51 χώρες λένε «όχι» στην παγκόσμια φοροδιαφυγή

Το τέλος της παγκόσμιας φοροδιαφυγής μέσω μυστικών τραπεζικών συναλλαγών πανηγύρισε από το Βερολίνο ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε

Το τέλος της παγκόσμιας φοροδιαφυγής μέσω μυστικών τραπεζικών συναλλαγών πανηγύρισε από το Βερολίνο ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μετά την υπογραφή από τους υπουργούς Οικονομικών 51 χωρών συμφωνίας που προβλέπει την αυτόματη ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών. «Ας κάνουμε μια κοινή συνεισφορά διαφάνειας και δικαιοσύνης στον παγκοσμιοποιημένο 21o αιώνα μας» τόνισε ως οικοδεσπότης της διεθνούς διάσκεψης που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο υπό την αιγίδα του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και την Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ).
Βιάστηκε, άραγε, να πανηγυρίσει ο γερμανός υπουργός, δεδομένου ότι το κείμενο της συμφωνίας δεν φέρει ούτε την υπογραφή εκπροσώπου της διάσημης για το τραπεζικό της απόρρητο Ελβετίας, αλλά ούτε και των εξίσου διασήμων ως κοιτίδων του σύγχρονου χρηματιστηριακού καπιταλισμού Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής;
Ανησυχίες


Είναι ίσως πρόωρο να ισχυριστεί κανείς κάτι τέτοιο. Oχι επειδή υπέγραψαν εκπρόσωποι διασήμων (από κάθε άποψη και δη από φορολογική) παραδείσιων νησιών (Νησιά Καϊμάν, Βέρτζιν, Νήσος του Μαν, Βερμούδα, Τζέρσεϊ, Αρούμπα, Ανγκουίλα, Φερόε, Γκέρνζι, Μόντσερατ, Τερκς εντ Κέικος, Μαουρίσιους και επίσης Κύπρος και Μάλτα και Ιρλανδία), χερσονήσων (Γιβραλτάρ), αλλά και εκπρόσωποι στεριανών φορολογικών παραδείσων, όπως είναι το Λιχτενστάιν, το Λουξεμβούργο, αλλά εν πολλοίς και το Βέλγιο και η Αυστρία. Oχι επειδή υπέγραψε ακόμη και η Βρετανία, η οποία τόσο ανησυχεί μήπως με τους σχεδιαζόμενους περιορισμούς στο απόλυτο laissez faire απολέσει το Σίτι το status του «διεθνούς χρηματοοικονομικού κόμβου» που απολαμβάνει.
Μεταρρυθμιστικά βήματα


Ίσως να μην ήταν υπερφίαλοι και υπερβολικοί οι πανηγυρισμοί του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Και αυτό επειδή η προσπάθεια για συντονισμό των εθνικών κυβερνήσεων στον αγώνα υπέρ της οικονομικής και φορολογικής διαφάνειας και κατά της φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος χρήματος προϋποθέτει πολλά μικρά μεταρρυθμιστικά βήματα. Δεν γίνεται με άλματα και με ανατροπές, επειδή απλούστατα πρέπει να απορροφηθούν οι κραδασμοί ή και τα σοκ που συνεπάγεται η αλλαγή μιας παγκόσμιας «φορολογικής τάξης» που έχει διαμορφωθεί και παγιωθεί με διεργασίες πολλών δεκαετιών. Η τάξη αυτή όμως δεν μπορεί να διαιωνιστεί. Η (σταδιακή) κατάργησή της μοιάζει επιβεβλημένη για έναν σύνθετο λόγο τον οποίο υπερτόνισε ο Σόιμπλε τόσο προφορικώς στους ομολόγους του στο Βερολίνο όσο και γραπτώς με την αρθρογραφία του των τελευταίων ημερών στον διεθνή Τύπο: λόγω της παγκοσμιοποιημένης ψηφιακής επανάστασης!

«Χάρη στην τεχνολογική πρόοδο οι εταιρείες μπορούν να εξυπηρετούν αγορές δίχως να έχουν φυσική παρουσία σε αυτές. Την ίδια στιγμή, οι πηγές εισοδήματος έχουν αλλάξει: συγκεντρώνεται μεγαλύτερη προσοχή σε άυλα περιουσιακά στοιχεία και σε εισοδήματα από κινητές επενδύσεις που μπορούν εύκολα να «βελτιστοποιούνται» από φορολογικής άποψης και να μεταφερθούν στο εξωτερικό»
υπογραμμίζει σε άρθρο του που δημοσίευσε μέσω Project Syndicate ο Σόιμπλε.
Υπό το πρίσμα αυτό η 7η Συνεδρίαση του Παγκόσμιου Φόρουμ Διαφάνειας και Ανταλλαγής Πληροφοριών για Φορολογικούς Λόγους, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Βερολίνο, ήταν απολύτως επιτυχημένη. Τα 51 κράτη (την Ελλάδα εκπροσώπησε ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης) συμφώνησαν στην αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών που αφορούν τραπεζικούς λογαριασμούς φυσικών προσώπων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Επόμενο βήμα είναι η φορολόγηση των επιχειρηματικών κερδών – με αφορμή τις πρακτικές ιντερνετικών κολοσσών όπως της Google και της Apple στην Ευρώπη, έγινε ευρύτατα γνωστή η λογιστική μεταφορά (ή μετεγγραφή ακριβέστερα) κερδών από μια χώρα με υψηλή φορολογία σε μια άλλη με χαμηλότερη.
Δικαιοσύνη


