Νέες Εποχές

Αυτό που μας επεφύλαξε η εξελισσόμενη επιδημία, αλλά και η ενημερω-επιδημία (infodemic) του κορωνοϊού, στην εποχή του – κατά McLuhan – «παγκόσμιου χωριού», είναι η περαιτέρω καχυποψία και αμφισβήτηση των βασικών κατακτήσεων της επιστήμης από μια ολοένα και μεγαλύτερη ομάδα του πληθυσμού, ακόμα και από μέρος του επιστημονικού κόσμου. Από τα σημαντικότερα ζητήματα που έχουν αναδειχθεί τις […]

«Ογνωστός ιός με “επισκέφθηκε” και θεώρησα υποχρέωσή μου να το δημοσιοποιήσω. Νιώθω καλά καθώς λαμβάνω όλα τα μέτρα και πειθαρχώ στις οδηγίες των γιατρών και το ίδιο συνιστώ στους συμπολίτες μου. Περαστικά σε όλους μας». Με αυτή τη λιτή και σαφή ανακοίνωση ο κ. Μαρινάκης, ιδιοκτήτης του «Βήματος», μιας ανεξάρτητης και φιλελεύθερης εφημερίδας με την […]

Το γεγονός ότι ο εκβιασμός που επιχείρησε ο Ερντογάν απέναντι στην Ευρώπη με το άνοιγμα των συνόρων (Εβρος) για πρόσφυγες και μετανάστες δεν πέρασε – και δεν έπρεπε να περάσει – είναι σημαντικό. Ελλάδα και Ευρώπη αντέδρασαν λίγο-πολύ σωστά στον εκβιασμό αυτόν (αν και η αναστολή ασύλου και κλειστά σύνορα σε μια ανοιχτή Ευρώπη – Σένγκεν δεν […]

Το θέμα της αναβληθείσας εξαιτίας του κορωνοϊού «16ης Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης» του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, που επρόκειτο να διεξαχθεί από τις 20 έως τις 22 Μαρτίου, είναι ίσως το πλέον ενδιαφέρον από τα θέματα των προηγούμενων δεκαπέντε ανάλογων «Συναντήσεων». Ο τίτλος του συνεδρίου («Η πένα και το ξίφος») και ο υπότιτλός του («Η […]

Η επιστημονική φαντασία μάς έχει χτυπήσει την πόρτα και ψάχνουμε να βρούμε ποια κάμερα μας παίρνει. Οπως γίνεται συνήθως υπάρχει εκείνη η μερίδα που προσπαθεί να διατηρήσει την ψυχραιμία της, φιλοσοφημένη, που έχει αποδεχθεί πως κανείς δεν μας υποσχέθηκε πως θα ζήσουμε σε έναν κόσμο χωρίς σοβαρά ατυχήματα, κι εκείνοι που θρηνούν για το κακό […]

Ηλέξη ήρθε στη δημόσια συζήτηση τις τελευταίες ημέρες. Την έφερε, κατά τρόπο παράδοξο και για κάποιους ίσως τραγικό, ο κορωνοϊός. Την ακούσαμε και την ακούμε από τα χείλη γιατρών, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της μάχης. Η λέξη έχει, δεκαετίες τώρα, εξοβελιστεί από τον πολιτικό λόγο. Σπάνια βρίσκει θέση στην πολιτική αντιπαράθεση. Ωσάν να […]

ΤΟ ΒΗΜΑ PROJECT SYNDICATE Τον Σεπτέμβριο του 1923, ισχυρός σεισμός κατέστρεψε μεγάλα τμήματα του Τόκιο, κυρίως λόγω πυρκαγιών. Κυκλοφόρησαν φήμες που κατηγορούσαν τους Κορεάτες, μια περιφρονημένη και φτωχή μειονότητα, ότι σχεδίαζαν να εκμεταλλευτούν την καταστροφή για να ξεκινήσουν βίαιη εξέγερση. Ιάπωνες οπλισμένοι με σπαθιά, βέλη από μπαμπού, ακόμη και όπλα, επιτέθηκαν σε όποιον έμοιαζε ή […]

Η κρίση στα σύνορα και όλες οι ανθρώπινες, γεωπολιτικές και διεθνείς περιπλοκές της βάζουν δύσκολα σε όλα τα υποκείμενα του πολιτικού μας συστήματος. Οχι μόνο σε σχέση με τις πρακτικές απαντήσεις στα διλήμματά της – εκεί, προφανώς, τον πρώτο λόγο έχουν πάντα η κυβέρνηση και ο κρατικός μηχανισμός – αλλά και ως προς το τι λέγεται και […]

Αρχαίος αναγνώστης του μπλογκ, από τον καιρό που ήταν σκέτο μπλογκ και όχι στήλη εφημερίδας, σκληρός εξ αριστερών κριτικός, μου γράφει: «Η επίμονη σιωπή σας για το προσφυγικό/μεταναστευτικό θέμα είναι αξιοπρόσεκτη. Θα ήταν ενδιαφέρον να μάθει κανείς πώς σκέπτεται ένας υποτιθέμενος ανθρωπιστής όπως εσείς για το θέμα αυτό και την όλη κατάσταση. Αλλά περί αυτού […]

Ηκίνηση της Τουρκίας να ανοίξει τα σύνορα, και μάλιστα να το γνωστοποιήσει απροκάλυπτα για να ανεβάσει δραστικά τον βαθμό πίεσης σε Ελλάδα και ΕΕ, έχει ανάμεικτα αποτελέσματα. Η Αγκυρα, βρισκόμενη υπό πίεση σε διάφορα μέτωπα, κυρίως όμως σε αυτό της Ιντλίμπ, προχώρησε σε μια σπασμωδική κίνηση με προφανή στόχο να εξασφαλίσει πολύ μεγαλύτερη οικονομική και […]

Δεν είναι ό,τι πιο εύκολο να δοκιμάζονται οι ηθικές αντοχές σου. Σε πραγματικές συνθήκες, όχι μέσα στην ασφάλεια θεωρητικών μακρινών ενδεχομένων. Να νιώθεις το σχήμα σου να συμπιέζεται, να έρχονται πόνοι που δεν ήξερες πως υπήρχαν, να εκβιάζεσαι από μια αυταρχική συγκυρία, να πρέπει να δώσεις μια άμεση απάντηση πριν τελειώσει ο χρόνος. Ακόμη κι […]

Υπάρχουν καθεδρικοί ναοί του νου, νοσοκομεία της ψυχής,θεματικά πάρκα της φαντασίας. Κάτλιν Μόραν, βρετανή συγγραφέας Πριν από κάποια χρόνια ήμουν υπεύθυνος μιας λογοτεχνικής σειράς με τίτλο «Ο Ατλας της Λογοτεχνίας» για τον εκδοτικό οίκο Μεταίχμιο. Ενα από τα βιβλία που είχα προτείνει και εκδόθηκε ήταν το μυθιστόρημα «England England», του βρετανού συγγραφέα Τζούλιαν Μπαρνς. Αξιοποιώντας […]

Ξεφυλλίζοντας, και διαβάζοντας, αλλά και κοιτώντας, και κάπου στεκόμενος εδώ ή εκεί, απολαμβάνω μια θαυμάσια έκδοση. Και ταυτόχρονα συμβιώνω με μια διαχρονική μουσική περιπέτεια. «Οι μπάντες της Κέρκυρας – Μουσικές στο δρόμο» είναι το βιβλίο του Κώστα Καρδάμη, εκλεκτού ιστορικού, γραμμένο όπως θα έπρεπε. Τεκμηριωμένο και αισθητικά ιδιαίτερα προσεγμένο. Το βιβλίο ανοίγει τις πύλες του […]

Παρακολούθησα πρόσφατα τη συγκλονιστική σειρά του ARTE «Γκουλάγκ: μια σοβιετική ιστορία, 1917-1957», τρία ντοκιμαντέρ, περίπου 50 λεπτά το καθένα, με θέμα τα στρατόπεδα εξορίας και καταναγκαστικής εργασίας του σοβιετικού καθεστώτος. Αν και όποιος τα παρακολουθήσει θα πρέπει να έχει «γερό στομάχι», τα συνιστώ ανεπιφύλακτα. Ακόμα πιο ανεπιφύλακτα τα συνιστώ σε όσους εξακολουθούν να έχουν αυταπάτες […]

Ανοιξιάτικα χαμόγελα Διαβάζω για τα πανεπιστήμια και τα σχολεία που κλείνουν και με πιάνει το παράπονο: Γιατί να μην είμαι φοιτητής; Γιατί να μην είμαι καθηγητής; Και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στον κορωνοϊό θα είχα και θα απολάμβανα την άνοιξη που άρχισε να μας δείχνει τα αστραφτερά δοντάκια της – μας χαμογελάει γλυκά και όπου να ‘ναι […]

Ο καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ Πίτερ Χολ, σε συνέντευξή του το 2018, μιλώντας για το μέλλον της Ευρώπης ανέφερε ότι, παρά τα προβλήματά της, η Ευρώπη μοιάζει σαν μια όαση κοινής λογικής μεταξύ των πολιτικών ερήμων επί των οποίων ηγούνται ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ντόναλντ Τραμπ. Και τόνισε χαρακτηριστικά ότι πολύ […]

Σύμφωνα με το άρθρο 1Α, παρ. 2, εδάφιο 1 της Σύμβασης της Γενεύης της 28ης Ιουλίου 1951 περί του καθεστώτος των προσφύγων, ως πρόσφυγας νοείται κάθε πρόσωπο το οποίο «εξαιτίας δικαιολογημένου φόβου διώξεως λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητος, κοινωνικής τάξεως ή πολιτικών πεποιθήσεων ευρίσκεται εκτός της χώρας της οποίας έχει την υπηκοότητα και δεν δύναται ή, […]

Δεν θα ήθελα να είμαι στη θέση του Πρωθυπουργού, των συνεργατών του και των υπουργών που σχεδιάζουν και εφαρμόζουν την κυβερνητική πολιτική για το προσφυγικό ζήτημα. Βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα που δεν επιδέχεται «λύση», μόνο διαχείριση. Απέναντι σε έναν επικίνδυνο γείτονα, που παίζει το τελευταίο του χαρτί. Με συμμάχους δειλούς και άβουλους, παραλυμένους […]

Κάποια στιγμή νομίσαμε τους τελευταίους μήνες ότι το 2020 θα μπορούσε να είναι ένας χρόνος απόπλου για πιο ήρεμα νερά. Τα γεγονότα όμως δεν αναγνωρίζουν σχεδιασμούς τρίτων και δεν σέβονται εκτιμήσεις και προσδοκίες. Απαιτητικά εισβάλλουν στη σκηνή και κλέβουν την προσοχή μας. Η διαγεγραμμένη ροή ανακόπτεται και τα πράγματα παίρνουν άλλη τροπή. Απαίδευτοι εμείς στο […]

Τις τελευταίες ημέρες, μαζική έλευση προσφύγων και μεταναστών από εμπόλεμες ζώνες ή περιοχές και χώρες με ιδιαζόντως δυσχερείς συνθήκες ζωής πραγματοποιείται στα ελληνοτουρκικά χερσαία σύνορα στον Εβρο και στα νησιά του Αιγαίου. Η τουρκική ηγεσία μεθοδεύει αυτή τη μετακίνηση και διευκολύνει χιλιάδες ανθρώπους να κατευθυνθούν προς τα σύνορα της Ελλάδας, σε μια απόπειρα αξιοποίησης του […]