Σε δίνη πολιτικής αστάθειας εισέρχεται η Ρουμανία μετά την υπερψήφιση της πρότασης δυσπιστίας κατά της φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης μειοψηφίας του πρωθυπουργού Ίλιε Μπολοζάν. Η πτώση της κυβέρνησης, η οποία σημειώθηκε την Τρίτη, προκαλεί έντονους τριγμούς στις αγορές και προβληματισμό στην Κομισιόν, καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην ΕΕ.

Το χρονικό της πτώσης και η «ανίερη» συμμαχία

Σύμφωνα με το ρουμανικό δίκτυο Digi24, η πρόταση δυσπιστίας εγκρίθηκε με 281 ψήφους υπέρ (επί 431 παρόντων βουλευτών και γερουσιαστών), υπερβαίνοντας κατά πολύ το όριο που απαιτείτο.

Ο Μπολοζάν βρισκόταν στο τιμόνι μιας κυβέρνησης μειοψηφίας, από τα τέλη Απριλίου, όταν οι Σοσιαλδημοκράτες (PSD) – το μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο – αποχώρησαν από τον τετρακομματικό φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό. Η κίνηση – κλειδί που οδήγησε στην ανατροπή, ήταν η σύμπραξη του PSD με την ακροδεξιά, εθνικιστική και ευρωσκεπτικιστική Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων (AUR), μια συνεργασία που θεωρείται πολιτικά «εύφλεκτη» για τα δεδομένα των Βρυξελλών.

Σε κίνδυνο οικονομία και λέου

Η πολιτική κρίση μεταφράστηκε άμεσα σε οικονομική πίεση.

Το εθνικό νόμισμα της Ρουμανίας, το λέου, υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό έναντι του ευρώ, ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν για πιθανή υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.

  • Δημοσιονομικό έλλειμμα: Η Ρουμανία καλείται να μειώσει το έλλειμμα από το 9% (2024) στο 6,2% φέτος.
  • Ευρωπαϊκοί πόροι: Διακυβεύεται η πρόσβαση σε περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να οριστικοποιηθούν πριν από τη διορία του Αυγούστου.

«Μπορεί κανείς να πει πώς θα λειτουργήσει η Ρουμανία από αύριο; Έχετε κάποιο σχέδιο;», διερωτήθηκε ο Μπολοζάν, απευθυνόμενος στους βουλευτές, υπεραμυνόμενος των μεταρρυθμίσεων του στη δημόσια διοίκηση και τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα

Παρά την ένταση, οι πρόωρες εκλογές φαντάζουν απίθανες, καθώς η χώρα δεν έχει καταφύγει ποτέ σε τέτοια λύση ιστορικά, ενώ η επόμενη προγραμματισμένη αναμέτρηση είναι το 2028.

Ο κεντρώος πρόεδρος, Νικουσόρ Νταν, αναμένεται να καλέσει τα κόμματα σε διαβουλεύσεις. Τα επικρατέστερα σενάρια είναι:

  • Ανασχηματισμός του κεντροδεξιού συνασπισμού υπό άλλον πρωθυπουργό ή τεχνοκράτη.
  • Επιστροφή των Σοσιαλδημοκρατών (PSD) στην κυβέρνηση, υπό την προϋπόθεση ότι δε θα ηγείται ο Μπολοζάν.

Μέχρι την έγκριση νέου σχήματος από το κοινοβούλιο, ο Ίλιε Μπολοζάν θα παραμείνει στη θέση του ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, με περιορισμένες αρμοδιότητες, σε μια περίοδο που η Ρουμανία καλείται να αποδείξει τη δέσμευσή της στη δημοσιονομική σταθερότητα της Ευρωζώνης.