Αν η νικητήρια εμφάνιση του Akylas με το «Ferto» στον εθνικό τελικό της Eurovision γέννησε την προσδοκία ότι η φετινή συμμετοχή της χώρας μας στο διαγωνισμό μπορεί να βρεθεί σε τροχιά πρωτιάς, το βίντεο κλιπ του τραγουδιού μετασχημάτισε την ελπίδα σε πίστη.
Ο σκηνοθέτης Jim Georgantis και ο VFX artist (visual effects) San Tierrez είναι οι άνθρωποι που κατάφεραν να δώσουν προστιθέμενη αξία στο sui generis τραγούδι του Akylas δημιουργώντας ένα φρενήρες, νοσταλγικό, αναντίρρητα ενδιαφέρον video-game σύμπαν. Έναν κόσμο που μοιάζει με φυσική, οργανική συνέχεια της αισθητικής και του πνεύματος του καλλιτέχνη που θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στον 70ο επετειακό διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision.
© Νίκος Κόκκας
Πενήντα επτά ημέρες πριν από τον μεγάλο τελικό της Βιέννης, οι δύο δημιουργοί μιλούν για τις ατελείωτες ώρες δημιουργικής υπερέντασης, μας βάζουν στο παρασκήνιο του ψηφιακού άθλου τους και εξηγούν πώς κατάφεραν να αποκρυσταλλώσουν το «Ferto» σε ένα μουσικό κλιπ που δεν αιχμαλώτισε απλώς τα βλέμματα – μάρτυς μας οι περισσότερες από ένα εκατομμύριο προβολές στο YouTube –, αλλά έγινε σημείο συζήτησης και αναφοράς για την ποπ κουλτούρα.
Το βίντεο κλιπ έχει μια ξεκάθαρη, φρενήρη retro video-game αισθητική. Πώς γεννήθηκε η αρχική ιδέα και πώς καταλήξατε ότι αυτός είναι ο ιδανικός οπτικός κόσμος για το τραγούδι του Akylas;
Το retro video-game ήταν κάτι που είχε ήδη στο μυαλό του ο Akylas όταν πρωτοήρθε και δουλέψαμε τα visuals για το Sing for Greece. Έπειτα εστιάσαμε πολύ πάνω σε αυτό και καταλήξαμε ότι του ταιριάζει πραγματικά, αν και δεν τον ορίζει μόνο αυτή η αισθητική.
Η ιδέα ήταν μια συνεχόμενη έμπνευση. Και μάλλον ήταν μονόδρομος γιατί τα είχε όλα: Fun, παιδικότητα, νοσταλγία και αλήθεια.
Το τραγούδι μιλάει για την απληστία και την πορεία προς την επιτυχία. Πώς μεταφράσατε αυτό το ηθικό μήνυμα σε οπτικούς συμβολισμούς μέσα στο κλιπ, όπως για παράδειγμα με τις «καρδιές-ζωές» του παίκτη;
Είναι γεγονός ότι στις μέρες μας η απληστία δυστυχώς κυριαρχεί. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχουν ακόμα πολλοί άνθρωποι εκεί έξω που δεν το βάζουν κάτω μέχρι να πετύχουν και πολλές φορές αυτό μοιάζει σαν να έχεις ζήσει 10 ζωές.
Άρα και το ηθικό μήνυμα ήταν ξεκάθαρο, ότι θα τα καταφέρεις, αλλά πρώτα θα έχεις νιώσει ότι το «game είναι over».
Σε ένα τόσο απαιτητικό project, πώς ισορροπεί το όραμα του σκηνοθέτη με τους περιορισμούς του VFX artist; Υπήρξαν στιγμές που μια σκηνοθετική απαίτηση έφτασε στα όριά του τεχνικά τον σχεδιασμό ή και το αντίστροφο;
Η συνεργασία σκηνοθεσίας και VFX βασίστηκε σε συνεχή επικοινωνία, με ένα ξεκάθαρο δημιουργικό όραμα ως βάση, πάνω στο οποίο χτίστηκε το VFX – Pixel Art κομμάτι. Παρά τους περιορισμούς του χρόνου, έγιναν οι απαραίτητες προσαρμογές ώστε να διατηρηθεί μια ισορροπία μεταξύ σκηνοθετικού οράματος και VFX σχεδιασμού, με κοινό στόχο το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Από την πλευρά του VFX υπήρξε ξεκάθαρη η καθοδήγηση και διαμόρφωση του οπτικού κόσμου ώστε να ταιριάζει και να υποστηρίζεται η σκηνοθεσία, το storytelling και ο ρυθμός.
Ποια ήταν η πιο οριακή στιγμή κατά τη διάρκεια της παραγωγής – με δεδομένο μάλιστα ότι όλα έγιναν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα – και πώς καταφέρατε να αντεπεξέλθετε;
Ο χρόνος ήταν όντως πολύ πιεστικός. Αλλά ήμασταν αποφασισμένοι πως θέλουμε να βγει κάτι πολύ καλό και αφοσιωθήκαμε στο project. Δεν υπήρχε ωράριο, ήμασταν και δουλεύαμε 16 και βάλε ώρες σχεδόν κάθε μέρα.
Η πιο οριακή στιγμή ήταν εκείνης της αναμονής για την έγκριση όταν το είχαμε παραδώσει. Γενικά όμως αυτό που μας βοήθησε ήταν το research & development ώστε να κινηθούμε γρήγορα, χωρίς να χαθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και η θετική μας διάθεση ώστε να ανταπεξέλθουμε.
Jim Georgantis © Νίκος Κόκκας
Η video-game κουλτούρα είναι γεμάτη από easter eggs. Υπάρχουν κρυμμένες λεπτομέρειες, μηνύματα ή προσωπικές αναφορές μέσα στα γραφικά και τα περιβάλλοντα του «Ferto» που ίσως δεν έχει πιάσει ακόμα το μάτι των θεατών;
Όχι μόνο η video-game κουλτούρα. Γενικά ό,τι αφορά την εικόνα, τα βίντεο, τα vfx. Τα easter eggs είναι τουλάχιστον αναμενόμενα. Στην περίπτωση του «Ferto» έχουμε σίγουρα κρυμμένες λεπτομέρειες και κυρίως τα γραφικά έχουν προσωπικές αναφορές του San Tierrez.
Πιστεύουμε ότι οι θεατές θα τα έχουν πιάσει όλα, αφού έχει αγαπηθεί πολύ το κλιπ και το έχουν ξεψαχνίσει.
Όταν γυρίζεις ένα βίντεο όπου το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου θα προστεθεί ψηφιακά μετά, είναι δύσκολο για τον καλλιτέχνη να φανταστεί το τελικό μέγεθος. Ποια ήταν η αντίδραση του Akylas όταν είδε για πρώτη φορά το ολοκληρωμένο render;
Προφανώς και είναι δύσκολο να φανταστεί οποιοσδήποτε ένα κλιπ με ένα τόσο μεγάλο ψηφιακό κόσμο. Αλλά μιλάμε για τον Akylas που έτσι και αλλιώς έχει φαντασία και όρεξη. Δεν ήταν δύσκολο να τον πείσουμε να μας εμπιστευτεί.
Οταν είδε το πρώτο draft, ξετρελάθηκε. Οπότε όταν είδε και το final, σχεδόν δάκρυσε.
San Tierrez © Νίκος Κόκκας
San, μετά την κυκλοφορία, υπήρξαν φήμες ότι τα γραφικά δημιουργήθηκαν με Τεχνητή Νοημοσύνη, κάτι που διέψευσες με βίντεο από το making of. Πόσο ενοχλητική είναι αυτή η νέα πραγματικότητα, όπου η σκληρή δουλειά ενός ψηφιακού καλλιτέχνη αμφισβητείται λόγω του AI;
Το βίντεο που ανέβασα στο TikTok ήταν καθαρά τρολ. Η πραγματικότητα είναι ότι το AI χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο, αλλά το τελικό αποτέλεσμα προκύπτει μέσα από VFX workflow, εμπειρία και πολλή δουλειά στο post-production. Δεν είναι κάτι που μπορεί να πετύχει ο καθένας απλά πατώντας ένα prompt.
Δεν θα έλεγα ότι τα σχόλια ήταν ενοχλητικά, άλλωστε ο καθένας έχει άποψη, ακόμη κι αν δεν έχει την γνώση. Το AI είναι πλέον μια νέα πραγματικότητα στον χώρο και αυτό που έχει σημασία είναι το πώς το χρησιμοποιείς δημιουργικά μέσα σε ένα project.
Jim, αναλαμβάνοντας σκηνοθεσία και μοντάζ, είχες τον απόλυτο έλεγχο του ρυθμού. Πώς διασφαλίζεις ότι σε ένα βίντεο με τόσο έντονα VFX, το οπτικό υπερθέαμα δεν θα «καταπιεί» τον ίδιο τον καλλιτέχνη και την ερμηνεία του;
Να πούμε εδώ πόσο ευγνώμων είμαι για την αγάπη που έχει πάρει το κλιπ γιατί πίστεψαν όλοι στο όραμά μας. Στην συνέχεια θα πω πως ο Akylas είναι τόσο φωτεινός που δεν μπορεί να τον «καταπιεί» τίποτα.
© Νίκος Κόκκας
Η ερμηνεία του ήταν κομμάτι της έμπνευσης μου. Βασίστηκε πολύ η σκηνοθεσία στο πώς εκφράζεται ο καλλιτέχνης. Σίγουρα η ισορροπία των vfx με την ερμηνεία του Akylas ήταν το κλειδί στο να διαμορφωθεί η ροή. Πρέπει να πω ότι απόλαυσα πολύ το μοντάζ.
Η δημιουργία ενός βίντεο κλιπ για εθνική συμμετοχή φέρει το βάρος της «επίσημης εκπροσώπησης». Υπήρξαν αυστηροί κανονισμοί (π.χ. από την ΕΡΤ ή την EBU) που σας περιόρισαν δημιουργικά ή σας ανάγκασαν να προσαρμόσετε την αρχική σας ιδέα; Χρειάστηκε να αυτολογοκριθείτε;
Είμαστε τρομερά υπερήφανοι που βάλαμε και εμείς το λιθαράκι μας για την εθνική μας συμμετοχή. Εννοείται ότι από την στιγμή που μας ανατέθηκε, το αναλάβαμε με απόλυτη σοβαρότητα και διαφάνεια χωρίς να το βλέπουμε σαν «βάρος».
Θέλαμε η επίσημη εκπροσώπηση να εμπεριέχει όσα ήταν απαραίτητα και κάτι παραπάνω. Ήμασταν σύμφωνοι με όλους τους κανονισμούς και έτσι η δημιουργία δεν περιορίστηκε πουθενά. Είναι, μας λένε, από τα πιο δυνατά project που έχουν περάσει.
Και ναι, είμαστε άνθρωποι που στο πλαίσιο της δουλειάς αλλά και προσωπικά, κάνουμε ένα βήμα πίσω ώστε να δούμε αν αυτό που κάνουμε «μας αρέσει».
© Νίκος Κόκκας
Οπτικά, το βίντεο κλιπ δημιουργεί έναν πολύ συγκεκριμένο κόσμο. Πόσο συνεργαστήκατε με την ομάδα που θα αναλάβει το stage direction (όπως ο Φωκάς Ευαγγελινός) ώστε να υπάρχει μια αισθητική συνοχή ανάμεσα στο κλιπ και στη σκηνική παρουσίαση;
Όντως είναι ένας συγκεκριμένος φανταστικός κόσμος αυτός στο βίντεο κλιπ, τον οποίο όμως τον φέρει και ο Akylas όπου και αν βρίσκεται. Εμείς δεν έχουμε καθόλου σχέση με την σκηνική παρουσία. Αν και ό,τι χρειαστεί ο Φωκάς Ευαγγελινός είμαστε φυσικά στην διάθεση του.
Σε κάθε περίπτωση πιστεύουμε ότι η εμφάνιση στη σκηνή της Eurovision θα είναι φαντασμαγορική και παιχνιδιάρικη.
Το κοινό της Eurovision είναι ίσως το πιο παθιασμένο αλλά και το πιο αυστηρό παγκοσμίως. Πώς διαχειριστήκατε το feedback, την ανάλυση καρέ-καρέ και τα σχόλια στα social media τα πρώτα 24ωρα μετά την πρεμιέρα;
Είμαστε γενικά Eurovision fans. Αρα καταλαβαίνουμε το πάθος και προσπαθήσαμε να κάνουμε το «αυστηρό» κάτι θετικό για εμάς. Σκεφτήκαμε out of the box αλλά γνωρίζοντας όλες τις ανάγκες που έχει η Eurovision. Η δουλειά μας πάντα έχει feedback, οπότε αναμενόμενο.
Τώρα για το αν θα ήταν θετικά ή αρνητικά τα σχόλια δεν μας πολυενδιέφεραν γιατί γνωρίζαμε ότι είχαμε κάνει ένα πολύ άρτιο delivery εικόνας που προσθέτει στον ήδη φοβερό καλλιτέχνη. Είμαστε πάντως πολύ χαρούμενοι που οι eurofans φαίνεται να αγάπησαν το κλιπ όσο εμείς.
© Νίκος Κόκκας
Ποια ήταν η δική σας σχέση με τη Eurovision πριν προκύψει η συνεργασία με τον Akylas;
Έχουμε ξαναδουλέψει σε projects για την Eurovision. Συνεπώς ήμασταν έτοιμοι να αναλάβουμε εξ ολοκλήρου ένα κλιπ που θα αντιπροσωπεύει την χώρα μας. Θεωρούμε ότι η συνεργασία με τον Akylas ήρθε την πιο κατάλληλη στιγμή. Θέλουμε πολύ όμως να κάνουμε και του χρόνου και του παραχρόνου και πάει λέγοντας. (γελάνε)
Ως επαγγελματίες της εικόνας, υπάρχουν κάποιες συμμετοχές από την ιστορία του διαγωνισμού (ελληνικές ή ξένες) που έχετε ξεχωρίσει καθαρά σκηνοθετικά ή οπτικά και τις θεωρείτε σημεία αναφοράς;
Η ιστορία της Eurovision είναι τεράστια και τα κλιπ ανά τα χρόνια πολύ διαφορετικά και γενικά όλα, ένας μικρός φάρος σε αυτό τον διαγωνισμό. Άλλα καλά, άλλα μέτρια, άλλα καταπληκτικά. Θα εστιάσουμε στην φετινή συμμετοχή της Μολδαβίας την οποία και ξεχωρίσαμε.
San, ο χώρος των οπτικών εφέ εξελίσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Μετά το «Ferto», ποιο είναι το επόμενο τεχνολογικό ή δημιουργικό «σύνορο» που θα ήθελες να κατακτήσεις σε ένα μελλοντικό project;
Όντως τα τελευταία χρόνια ο χώρος εξελίσσεται απίστευτα γρήγορα, ειδικά με την είσοδο νέων τεχνολογιών. Δεν θα έλεγα πως υπάρχει «σύνορο» που θα ήθελα να κατακτήσω, αυτό που με ενδιαφέρει είναι να συνεχίσω να εξελίσσω workflows που συνδυάζουν διαφορετικές τεχνικές όχι με μόνο AI, αλλά γενικά hybrid pipelines.
© Νίκος Κόκκας
Ο στόχος δεν είναι απλά η τεχνολογία, αλλά το πώς αυτή ενσωματώνεται δημιουργικά και δίνει ένα πιο ολοκληρωμένο και υψηλού επιπέδου αποτέλεσμα.
Κάνοντας zoom-out από τον μικρόκοσμο της Eurovision, πώς βλέπετε την εξέλιξη των music videos στην Ελλάδα; Τι θεωρείτε ότι λείπει ίσως από την αγορά και ποιο είναι το καλλιτεχνικό αποτύπωμα που θέλετε να αφήσετε;
Έχουμε πολλά να δούμε ακόμα στο χώρο των music videos. Ειδικά στην Ελλάδα. Όμως κατά τη γνώμη μας αυτή την στιγμή λείπει η απλότητα. Τα έχουμε κατακτήσει όλα σχεδόν τεχνολογικά, αλλά τίποτα δεν είναι πιο ωραίο από μια καλή, φρέσκια, απλή και καθαρή εικόνα. Όσο για το πώς φανταζόμαστε το καλλιτεχνικό μας αποτύπωμα; Θέλουμε να κάνουμε τον θεατή να «νιώσει» ό,τι βλέπει. Να γουστάρει.
Ευχαριστούμε το Greek Arcade Museum (Δημοκρατίας 71, Παλαιό Φάληρο) για την ευγενική φιλοξενία της φωτογράφισης.
