Νέες Εποχές

Τι το κοινό έχουν αλήθεια Τουρκία, Ην. Βασίλειο, Ουγγαρία, Ρωσία και ΗΠΑ; Φαινομενικά κανένα. Κι όμως, όλες αυτές οι χώρες συνδέονται με κάτι πολύ σημαντικό εκτός από τις εθνοδεξιές κυβερνήσεις που έχουν: υπήρξαν (πρώην) αυτοκρατορίες ή οιονεί αυτοκρατορίες και νοσταλγούν βαθύτατα την αυτοκρατορία, την ισχύ και τη δόξα τους. Υποφέρουν από την κατάρα της Ιστορίας […]

Είναι γεγονός ότι οι αναφορές στο διεθνές δίκαιο μονοπωλούν τον δημόσιο λόγο στην πατρίδα μας, ιδίως όσον αφορά τις σχέσεις μας με την Τουρκία, πολλώ δε μάλλον όταν η συζήτηση επικεντρώνεται στις διαφορές μας στη θάλασσα. Η αναφορά αυτή, ωστόσο, στο διεθνές δίκαιο δεν πρέπει να είναι κενή περιεχομένου, αλλά να συνοδεύεται με γνώση των […]

Οεμπνευστής της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης Jean Monnet θεωρούσε ότι η ενοποίηση της Ευρώπης προχωρεί μέσα από μεγάλες κρίσεις. Πράγματι, οι ευρωπαϊκές χώρες στη μεταπολεμική περίοδο, όταν αποφάσισαν να συνεργαστούν κυρίως στο οικονομικό πεδίο, βρέθηκαν συχνά μπροστά σε διλήμματα: ή θα έπρεπε να υποχωρήσουν και να χαθεί η προηγούμενη προσπάθειά τους ή να προχωρήσουν παρά τις δυσκολίες […]

Το 1961 ο Ρόμπερτ Νταλ στο έργο του «Ποιος κυβερνά;» διαπίστωνε πως οι σύγχρονές του κοινωνίες διαμορφώνονταν στη βάση πολλαπλών συμφερόντων διαφορετικών ομάδων. Σύμφωνα με αυτόν, η ύπαρξη και η λειτουργία τέτοιων ομάδων και μειονοτήτων εξασφάλιζαν την «ισορροπία των δημοκρατικών συστημάτων», τα οποία χαρακτηρίζονταν ως «πλουραλιστικές δημοκρατίες». Συστατικό στοιχείο αυτών των δημοκρατιών ήταν η ύπαρξη […]

Το 2100 μ.Χ. εγώ θα έχω συμπληρώσει 165 χρόνια από τη γέννησή μου – και μάλλον δεν θα βρίσκομαι εδώ (εκτός αν η επιστήμη κάνει δεκάδες διαδοχικά θαύματα). Το Εθνος των Ελλήνων μάλλον θα βρίσκεται εδώ (εκτός αν… αλλά περί αυτού θα γράψω παρακάτω). Σε τι κατάσταση θα βρίσκεται το Εθνος των Ελλήνων το 2100; Σύμφωνα […]

Μια γυμνή γυναίκα στην μπανιέρα. Διπλωμένη στα δυο. Στο βλέμμα της ο τρόμος, η απορία, η ντροπή. Η εικόνα ενός ευάλωτου παγιδευμένου πλάσματος. «Η υπόθεση της τρέλας». Ετσι τιτλοφορήθηκε το ειδικό για την ψυχική ασθένεια αφιέρωμα του περιοδικού «Vogue» στην Πορτογαλία. Απ’ όπου και η φωτογραφία στο εξώφυλλο. Η εικόνα προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Θεωρήθηκε ότι […]

Αφορμή για το παρόν άρθρο έδωσε μια εκλογή για θέση μέλους ΔΕΠ στο ΕΚΠΑ, στην οποία αγνοήθηκαν με μεγάλη ευκολία όλα τα αξιοκρατικά κριτήρια από την πλειοψηφία του εκλεκτορικού σώματος αφήνοντας να εννοηθεί ότι το αποτέλεσμα της εκλογής μπορεί να είχε προαποφασισθεί παρασκηνιακά. Ενα από τα κακώς κείμενα στο ΕΚΠΑ και ευρύτερα στον χώρο της […]

Συνήθως αποφεύγω να γενικεύω συμπεράσματα χρησιμοποιώντας παρατηρήσεις από τον δικό μου κύκλο. Αυτοί είναι εφηβικοί ενθουσιασμοί με τους οποίους κάποια στιγμή ξεμπερδεύεις, με τον καλό ή με τον κακό τρόπο. Ο κόσμος εκεί έξω είναι μεγάλος και διαφορετικός. Οι κυρίαρχες απόψεις σε διάφορα πράγματα – απόψεις που εσύ θεωρούσες εξαιρετικά αδύναμες και περιθωριακές – σε έχουν χτυπήσει […]

Και τι θα κάνουν οι Ιταλοί για να μας συμπαρασταθούν τώρα που, μετά την ΑΟΖ, οι ερντογανιστές μάς παίρνουν και την Αγία Σοφία; Θα επιτρέψουν στον Πάσης Ελλάδος να ιερουργεί στον Αγιο Πέτρο; Και αν για την οριοθέτηση της ΑΟΖ πήραν για αντάλλαγμα τις κόκκινες γαρίδες, τι θα ζητήσουν για τη νέα εξυπηρέτηση; Περιστερές; Το […]

Πολλά ακούστηκαν και γράφτηκαν για την απόφαση Ερντογάν να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τέμενος. Πράγματι, με αυτή την ενέργεια ο τούρκος πρόεδρος αναίρεσε τον εαυτό του, όταν επανειλημμένα απέρριπτε και μάλιστα μετά βδελυγμίας μια τέτοια εξέλιξη. Χαρακτηριστικότερη όλων ήταν η αποστροφή του στα τέλη Μαρτίου του 2019 πως «δεν θα πέσει στην παγίδα» και […]

ΟΕρντογάν εμπέδωσε την πολιτική και ιδεολογική ηγεμονία του τουρκικού πολιτικού Ισλάμ βασιζόμενος σε τρία στοιχεία: την ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας στην ΕΕ, έναν συνδυασμό ισλαμικού νεοφιλελευθερισμού και δημόσιων επενδύσεων και τον θρησκευτικό εθνικισμό. Με όχημα τον εκδημοκρατισμό που έθετε ως προαπαιτούμενο η ενταξιακή διαδικασία, ο Ερντογάν κατάφερε να αποδυναμώσει το κεμαλικό κράτος και κυρίως την […]

Ξεφύλλιζα τις προάλλες ένα άλμπουμ με φωτογραφίες από διάφορα ταξίδια… Θυμήθηκα τότε που άναψα ένα κερί στον ναό του Taj Mahal, λίγα χρόνια αφότου ο πρώτος χριστιανός πρωθυπουργός της χώρας αποφάσισε να τον παραχωρήσει στην τοπική Εκκλησία. Ξαναθαύμασα τα χειροποίητα χαλιά στο δάπεδο του τζαμιού της Παναγίας των Παρισίων, που η γαλλική κυβέρνηση είχε παραχωρήσει […]

Το Σύνταγμα της Τουρκίας, που επικυρώθηκε το 1921, παρότι τροποποιήθηκε επανειλημμένως, σταθερά στο πρώτο άρθρο του διαλαμβάνει ρητώς ότι το τουρκικό κράτος είναι δημοκρατία και στο αμέσως επόμενο επεξηγεί ότι η Τουρκική Δημοκρατία είναι ένα δημοκρατικό, «κοσμικό» και κοινωνικό κράτος δικαίου. Δεν είναι του παρόντος να εξεταστεί τι έχει απομείνει από αυτούς τους χαρακτηρισμούς, βέβαιο […]

Αναμφίβολα όλος ο χριστιανικός κόσμος και ειδικά εμείς, οι ορθόδοξοι χριστιανοί, αντιμετωπίζουμε μια μεγάλη δοκιμασία. Στο άκουσμα της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε μουσουλμανικό τέμενος, οι καρδιές μας δεν θα μπορούσαν παρά να κυριευτούν από αισθήματα πικρίας, απογοήτευσης και βαθιάς θλίψης. Αισθήματα που προσωπικά από την πρώτη στιγμή έσπευσα να εκφράσω δημόσια, μαζί με την […]

Ανάθεμα σε όποιον πρωτοβρήκε τις αφηρημένες έννοιες! 1957, στο Μόναχο. Στο καφενείο όπου μαζευόμασταν συχνά, ερχόταν ένα ήσυχο παιδί, μελαχρινό, με την κοπέλα του, μια γερμανίδα κοκκινομάλλα, κεφάτη. Ηταν του Πολυτεχνείου (οι πολυτεχνίτες θυμήθηκαν να τον έχουν δει στις παραδόσεις). Με τον καιρό πιάσαμε κουβέντα, παίζαμε και καμιά φορά στα μηχανάκια. Μιλούσε καλά γερμανικά, με […]

Οι τοποθετήσεις του ομότιμου καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και τ. αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Χρήστου Ροζάκη σε πρόσφατη τηλεοπτική συνέντευξη σε επαρχιακό τηλεοπτικό σταθμό ήρθαν να ταράξουν τα νερά της ελληνικής διπλωματίας. Ηταν το βότσαλο στη λίμνη, για να θυμηθούμε τον τίτλο μιας παλιάς ελληνικής ταινίας. Η πάγια ελληνική θέση από το 1974 και […]

Το ερώτημα για τη διαφορά μεταξύ έρευνας και καινοτομίας προκύπτει πολύ συχνά και είναι ένα ερώτημα του οποίου η απάντηση έχει τεράστια σημασία για την ανάπτυξη στρατηγικής στους δύο αυτούς τομείς. Χωρίς πολλή προσπάθεια, αν κάποιος κοιτάξει στο Ιντερνετ η απάντηση είναι η εξής: – Η έρευνα είναι η διαδικασία μελέτης και κατανόησης νέων φαινομένων […]

Ο αναγκαστικός εγκλεισμός λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, ως ένα σημαντικό «παγκοσμιοτοπικό» πείραμα με ποικίλες επιπτώσεις και αντιδράσεις, έδωσε την ευκαιρία εκτός των άλλων για αναστοχασμό, αξιολόγηση και ανατροπή προσωπικών, κοινωνικο-πολιτικών και ιδεολογικών βεβαιοτήτων, αλλά και αμφιλεγόμενων πολιτικών. Μια τέτοια ανατροπή είναι και η διεθνής διαπίστωση της χρησιμότητας της Κοινωνιολογίας, η οποία είχε αξιολογηθεί ως […]

Πέρα από την απίστευτη βαναυσότητα της κίνησης να αποσπασθεί η Αγια-Σοφιά από τον πολιτισμό και να επανέλθει σε ένα καθεστώς από το οποίο ευφυώς εξήλθε, το έγκλημα είναι ΑΛΛΟΥ. Είναι εκεί που οι επιπτώσεις και οι μετεπιπτώσεις απειλούν την ανοχή και την αξιοπρέπεια στην παγκοσμιότητά τους. Με αυτή την άγρια πράξη μια κοινωνία καλείται – και […]