Νέες Εποχές

Οθόνες και παράθυρα Από πού να αρχίσω και πού να τελειώσω, ημερολόγιό μου… Το βασικό είναι πως «είμεθα καλά, το αυτόν ποθούμεν και δι’ υμάς» που έλεγαν οι Αρχαίοι. Να αρχίσω από το πού βρίσκομαι – βρισκόμαστε, για την ακρίβεια, ο εγκλεισμός και η καραντίνα θέλουν παρέα για να τα αντιμετωπίσεις και να μην τρελαθείς· ευτυχώς, […]

Δεκαήμερο στο Φιέζολε Πρέπει να γίνει πηγή έμπνευσης, δημιουργική δύναμη ο λοιμός που ζούμε, επέμενε ο Βοκκάκιος: ο προ-προ-προ-πάππος μου Τζοβάνι Βοκκάκιο έγραψε το «Δεκαήμερο» με αφορμή τη Μαύρη Πανώλη του 1348· όχι μόνο δεν ήταν ένα από τα εκατό εκατομμύρια θύματά της, αλλά κέρδισε την αθανασία // Nevermore, Nevermore, άρχισε τον χαβά του ο […]

Μαζί με τις ανθρωποβόρες φυσικές καταστροφές, οι επιδημίες τροφοδότησαν ανέκαθεν θεολογικό και ηθικό προβληματισμό γύρω από το ζήτημα που μπορεί να επιγραφεί ως «Ο Θεός και το Κακό». Τον συλλογιστικό χορό τον άνοιξε πρώτος ο Επίκουρος: Επιθυμεί ο Θεός να αποτρέψει το Κακό αλλά δεν μπορεί; Τότε δεν είναι Παντοδύναμος. Μπορεί αλλά δεν επιθυμεί; Τότε […]

Αυτό που μας επεφύλαξε η εξελισσόμενη επιδημία, αλλά και η ενημερω-επιδημία (infodemic) του κορωνοϊού, στην εποχή του – κατά McLuhan – «παγκόσμιου χωριού», είναι η περαιτέρω καχυποψία και αμφισβήτηση των βασικών κατακτήσεων της επιστήμης από μια ολοένα και μεγαλύτερη ομάδα του πληθυσμού, ακόμα και από μέρος του επιστημονικού κόσμου. Από τα σημαντικότερα ζητήματα που έχουν αναδειχθεί τις […]

«Ογνωστός ιός με “επισκέφθηκε” και θεώρησα υποχρέωσή μου να το δημοσιοποιήσω. Νιώθω καλά καθώς λαμβάνω όλα τα μέτρα και πειθαρχώ στις οδηγίες των γιατρών και το ίδιο συνιστώ στους συμπολίτες μου. Περαστικά σε όλους μας». Με αυτή τη λιτή και σαφή ανακοίνωση ο κ. Μαρινάκης, ιδιοκτήτης του «Βήματος», μιας ανεξάρτητης και φιλελεύθερης εφημερίδας με την […]

Το γεγονός ότι ο εκβιασμός που επιχείρησε ο Ερντογάν απέναντι στην Ευρώπη με το άνοιγμα των συνόρων (Εβρος) για πρόσφυγες και μετανάστες δεν πέρασε – και δεν έπρεπε να περάσει – είναι σημαντικό. Ελλάδα και Ευρώπη αντέδρασαν λίγο-πολύ σωστά στον εκβιασμό αυτόν (αν και η αναστολή ασύλου και κλειστά σύνορα σε μια ανοιχτή Ευρώπη – Σένγκεν δεν […]

Το θέμα της αναβληθείσας εξαιτίας του κορωνοϊού «16ης Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης» του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, που επρόκειτο να διεξαχθεί από τις 20 έως τις 22 Μαρτίου, είναι ίσως το πλέον ενδιαφέρον από τα θέματα των προηγούμενων δεκαπέντε ανάλογων «Συναντήσεων». Ο τίτλος του συνεδρίου («Η πένα και το ξίφος») και ο υπότιτλός του («Η […]

Η επιστημονική φαντασία μάς έχει χτυπήσει την πόρτα και ψάχνουμε να βρούμε ποια κάμερα μας παίρνει. Οπως γίνεται συνήθως υπάρχει εκείνη η μερίδα που προσπαθεί να διατηρήσει την ψυχραιμία της, φιλοσοφημένη, που έχει αποδεχθεί πως κανείς δεν μας υποσχέθηκε πως θα ζήσουμε σε έναν κόσμο χωρίς σοβαρά ατυχήματα, κι εκείνοι που θρηνούν για το κακό […]

Ηλέξη ήρθε στη δημόσια συζήτηση τις τελευταίες ημέρες. Την έφερε, κατά τρόπο παράδοξο και για κάποιους ίσως τραγικό, ο κορωνοϊός. Την ακούσαμε και την ακούμε από τα χείλη γιατρών, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της μάχης. Η λέξη έχει, δεκαετίες τώρα, εξοβελιστεί από τον πολιτικό λόγο. Σπάνια βρίσκει θέση στην πολιτική αντιπαράθεση. Ωσάν να […]

ΤΟ ΒΗΜΑ PROJECT SYNDICATE Τον Σεπτέμβριο του 1923, ισχυρός σεισμός κατέστρεψε μεγάλα τμήματα του Τόκιο, κυρίως λόγω πυρκαγιών. Κυκλοφόρησαν φήμες που κατηγορούσαν τους Κορεάτες, μια περιφρονημένη και φτωχή μειονότητα, ότι σχεδίαζαν να εκμεταλλευτούν την καταστροφή για να ξεκινήσουν βίαιη εξέγερση. Ιάπωνες οπλισμένοι με σπαθιά, βέλη από μπαμπού, ακόμη και όπλα, επιτέθηκαν σε όποιον έμοιαζε ή […]

Ποτέ δεν είχα φανταστεί ότι θα ζούσα μέσα σε μία ταινία επιστημονικής φαντασίας. Που δεν θα συνέβαινε στη φαντασία μου (ούτε καν του σεναριογράφου) αλλά θα ήταν μία καθημερινή πραγματικότητα. Και τα θύματα της ταινίας δεν θα ήταν ηθοποιοί που μετά το γύρισμα θα επέστρεφαν στα σπίτια τους – αλλά άνθρωποι πάσχοντες, που θα υπέφεραν πραγματικά […]

Πίστη και επιστήμη δεν είχαν ποτέ αγαστές σχέσεις. Από την άλλη πλευρά ατομισμός και ισχυρογνωμοσύνη αποτελούν θεμελιώδη γνωρίσματα του χαρακτήρα μας και το δυσπειθάρχητο διακρίνει τον περιούσιο λαό μας. Γι’ αυτό παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες η σύγχυση με επιστήμονες να δογματίζουν ως πιστοί και απλούς πιστούς να τοποθετούνται ως επιστήμονες!.. Ο λόγος για τη μετάδοση […]

Η πανδημία του νέου κορωνοϊού, η οποία ξεκίνησε από την Κίνα και σε μικρό χρονικό διάστημα εξαπλώθηκε σε περισσότερες από 110 χώρες, ανέδειξε, μεταξύ άλλων, μια σειρά από «νέα δεδομένα, μιας νέας εποχής». Συγκεκριμένα, οι ανθρώπινες ροές στο υπερεθνικό οικονομικό περιβάλλον, το οποίο έχει διαμορφωθεί εδώ και δεκαετίες, είναι τόσο εντατικές, που ο έλεγχός τους […]

Η κρίση στα σύνορα και όλες οι ανθρώπινες, γεωπολιτικές και διεθνείς περιπλοκές της βάζουν δύσκολα σε όλα τα υποκείμενα του πολιτικού μας συστήματος. Οχι μόνο σε σχέση με τις πρακτικές απαντήσεις στα διλήμματά της – εκεί, προφανώς, τον πρώτο λόγο έχουν πάντα η κυβέρνηση και ο κρατικός μηχανισμός – αλλά και ως προς το τι λέγεται και […]

Υπάρχουν καθεδρικοί ναοί του νου, νοσοκομεία της ψυχής,θεματικά πάρκα της φαντασίας. Κάτλιν Μόραν, βρετανή συγγραφέας Πριν από κάποια χρόνια ήμουν υπεύθυνος μιας λογοτεχνικής σειράς με τίτλο «Ο Ατλας της Λογοτεχνίας» για τον εκδοτικό οίκο Μεταίχμιο. Ενα από τα βιβλία που είχα προτείνει και εκδόθηκε ήταν το μυθιστόρημα «England England», του βρετανού συγγραφέα Τζούλιαν Μπαρνς. Αξιοποιώντας […]

Ξεφυλλίζοντας, και διαβάζοντας, αλλά και κοιτώντας, και κάπου στεκόμενος εδώ ή εκεί, απολαμβάνω μια θαυμάσια έκδοση. Και ταυτόχρονα συμβιώνω με μια διαχρονική μουσική περιπέτεια. «Οι μπάντες της Κέρκυρας – Μουσικές στο δρόμο» είναι το βιβλίο του Κώστα Καρδάμη, εκλεκτού ιστορικού, γραμμένο όπως θα έπρεπε. Τεκμηριωμένο και αισθητικά ιδιαίτερα προσεγμένο. Το βιβλίο ανοίγει τις πύλες του […]

Παρακολούθησα πρόσφατα τη συγκλονιστική σειρά του ARTE «Γκουλάγκ: μια σοβιετική ιστορία, 1917-1957», τρία ντοκιμαντέρ, περίπου 50 λεπτά το καθένα, με θέμα τα στρατόπεδα εξορίας και καταναγκαστικής εργασίας του σοβιετικού καθεστώτος. Αν και όποιος τα παρακολουθήσει θα πρέπει να έχει «γερό στομάχι», τα συνιστώ ανεπιφύλακτα. Ακόμα πιο ανεπιφύλακτα τα συνιστώ σε όσους εξακολουθούν να έχουν αυταπάτες […]

Ανοιξιάτικα χαμόγελα Διαβάζω για τα πανεπιστήμια και τα σχολεία που κλείνουν και με πιάνει το παράπονο: Γιατί να μην είμαι φοιτητής; Γιατί να μην είμαι καθηγητής; Και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στον κορωνοϊό θα είχα και θα απολάμβανα την άνοιξη που άρχισε να μας δείχνει τα αστραφτερά δοντάκια της – μας χαμογελάει γλυκά και όπου να ‘ναι […]

Ο καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ Πίτερ Χολ, σε συνέντευξή του το 2018, μιλώντας για το μέλλον της Ευρώπης ανέφερε ότι, παρά τα προβλήματά της, η Ευρώπη μοιάζει σαν μια όαση κοινής λογικής μεταξύ των πολιτικών ερήμων επί των οποίων ηγούνται ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ντόναλντ Τραμπ. Και τόνισε χαρακτηριστικά ότι πολύ […]

Σύμφωνα με το άρθρο 1Α, παρ. 2, εδάφιο 1 της Σύμβασης της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951 περί του καθεστώτος των προσφύγων, ως πρόσφυγας νοείται κάθε πρόσωπο το οποίο «εξαιτίας δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την υπηκοότητα και δεν δύναται ή, […]