Κοστούμια offshore κατά παραγγελία

Λίγο προτού «γυρίσει» ο 20ός αιώνας ο Ντομινίκ Στρος-Καν ως υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας είχε είπε ότι από τους φορολογικούς παραδείσους «περνά και διυλίζεται η μεγαλύτερη ποσότητα ζεστού χρήματος που κυκλοφορεί στον πλανήτη».

Λίγο προτού «γυρίσει» ο 20ός αιώνας ο Ντομινίκ Στρος-Καν ως υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας είχε είπε ότι από τους φορολογικούς παραδείσους «περνά και διυλίζεται η μεγαλύτερη ποσότητα ζεστού χρήματος που κυκλοφορεί στον πλανήτη». Και μόνο η περίπτωση της ευυπόληπτης Ολλανδίας τον επιβεβαιώνει: το 2011 στη Χώρα της Τουλίπας λειτουργούσαν 176 επιχειρήσεις-τραστ, που εκπροσωπούσαν τα συμφέροντα συνολικά 23.000 εταιρειών-θυρίδων ή εταιρειών-σφραγίδων ή εταιρειών-βιτρινών, όπως ονομάζονται. Οι εισροές κεφαλαίων που εξασφάλισε η Ολλανδία από τις εταιρείες αυτές – φευ, όχι για την πραγματική της οικονομία – άγγιξαν τα 8 τρισ. ευρώ. Ηταν δηλαδή 13 φορές μεγαλύτερες από το ΑΕΠ της χώρας.
Την εβδομάδα που πέρασε πολύς λόγος έγινε για τη Mossack Fonseca. Ωστόσο είναι εκατοντάδες οι εταιρείες δικηγόρων και τα τραστ που εξειδικεύονται στη δημιουργία και λειτουργία offshore εταιρειών-θυρίδων. Διότι είναι μεγάλη η ζήτηση για βελτιστοποίηση εισοδημάτων όσων δεν… φορολογούνται στην πηγή ή καταφέρνουν και τους περισσεύουν, τέλος πάντων. Ποια είναι όμως η διαδικασία ίδρυσης μιας offshore, υπεράκτιας, εξωχώριας ή εξωυδατικής (όπως τη λένε οι Κύπριοι) εταιρείας;
Κατ’ αρχάς ο κεφαλαιούχος πρέπει να απευθυνθεί σε κάποιον δικηγόρο με ειδίκευση στις οικονομικές και φορολογικές υποθέσεις. Η δουλειά του δικηγόρου αυτού συνήθως περιορίζεται στην εξεύρεση μιας διεθνούς εταιρείας δικηγόρων, όπως της πασίγνωστης πλέον Mossack Fonseca, που ειδικεύεται στην ίδρυση offshore. Η εταιρεία αυτή αναλαμβάνει όλες τις γραφειοκρατικές διαδικασίες για την ίδρυση της offshore, αφού βεβαίως πρώτα συνεννοηθεί με τον πελάτη (εδώ ίσως φανεί χρήσιμος και ο «εσωχώριος» δικηγόρος) ώστε να επιλέξει τον παράδεισο που καλύπτει τις δικές του, προσωπικές ανάγκες.
Αν, φέρ’ ειπείν, εκείνο που προέχει για τον πελάτη είναι να ελαχιστοποιήσει τα έξοδα ίδρυσης της εταιρείας, το γραφείο μπορεί να του προτείνει τις Παρθένους Νήσους. Αν εκείνο που προέχει είναι η ασφάλεια των κεφαλαίων του, μπορεί να του προτείνει την αμερικανική Πολιτεία του Ντέλαγουερ. Αν ο πελάτης φοβάται μήπως αποκαλυφθεί η ταυτότητά του και αναζητεί τη μέγιστη δυνατή εχεμύθεια, το γραφείο μπορεί να του προτείνει τον Παναμά ως έδρα της offshore.
Σε κάθε περίπτωση οι συνεργάτες των εταιρειών-τραστ και των δικηγορικών γραφείων, σαν το Mossack Fonseca, φροντίζουν μέσω των «nominees» να σβήσουν τα ίχνη του πλούσιου πελάτη τους. Οι «nominees» είναι πληρεξούσιοι-φαντάσματα. Μη υπαρκτά πρόσωπα δηλαδή, τα οποία υπογράφουν όλα τα έγγραφα της εταιρείας-βιτρίνας. Την περασμένη Τρίτη η γαλλική εφημερίδα«Le Monde» υπογράμμιζε ότι οι υπογραφές των «nominees» βρίσκονται ίδιες και απαράλλακτες σε χιλιάδες offshore που εδρεύουν σε διάφορους φορολογικούς παραδείσους.
Ολες οι offshore, όπου κι αν εδρεύουν, εξασφαλίζουν εχεμύθεια και ένα πέπλο ανωνυμίας στους πραγματικούς διαχειριστές τους. Και μάλιστα απολύτως νομότυπα. Εξίσου νομότυπα τους προστατεύουν από τις έρευνες των Αρχών που καταπολεμούν το ξέπλυμα χρήματος, τη φοροδιαφυγή και τη διαφθορά.
Παρθένες Νήσοι, Κεϊμάν, Βερμούδες, Τζέρσεϊ, Νήσος του Μαν, Ναούρου, Μποτσουάνα. Αλλά και ΗΠΑ και Βρετανία και Ελβετία και Λουξεμβούργο και το Benelux σύσσωμο! Χρόνια τώρα η διεθνής κοινότητα διαρρηγνύει τα ιμάτιά της με τους φορολογικούς παραδείσους, διαμηνύοντας προς πάσα κατεύθυνση ότι «ο κόμπος έφτασε στο χτένι» και ότι «ως εδώ και μη παρέκει» με την αδιαφάνεια. Τα μεγάλα λόγια και η υποκρισία όμως ουδέποτε έλειψαν από το κυνήγι των φορολογικών παραδείσων. Το έργο του ΟΟΣΑ και του G20, φορέων που κυνηγούν αυτούς τους παράδεισους, είναι σισύφειο – και εξόφθαλμα αναποτελεσματικό. Και φυσικά, κραυγαλέα περίπτωση εύνοιας και ανοχής της διεθνούς κοινότητας συνιστά η Ελβετία που ανθίσταται σθεναρά στις πιέσεις της Ουάσιγκτον και του Βερολίνου, υπερασπιζόμενη με νύχια και με δόντια το διαβόητο «τραπεζικό απόρρητο». Ομπάμα και Μέρκελ αναγκάζονται να «λαδώνουν» τραπεζίτες και να υποκινούν υποκλοπές και «διαρροές» για να αποκτούν λίστες με αμερικανούς και γερμανούς φοροφυγάδες.


Ενα αόρατο πλέγμα προστασίας
Ο Σίσυφος και το κυνήγι των φορολογικών παραδείσων

Τα δολάρια του τζιχάντ

Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 έφεραν στο στόχαστρο της διεθνούς κοινότητας τους φορολογικούς παραδείσους. Ουδείς πλέον μπορούσε να αρνηθεί ότι μέσω αυτών, εκτός από το χρήμα του κοινού εγκλήματος, διακινείται και το χρήμα που οπλίζει τα χέρια των τρομοκρατών. Οι πιέσεις της Ουάσιγκτον ήταν ασφυκτικές και τον Απρίλιο του 2002 ο ΟΟΣΑ διέγραψε τις 28 από τις 35 χώρες που αναγράφονταν στη μαύρη λίστα των φορολογικών παραδείσων, καθώς είχαν υποσχεθεί ότι ως το 2005 θα είχαν αποκαταστήσει τη διαφάνεια στα τραπεζικά τους συστήματα.
Λύκοι φυλάνε τα πρόβατα

Το παράδοξο με τις χώρες-κυνηγούς των φορολογικών παραδείσων είναι ότι και οι ίδιες διαθέτουν άφθονα «παραδείσια» χαρακτηριστικά. Καταπολεμούν τη φοροδιαφυγή και το ξέπλυμα χρήματος, αλλά των… άλλων. Το περιοδικό «Forbes» ανέδειξε το 2010 την αμερικανική Πολιτεία του Ντέλαγουερ ως τον «σημαντικότερο» φορολογικό παράδεισο στον κόσμο! Στη βρετανική επικράτεια ανήκουν οι Παρθένοι Νήσοι και ασφαλώς τα νησιά της Μάγχης, στα οποία ευδοκιμούν οι offshore. Το Λουξεμβούργο (έδρα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου) και το Βέλγιο (έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) περιλαμβάνονται στο top 10 των παραδείσων.
Γράψε-σβήσε στη μαύρη λίστα

Το γράψε-σβήσε στη λίστα των φορολογικών παραδείσων είναι ένα φαινόμενο συχνό τόσο στον ΟΟΣΑ και στο G20 που έχουν αναλάβει το σισύφειο έργο της πάταξης της παγκόσμιας φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος χρήματος όσο και στις εθνικές κυβερνήσεις. Μόλις την περασμένη Τρίτη ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Μισέλ Σαπέν ανακοίνωσε ότι η Γαλλία θα… επανεγγράψει τον Παναμά στη λίστα, έπειτα από τις πρόσφατες αποκαλύψεις με τα Panama Papers. Δέκα χρόνια μετά το μεγάλο σβήσιμο, η σχετική μαύρη λίστα του ΟΟΣΑ αριθμούσε πέρυσι 42 φορολογικούς παραδείσους.
Ελβετία: η πρώτη διδάξασα

Το Μάιο του 2015 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε με την Ελβετία συμφωνία που προβλέπει την ελεύθερη (από το 2018) ανταλλαγή πληροφοριών με τις χώρες-μέλη της ΕΕ για τους Ευρωπαίους κατόχους τραπεζικών λογαριασμών. Πέρα από τη συμφωνία και τον βαθμό εφαρμογής της, η Ελβετία χάρη στην πολιτική ουδετερότητά της απολάμβανε ανέκαθεν ένα προκλητικά προνομιακό καθεστώς ως χώρα απόκρυψης και διαφύλαξης κλεμμένων θησαυρών. Ακόμη και εκείνων που είχαν αρπάξει οι Ναζί κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Παράδεισοι «τσέπης»

Οι φορολογικοί παράδεισοι είναι θύλακες ειδικού φορολογικού καθεστώτος που έχουν ένα πολιτικό και ένα γεωγραφικό χαρακτηριστικό. Το πρώτο αφορά τη διοικητική τους αυτοτέλεια και το δεύτερο τη μικρή εδαφική τους έκταση. Η Κύπρος από τις αρχές του 2013 που εισήγαγε έναν ενιαίο φορολογικό συντελεστή τραπεζικών καταθέσεων έπαψε να θεωρείται φορολογικός παράδεισος. Οσο για τα Δωδεκάνησα, ουδέποτε υπήρξαν κάτι τέτοιο. Απλώς τα πρώτα χρόνια μετά την ένωσή τους με την Ελλάδα (1947) είχαν διατηρήσει ένα ειδικό φορολογικό καθεστώς που τους είχε εκχωρηθεί από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk