Χ.Φλωράκης: Πώς ξέφυγε από τη χούντα για να εκλεγεί γραμματέας του ΚΚΕ

«Αν και από πολλού χρόνου υφίσταντο πληροφορίαι και διεδίδοντο φήμαι περί αντικαταστάσεως του Κολιγιάννη, εν τούτοις, η επελθούσα αιφνιδίως ανωτέρω μεταβολή απετέλεσε μεγάλην έκπληξιν

«Αν και από πολλού χρόνου υφίσταντο πληροφορίαι και διεδίδοντο φήμαι περί αντικαταστάσεως του Κολιγιάννη, εν τούτοις, η επελθούσα αιφνιδίως ανωτέρω μεταβολή απετέλεσε μεγάλην έκπληξιν, όσον αφορά εις το πρόσωπον του επιλεγέντος αντικαταστάτου». Το έγγραφο υπ’ αρ. Γ.Α. 284/5048/11.1.1973 της χουντικής Ασφάλειας αναφερόταν στον Χαρίλαο Φλωράκη, ο οποίος κατόρθωσε να διαφύγει στο εξωτερικό παριστάνοντας τον γάλλο υπήκοο, με μουστάκι, φαβορίτες και με βαμμένα μαλλιά και έχοντας μάθει λίγες λέξεις και φράσεις στα γαλλικά παρά τη μνημειώδη καρδιτσιώτικη προφορά του. Το ταξίδι εκείνο έμελλε να σημάνει για τον ίδιο και το ΚΚΕ την αρχή μιας νέας μεγάλης πορείας με την άνοδο του «καπετάν Γιώτη» στην κορυφή της κομματικής πυραμίδας και ακολούθως με την πτώση της χούντας και τη νομιμοποίηση του παράνομου επί δεκαετίες Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας.
Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του – στις 22 Μαΐου 2005 – το «φάντασμα» του Χ. Φλωράκη συνεχίζει να πλανάται πάνω από το κόμμα του, το οποίο πρόκειται να τιμήσει την επέτειο του θανάτου του, έχοντας ωστόσο πάρει εδώ και καιρό αποστάσεις από πολιτικές επιλογές και χειρισμούς του, όπως η πολιτική των συμμαχιών και οι συνεργασίες που οδήγησαν το 1989 στη συγκυβέρνηση Τζαννετάκη και στην οικουμενική κυβέρνηση Ζολώτα. Παρά ταύτα την ημέρα της επετείου σε εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στο Επιμορφωτικό Κέντρο «Χ. Φλωράκης» (Χ. Φλωράκη 6, Χαλάνδρι, όπου ήταν το σπίτι του) θα μιλήσει ο γενικός γραμματέας του κόμματος Δ. Κουτσούμπας, ο οποίος την προσεχή Κυριακή θα παρευρεθεί και στο πολιτικό μνημόσυνο που θα γίνει στον τάφο του στο Παλιοζωγλόπι Καρδίτσας.
Η «εξαφάνιση επικίνδυνου κομμουνιστού»


Στα μέσα Οκτωβρίου του 1972 οι Αρχές Ασφαλείας έχασαν τα ίχνη του «σταμπαρισμένου» στελέχους του ΚΚΕ. Το υπουργείο Δημόσιας Τάξης με επείγουσα διαταγή του (Γ.Α. 355/254330/25.11.1972) προς τις αστυνομικές αρχές της επικράτειας και προς τους σταθμούς ελέγχων διαβατηρίων τούς ενημέρωνε για την «εξαφάνιση επικινδύνων κομμουνιστών». «Γνωρίζομεν υμίν ότι, από του δευτέρου 10ημέρου παρελθόντος μηνός Οκτωβρίου, εξηφανίσθησαν εκ της κατοικίας των τα εξής ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ (Κολιγιάννη):

α.
Φλωράκης Χαρίλαος του Ιωάννου και της Στυλιανής, γεν. 1914, εις Ραχούλαν Καρδίτσης, κάτοικος Αθηνών, οδός Λαρίσης 56.

β.
Λουλές Κων/νος του Δημητρίου και της Αδριανής, γεν. το 1906, εις Τύρναβον Λαρίσης, κάτοικος Αθηνών, οδός Κυρίλλου Λουκάρεως 42.

γ.
Κουκούλου Γρηγορία του Γρηγορίου και της Ευανθίας, γεν. το 1916, εις Νάουσαν, κάτοικος Αθηνών, οδός Ζωοδόχου Πηγής 89 (τ. σύζ. Χρόνη Κων/νου).
Εικάζεται ότι τα στελέχη ταύτα ή περιήλθον εις την παρανομίαν ή εξήλθον λάθρα της χώρας».
Το υπουργείο Δημόσιας Τάξης ζητούσε από τις Αρχές να προβούν «εις τας δεούσας ενεργείας προς επισήμανσιν των στελεχών αυτών ή συλλογήν πάσης σχετικής πληροφορίας». Οι προσπάθειές τους θα απέβαιναν άκαρπες, καθώς ήδη ο Χ. Φλωράκης βρισκόταν στην έδρα της ΚΕ του ΚΚΕ στη Βουδαπέστη. Από τον Ιούνιο του 1972 είχε εκλεγεί μέλος του Πολιτικού Γραφείου και είχε αναλάβει το έργο της ανασυγκρότησης των κομματικών οργανώσεων που είχαν διαλυθεί από την περίοδο της ΕΔΑ (1958). Τελευταίος τόπος εξορίας του ήταν η Λέρος, από την οποία είχε απολυθεί τον Ιανουάριο του 1972 για να τεθεί «υπό αθόρυβον και μεθοδικήν παρακολούθησιν».
Η αίτηση και η συνάντηση με τον Μάλλιο


Ο πανούργος κομμουνιστής φρόντισε να μην προκαλεί τις Αρχές ενώ δεν δίστασε να ζητήσει να του επαναχορηγηθεί η ιθαγένειά του με επίσημο αίτημα που υπέβαλε στο υπουργείο Εσωτερικών. Ο βιογράφος του Χρήστος Θεοχαράτος είχε συμπεριλάβει στο δίτομο έργο του, μαζί με πολλά από τα έγγραφα που περιέχονταν στον φάκελό του (επρόκειτο για τον Φ. 22222 που ζήτησε ο τότε ηγέτης του ΚΚΕ και του παραδόθηκε το 1989), τον διάλογο που είχε με τον διαβόητο Μάλλιο, ο οποίος τον ρώτησε: «Μου προξενεί κατάπληξη η αίτησή σας για επανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας». «Γιατί;» τον ρώτησε εκείνος. Και ο Μάλλιος τού απάντησε: «Διότι πόσο αξίζει για σας η ιθαγένεια μιας πολιτείας που τόσο πολεμήσατε;». «Κάνετε λάθος, κύριε Αστυνόμε. Δεν πολέμησα την ελληνική πολιτεία, αλλά το καθεστώς που σφετερίστηκε την πολιτεία αυτή» του είπε ο Φλωράκης. Και όπως θα καταγραφεί «αρμοδίως» στη σχετική έκθεση που συντάχθηκε από τη Γενική Ασφάλεια, «ούτος εμμένει μετά φανατισμού εις την κομμουνιστικήν ιδεολογίαν, δι’ ο και δεν συνηγορούμεν διά την ανάκτησιν της ελληνικής του ιθαγενείας»!
Βεβαίως οι ασφαλίτες υποψιάζονταν ότι οι κινήσεις αυτές του «αμετανόητου» κομμουνιστή, όπως τον είχε αποκαλέσει ο Μάλλιος στον σύντομο διάλογο που είχαν, εξυπηρετούσαν κάποιον σκοπό. Μάλιστα κλήθηκε στο αστυνομικό παράρτημα στο οποίο ανήκε για μια «κουβεντούλα», αλλά όπως ανέφερε το ενημερωτικό προς τη Γενική Ασφάλεια (121/Φ/2337/Α/8.3.1972), «ούτος ετήρησεν προκλητικήν και πείσμονα συμπεριφορά». «Ηρνήθη, κατ’ αρχήν, πεισμόνως ίνα παράσχη ημίν πληροφορίας σχέσιν εχούσας με την διαμονήν αυτού από του 1940 μέχρι σήμερον», έγραφε το «σημείωμα», κάνοντας γνωστό στους ανωτέρους ότι «ηρνήθη πάσαν συζήτησιν περί της όλης αντεθνικής και εγκληματικής δραστηριότητας του ΚΚΕ-ΕΔΑ και εδήλωσεν ότι, εις πάσαν του λοιπού ημετέραν κλήσιν εις το Παράρτημα, δεν θα συμμορφωθεί, θεωρών τας ενεργείας μας παρανόμους». Η παρακολούθηση βεβαίως συνεχίστηκε και σε αυτήν έλαβε μέρος και η ΚΥΠ που συγκέντρωνε «αξιολόγους πληροφορίας». Μεταξύ αυτών και ότι η ηγεσία του ΚΚΕ είχε «αποδυθή εις την συγκρότησιν νέου παρανόμου μηχανισμού» με στελέχη όπως ο Χ. Φλωράκης, ο Γ. Τρικαλινός, ο Χρ. Λογαράς, ο Στ. Γραμμένος, ο Κ. Βασάλος και πολλοί άλλοι.
Η φυγή ύστερα από επείγον μήνυμα


Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 1972 ο Χ. Φλωράκης έλαβε επείγον μήνυμα από την ηγεσία να διαφύγει στο εξωτερικό και ως τον Νοέμβριο να είναι στην έδρα της ΚΕ του ΚΚΕ. Ο μηχανισμός που είχε στηθεί από τον ίδιο φρόντισε για τις «λεπτομέρειες»: πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα και μεταμφίεσή του, αλλά και συνεννόηση με δύο γάλλους τουρίστες οι οποίοι γνώριζαν για την επιχείρηση απόδρασής του στο εξωτερικό και βοήθησαν καθοριστικά στο να επιτύχει. Ο Φλωράκης πέρασε τον Οκτώβριο τα σύνορα ανενόχλητος, ταξίδεψε στη Γαλλία και από εκεί στη Μόσχα, για να βρεθεί προς τα τέλη Νοεμβρίου του 1972 στη Βουδαπέστη, στην έδρα της κομματικής ηγεσίας. Εκεί συνήλθε η 17η Ολομέλεια (9-13 Δεκεμβρίου 1972), η οποία τον εξέλεξε Α’ Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ απαλλάσσοντας από τα καθήκοντά του τον Κ. Κολιγιάννη, ο οποίος δεν πήρε μέρος στην καθοριστική συνεδρίαση.
Πέντε ημέρες αργότερα η είδηση θα μεταδοθεί από τον ραδιοσταθμό του Λονδίνου και την επομένη η Deutsche Welle θα μεταδώσει ότι «οι νέες μεταβολές στη φιλοσοβιετική ομάδα του ΚΚΕ αποτελούν, ως λέγεται, μέρος σχεδίου του Κρεμλίνου». Το νέο θα φτάσει και στην Αθήνα, αλλά οι Αρχές Ασφαλείας παρά τα δημοσιεύματα του Τύπου δεν ήταν βέβαιες ότι ο «επικίνδυνος κομμουνιστής» είχε καταφέρει να διαφύγει, όπως έχει προκύψει από τα στοιχεία του φακέλου του, σύμφωνα με τα οποία φαίνεται ότι τον αναζητούσαν ως και τον Φεβρουάριο 1973, ενώ εκείνος είχε κάνει ήδη δημόσια εμφάνιση στη Μόσχα στις 20 Δεκεμβρίου 1972 μιλώντας στις εκδηλώσεις για τα 50 χρόνια από την ίδρυση της ΕΣΣΔ και ενώ την επόμενη ημέρα είχε παραχωρήσει συνέντευξη στον ραδιοσταθμό της Μόσχας.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk