Νέες Εποχές

(Μια παλιά ιστορία που αφιερώνω σε όσους δεν θα απολαύσουν φέτος τον οβελία τους.) Εξήντα χρόνια πίσω. Είμαι στη Γερμανία. Ο φίλος μου Bodo B., σκηνοθέτης πολύ επιτυχημένος στον τομέα των ντοκιμαντέρ και βιομηχανικών ταινιών, έχει αποκτήσει την πρώτη του Πόρσε. Είναι το κλασικό πια μοντέλο 356 A, κάμπριο, αυστηρά διθέσιο και θορυβώδες. Στην πραγματικότητα […]

Οι τελευταίες εβδομάδες έθεσαν σε δοκιμασία τόσο την οικονομική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ενωσης όσο και την ηθική αλληλοεκτίμηση των λαών και των κυβερνήσεών της. Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. προσπάθησαν, η καθεμία με διαφορετικό βαθμό επιτυχίας, να αναχαιτίσουν το πρώτο κύμα της πανδημίας του κορωνοϊού θέτοντας την κοινωνική και οικονομική ζωή τους […]

Τα κριτήρια για την παρακολούθηση και αξιολόγηση μιας επιδημίας είναι η έκτασή της, η δυναμική της εξάπλωσής της, η σοβαρότητα των επιπτώσεών της στην υγεία, αλλά και στην κοινωνία. Για τον σκοπό αυτόν καταγράφονται κυρίως τα διαγνωσμένα κρούσματα, οι νοσούντες, οι νοσηλευόμενοι (κανονικοί, ΜΕΘ) και οι εξερχόμενοι από το νοσοκομείο, καθώς και οι θάνατοι. Για […]

Αυτός ο Απρίλιος είναι σιωπηλός. Ο πλανήτης σιώπησε σε τέτοιον βαθμό, που θα μπορούσε κανείς να ακούσει τις περιστροφές του γύρω από τον ήλιο. Νιώθουμε το φευγαλέο της ύπαρξης, το αναπόφευκτο της μοναξιάς μέσα σε ένα αχανές σύμπαν. Είμαστε μόνοι μας, σε μια σφαίρα που κινείται με τεράστια ταχύτητα γύρω από πυρακτωμένο άξονα. Μια σκνίπα […]

Καλούμενοι πλέον να ζήσουν και να προκόψουν ο καθένας μόνος του και σε υπαρξιακή [και ωφελειακή] απομόνωση από όλους τους άλλους, οι άνθρωποι δεν είναι πια τίποτα άλλο παρά αναγκαστικά συμμέτοχοι ενός δεδομένου κι αμετάλλακτου συστήματος… Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, «Ο αόρατος Λεβιάθαν» Εν μέσω πανδημίας δεν νομίζω ότι μας ενδιαφέρει τόσο η ηθική ασφάλεια των «εν […]

«Το χαμένο νησί» τιτλοφορείται ένα από τα – πιο αποτυχημένα – μυθιστορήματα του Μ. Καραγάτση. Αναφέρεται σε ένα αιγαιοπελαγίτικο νησάκι, που ξαφνικά εξαφανίστηκε από προσώπου γης (ή πιο σωστά από αυτή τη γωνιά της γης). Στην πολιτική ζωή τα κόμματα – αν όχι τα προσωποπαγή και τα προϊόντα συγκυρίας,  τουλάχιστον τα ιστορικά κόμματα, αυτά που έβγαλαν κοινωνικές ρίζες […]

Το βράδυ της Ανάστασης διαβάζεται ο συνταρακτικός Λόγος. Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, η ανάγνωση του Κατηχητικού Λόγου του Χρυσοστόμου ακούγεται ως πρόσκληση ανακεφαλαίωσης. «Ει τις ευσεβής και φιλόθεος, απολαυέτω της λαμπράς πανηγύρεως…». Πέρα από το κριτήριο με το οποίο έρχεται κανείς σε επικοινωνία με το κείμενο, δύσκολα, νομίζω, μπορεί να αρνηθεί ότι πρόκειται για […]

Στο λεξιλόγιο ορισμένων φιλοσόφων και κριτικών του πολιτισμού συνηθίζεται εδώ και κάποιον καιρό ο όρος τεχνοεπιστήμη. Το νόημα που έχει δοθεί στη λέξη δεν είναι πάντοτε σαφές. Στην περίπτωση, για παράδειγμα, κάποιων από τους επιγόνους του Μάρτιν Χάιντεγκερ, η τεχνοεπιστήμη θα συσχετιστεί κυρίως με μια απεριόριστη βούληση για ισχύ σε μια εποχή πλανητικού μηδενισμού. Ας […]

Τι παράξενη πασχαλιά και αυτή… Θα ταίριαζε να παραλλάξουμε τους στίχους του Νίκου Γκάτσου: «Παράξενη η Πασχαλιά, μ’ αγκάθια πλέκουν σήμερα στεφάνια…». «Μακριά κι αγαπημένοι» είναι η κατάσταση που επικρατεί σε όλον τον πλανήτη, ημερολόγιό μου. Αλλά «μάτια που δεν βλέπονται, γρήγορα  λησμονιούνται», από την άλλη· πόσο αντέχει η αγάπη την απομάκρυνση; Πόσο αντέχει το […]

Στον θαυμάσιο πίνακα «Η πτώση του Ικαρου» του Πίτερ Μπρέγκελ, ο μυθικός ήρωας μόλις διακρίνεται στο δεξί μέρος του πίνακα, καίτοι πρωταγωνιστής του. Στην πραγματικότητα φαίνονται μόνο τα πόδια του, τη στιγμή που το σώμα του βυθίζεται στη θάλασσα. Γύρω, όμως, από τον Ικαρο η ζωή συνεχίζεται σαν να μη συμβαίνει τίποτε: ο αγρότης δουλεύει […]

Χρειάζεται πολλή μυωπία για να μην το βλέπει κανένας. Αυτό το αίσθημα της μεγάλης ανησυχίας που μας έχει προικίσει η αναπάντεχη εισβολή του ιού. Αυτή η «αγωνία» για την οποία πολύς λόγος θα γίνει ευθύς αύθις μετά την αποδρομή του. Τι θα απογίνουμε τώρα; ρωτούν οι άνθρωποι. Αλλά ρωτά επίσης με άγχος και ο νευρωτικός, […]

Είναι σύνηθες στην ελληνική πολιτική ζωή η αντιπαράθεση να γίνεται άλλοτε με στερεότυπα, άλλοτε με έκφραση ιδεοληψιών που προσπαθούν να επιβάλουν με επιμονή απόψεις ασύμβατες με την πραγματικότητα. Ετσι συμβαίνει, εν μέσω της πανδημίας COVID-19. Η πολιτική ανάγει την κατάσταση των υπηρεσιών υγείας σε πρωτεύον ζήτημα, ενώ είχε να ασχοληθεί με αυτές από το 2013. […]

Η λαίλαπα του κορωνοϊού που πλήττει με ιδιαίτερη σφοδρότητα την Ευρώπη (και τον πλανήτη) κλονίζει πολλά απ’ αυτά που οικοδομήσαμε όχι μόνο στην κοινωνία και στην οικονομία αλλά και στις διανοητικές μας κατασκευές. Κλονίζει μεταξύ άλλων, πρώτον, την πίστη μας σε ορισμένες βεβαιότητες που είχαμε αναπτύξει και, δεύτερον, την πεποίθησή μας ότι μπορούμε να προβλέψουμε […]

Η λέξη εισέβαλε απροσδόκητα. Μια ζωή ανέμελη, στην τρέχουσα ροή της, ίσως κενή, ίσως μόνο με τη μηχανική μέριμνα να την ορίζει, ανατρέπεται. Ο ρυθμός αλλάζει, οι απαιτήσεις παίρνουν νέα διάσταση. Η επανάληψη ακούει καθαρά τον ήχο της. Δεν πρόκειται για επιλογή πνευματικής άσκησης. Είναι αποτέλεσμα κυβερνητικών αποφάσεων που κρίνονται αναγκαίες για την προστασία του […]

Καμιά φορά το ποίημα μολύνει το χαρτί κι αγάλλεται ο ιός της Ποίησης για το φαρμάκι και της μελάνης τη βαριά σκιά. Τότε, να, ενδημικά απλώνεται στον άνθρωπο, ταχύτατα, αδικαιολόγητη χαρά που γράφει και βλέπει το «ως πότε» του, να γίνεται  επιτέλους «τώρα». Κι η αόρατη αιτία του – κρυμμένη χρόνια στις γραμμές στη δύσπνοια του […]

Δεν πρόκειται για το ωραίο τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι (που έγραψε ειδικά για την παράσταση του έργου «Απόψε αυτοσχεδιάζουμε» του Πιραντέλο, από τον θίασο Μυράτ) αλλά για τον ταχυδρομικό διανομέα της περιοχής μου, που έχω πολύ καιρό να τον δω. Γνωρίζω πως τα ΕΛΤΑ βρίσκονται σε άθλια κατάσταση, πως τα χρέη τους είναι υπέρογκα και […]

Οι κρίσεις του κορωνοϊού και του Μεταναστευτικού-Προσφυγικού ανέδειξαν τις δυνατότητες που έχει το πολιτικο-διοικητικό σύστημά μας να ενεργοποιεί ορισμένα χαρίσματα της φυλής μας, δεξιότητες και κοινωνικές αξίες που είναι κρυμμένες σε ομαλές περιόδους: την έγκαιρη πρόβλεψη, την ταχύτητα στη λήψη των αποφάσεων, την αποτελεσματικότητα, την πολιτική ομοψυχία και την κοινωνική αλληλεγγύη. Από ό,τι φαίνεται, η […]

Καθώς πλησιάζουν οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές, ξεκαθάρισε το τοπίο στους Δημοκρατικούς μετά την ανακοίνωση του Mπέρνι Σάντερς ότι αποσύρεται από την κούρσα του χρίσματος. Ο βέβαιος πλέον υποψήφιος των Δημοκρατικών, πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έχει τη στήριξη των φιλελεύθερων Αμερικανών -αναμενόμενο – αλλά από τη στιγμή που ο Ομπάμα στήριξε τον αντιπρόεδρό του φανερά […]

Τα κοσμογονικά αλγεινά γεγονότα που βιώνει η ανθρωπότητα εξαιτίας του βιολογικού πολέμου ταλανίζουν τον νου να βρει την αιτία και να ανακαλύψει τη θεραπεία μιας απροσδόκητης και ανεξήγητης λαίλαπας, του Covid-19. Η σοφία των διανοητών προγόνων μας, όσο και αν το πνεύμα των νεοτέρων καλπάζει και προσπαθεί με όλα τα θαυμαστά μέσα της τεχνολογίας να […]

Θέλεις να κοιτάξεις κάπου. Να δεις, να ακούσεις, να κρατηθείς. Έχουν αλλάξει οι περισσότερες αναφορές σου τους τελευταίους μήνες. Χρειάζεσαι λιγότερους αλλά πιο σημαντικούς ανθρώπους. Εκείνους που έχουν να πουν. Σκορπίστηκες και έκαψες πολύ χρόνο σε δηλώσεις, κείμενα, σκέψεις, εικόνες, που δεν είχαν τίποτα να σου δώσουν, μόνο να σκοτώσουν ενεργά κύτταρα ενός πολύτιμου χρόνου. […]