Το ζήτημα έχει να κάνει με τη φορολογική δικαιοσύνη. Εχει να κάνει όμως και με την άσκηση των όποιων δυνατοτήτων αναδιανομής τού εντός εθνικής επικράτειας παραγόμενου πλούτου έχουν απομείνει στις εθνικές κυβερνήσεις. Η δημιουργία ενός ενοποιημένου διεθνούς συστήματος φορολόγησης παραμένει μια καραμπινάτη ουτοπία, αλλά «ο διεθνής διάλογος για τη δημιουργία παγκόσμιων φορολογικών προτύπων πρέπει να συνεχιστεί» όπως είπε ο Σόιμπλε που έχει ιδιαίτερη ευαισθησία για τον περίφημο «γερμανό φορολογούμενο» – για ηθικοπολιτικούς λόγους και όχι επειδή ο πατέρας του ήταν φοροτεχνικός. Ο υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας Τζορτζ Οσμπορν δήλωσε, άλλωστε, ότι «η φοροδιαφυγή είναι όχι μόνο παράνομη, αλλά και ανήθικη». Οσο για τον γενικό γραμματέα του ΟΟΣΑ Ανχέλ Γκουρία διαβεβαίωσε όσους θεωρούν όλα αυτά μάταια όσο απουσιάζει η υπερδύναμη ότι «οι ΗΠΑ διεξάγουν τη δική τους εσωτερική συζήτηση για τους φόρους, αλλά ενστερνίζονται θερμά όλα όσα κάνουμε εμείς εδώ». Και εν προκειμένω πρόσθεσε ότι «η υπογραφείσα συμφωνία θα βοηθήσει ώστε ο κόσμος να ανακτήσει τη χαμένη κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας κρίσης εμπιστοσύνη του για το διεθνές οικονομικό σύστημα».

Στα £75 τρισ. το ενεργητικό της σκιώδους τραπεζικής
Στα προ κρίσης επίπεδα έφθασε η επιρροή της σκιώδους τραπεζικής στην παγκόσμια οικονομία. Σύμφωνα με στοιχεία της εδρεύουσας στη Βασιλεία της Ελβετίας Επιτροπής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το ενεργητικό των σκιωδών τραπεζών έφθασε το 2013 στις 20 μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη συν τις χώρες της ευρωζώνης τα 75 τρισ. δολάρια. Ο αστρονομικός αυτός αριθμός αντιστοιχεί στο 120% του ΑΕΠ των χωρών αυτών, ποσοστό που πλησιάζει στο ποσοστό-ρεκόρ 123,4% που είχε καταγραφεί από την Επιτροπή το έτος 2007, το τελευταίο δηλαδή προτού ξεσπάσει η παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση.
Η μεγαλύτερη αύξηση των παρατραπεζικών πρακτικών καταγράφεται στην Κίνα, η οποία έχει αναρριχηθεί στην τρίτη θέση (μετά τις ΗΠΑ και τη Βρετανία) της παγκόσμιας κατάταξης των χωρών με μεγάλη δραστηριότητα σκιώδους τραπεζικής. Αυτό ερμηνεύεται από την αναρρίχηση του Χονγκ Κονγκ και της Σανγκάης σε σημαντικά χρηματοοικονομικά κέντρα του πλανήτη (μαζί με τη Wall Street, το City του Λονδίνου και τη Σιγκαπούρη).
Ο ορισμός

Σύμφωνα με τον ορισμό που έδωσε στη σκιώδη τραπεζική ο πρώην πρόεδρος της Fed Μπεν Μπερνάνκι, πρόκειται για ένα «σύστημα μη τραπεζικών χρηματοοικονομικών διαμεσολαβητών το οποίο προσφέρει υπηρεσίες που ομοιάζουν με εκείνες των παραδοσιακών τραπεζών αλλά δεν συνδέονται ή συνδέονται έμμεσα και οριακά με τους θεσμικούς παράγοντες του κλάδου». Σημαντικοί συστατικοί παράγοντες της σκιώδους τραπεζικής είναι, κατά τον Μπερνάνκι, «οι διεκπεραιωτές μετοχοποιήσεων, επενδυτικές εταιρείες που στηρίζονται σε εταιρικά ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια στις αγορές συναλλάγματος, οι αγορές δικαιωμάτων επαναγοράς (repos), επενδυτικές τράπεζες και εταιρείες χορήγησης στεγαστικών δανείων». Τη χρονιά που πέρασε μέσω των προαναφερθέντων «συστατικών παραγόντων» διακινήθηκε το 24,5% του συνόλου των χρηματοοικονομικών κεφαλαίων που διακινήθηκαν παγκοσμίως.
Οπως προσφάτως έχει αποφανθεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στην έκθεσή του για την Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, «η σκιώδης τραπεζική τείνει να αναπτύσσεται όταν τίθενται σε εφαρμογή αυστηρότεροι κανόνες ρύθμισης και λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος». Τότε, σύμφωνα με το ΔΝΤ, «δημιουργείται η ανάγκη παράκαμψης των ρυθμιστικών κανόνων».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk