Θοδωρής Βασιλόπουλος: Το άλλο βιβλιοπωλείο

Μέσα στην κρίση, ένα από τα πιο επιτυχημένα βιβλιοπωλεία της χώρας, ο «Ευριπίδης», μετά το Χαλάνδρι, όπου υπάρχει από το 1958, ανοίγει και δεύτερο κατάστημα στην Κηφισιά. Στον αριθμό 310 της λεωφ. Κηφισιάς, στα σύνορα Κηφισιάς – Νέας Ερυθραίας, το νέο βιβλιοπωλείο απλώνεται σε 480 τ.μ. Τριώροφο, διαμπερές – προσβάσιμο τόσο από την κεντρική λεωφόρο όσο και από τη Διονύσου – και υψηλής αισθητικής, αντίστοιχης με εκείνη του Χαλανδρίου. Στόχος να αποτελέσει έναν πολιτιστικό πόλο στην περιοχή. Ο ιδιοκτήτης του, Θοδωρής Βασιλόπουλος, αναπτύσσει τη φιλοσοφία του, τόσο για το βιβλίο όσο και για το νέο εγχείρημά του.

Επιλέξαμε…

Την Κηφισιά γιατί, παρ’ όλο που δεν είναι άμεσα γειτονική με το Χαλάνδρι, είναι οικεία περιοχή. Μεγαλώνοντας περάσαμε από τα στέκια της και γνωρίζουμε ότι ο κόσμος της αγαπάει το βιβλίο, υπάρχουν δε ομάδες ανθρώπων με σημαντική πολιτιστική δράση. Eπειτα, η αγορά της έχει κοινά χαρακτηριστικά με το Χαλάνδρι, είναι δομημένη και λειτουργεί μητροπολιτικά για τους διπλανούς δήμους. Σε κάθε περίπτωση, επειδή μπορώ να συνεχίζω να πηγαίνω στη δουλειά μου με το ποδήλατο!

Το εισπράττεις. Στο Χαλάνδρι, μέσα από μια πορεία ετών, προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε όχι μόνο ένα ενημερωμένο βιβλιοπωλείο, αλλά ένα σημείο συνάντησης, ένα στέκι πολιτιστικών δρώμενων για την περιοχή. Διοργανώνουμε εκδηλώσεις για μικρούς και μεγάλους, λέσχες ανάγνωσης, εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας… Αισθανόμαστε ότι ο κόσμος ανταποκρίθηκε και επιβράβευσε τις προσπάθειές μας. Σημαντική πρωτοβουλία ήταν για μας η δημιουργία, σε συνεργασία με τον Δήμο Χαλανδρίου, της παιδικής βιβλιοθήκης «Μίμης Βασιλόπουλος», στη μνήμη του αδελφού μας που χάσαμε πριν από μερικά χρόνια. Φιλοδοξία μας είναι να πετύχουμε το ίδιο και στην Κηφισιά.

Το κοινό των βιβλιοπωλείων. Ο αναγνώστης δεν σταμάτησε να επισκέπτεται το βιβλιοπωλείο, υπήρξε όμως αλλαγή τόσο στις επιλογές του όσο και στην τελική ποσότητα βιβλίων που αγοράζει. Στην προσπάθεια του κοινού για πληροφόρηση υπήρξε μια στροφή προς τα βιβλία αναφορικά με την κρίση και με οικονομικές αναλύσεις, βιβλία που μέχρι πρότινος δεν επέλεγε ο μέσος αναγνώστης. Επιπλέον, οι αγορές γίνονται πιο στοχευμένα. Δεδομένης της μείωσης του εισοδήματος, ο αναγνώστης δεν θα αγοράσει δύο και τρία βιβλία, όπως παλαιότερα, αλλά θα επιλέξει αυτό που έχει περισσότερο ανάγκη. Ταυτόχρονα επιζητεί και το πιο οικονομικό βιβλίο, με αποτέλεσμα οι πιο πολυτελείς εκδόσεις και τα λευκώματα να μην έχουν πλέον τόση ζήτηση. Συνέπεια αυτής της συμπεριφοράς του αναγνωστικού κοινού ήταν οι εκδότες να στραφούν προς την έκδοση δοκιμίων με οικονομικές αναλύσεις, αλλά και να προβούν σε σημαντικές μειώσεις της τιμής των βιβλίων.

Συνολικά η ελληνική και ξένη κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο στις προτιμήσεις του κοινού και ακολουθεί το παιδικό βιβλίο. Ανάλογα βέβαια με την εποχή υπάρχουν διακυμάνσεις, όπως σήμερα με τα δοκίμια με οικονομικές ή πολιτικές αναλύσεις.

Μέχρι στιγμής κατέχουν ένα πολύ μικρό μερίδιο στην αγορά του βιβλίου. Σίγουρα ο ερχομός τους θα αλλάξει όχι μόνο τον τρόπο που διαβάζουμε, αλλά και τον τρόπο που κινείται η βιομηχανία του βιβλίου γενικότερα, όπως άλλωστε συνέβη και στη μουσική βιομηχανία. Αυτό βέβαια θα πάρει χρόνο και ειδικότερα στην Ελλάδα οι εξελίξεις είναι πιο αργές, αν σκεφτεί κανείς αφενός την ιδιαιτερότητα της γλώσσας και αφετέρου το μικρό μέγεθος της αγοράς. Κατά τη γνώμη μου τα e-books δεν θα υποκαταστήσουν την ανάγκη ύπαρξης του έντυπου βιβλίου ούτε τα ηλεκτρονικά καταστήματα θα εξαφανίσουν τα βιβλιοπωλεία. Πάντα θα υπάρχει ανάγκη επαφής με το αντικείμενο, που είναι το βιβλίο, όσο και με τον χώρο της φυσικής πώλησης του βιβλίου. Τα βιβλιοπωλεία όμως θα πρέπει να αλλάξουν, να γίνουν πολιτιστικές εστίες, χώροι συνάντησης ανθρώπων με κοινά ενδιαφέροντα –τον πολιτισμό.

Προτιμούν τα βιβλία επιστημονικής φαντασίας, την αστυνομική λογοτεχνία και τα κόμικς. Προτιμούν δε τους ξένους συγγραφείς και από τους Ελληνες τους νεότερους. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αναγνώστες στρέφονται προς την ελληνική και ξένη κλασική λογοτεχνία, την Ιστορία, την πολιτική και τα δοκίμια.

Τα δρώμενα στον χώρο του πολιτισμού. Η κρίση, πέρα από τις προφανείς αρνητικές συνέπειες και την επακόλουθη αδυναμία του κράτους να ενισχύσει πετυχημένους θεσμούς, όπως είναι για παράδειγμα το Φεστιβάλ Αθηνών, λειτουργεί ως κινητήριος μοχλός για νέες ομάδες ανθρώπων, ιδίως στους χώρους της μουσικής, του θεάτρου και του κινηματογράφου. Συμβαίνει κάτι αντίστοιχο με τη δεκαετία του ’70 και την εποχή του θατσερισμού στην Αγγλία: μέσα σε δύσκολες συνθήκες γεννήθηκαν νέες ιδέες, όπως το κίνημα του πανκ. Συμπαθώ ιδιαίτερα τους νέους δημιουργούς που μέσα στο γενικότερο αρνητικό κλίμα επιμένουν με πιο ξεκάθαρη ματιά και δίνουν νέα ώθηση στην πολιτιστική δραστηριότητα.

Να παραμένεις ανοιχτός σε καινούργιες ιδέες και να είσαι ανεκτικός στο διαφορετικό, είτε σε προσωπικό είτε σε επαγγελματικό επίπεδο.

Την αποξένωση που έχει δημιουργήσει η σημερινή κρίση στην κοινωνία μας και το πόσο εύκολα επιρρίπτουμε ευθύνες στους άλλους χωρίς να αναλογιζόμαστε το μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί.

Με τις ειδήσεις των οκτώ και ό,τι δυσκολεύει ή ασχημαίνει την καθημερινότητά μου.

Την απαισιοδοξία των καιρών.

Ξεκλέβω χρόνο τις πρώτες πρωινές ώρες για να διαβάσω κυρίως ιστορικά βιβλία –όταν ήμουν μικρός ήθελα να σπουδάσω αρχαιολογία –αλλά και μυθιστορήματα. Συνήθως ξεκινάω παράλληλα δυο – τρία βιβλία μαζί, για να μπορώ να τα εναλλάσσω ανάλογα με τη διάθεσή μου. Τα μυθιστορήματα που με εντυπωσίασαν εφέτος ήταν η τριλογία του Γκαλεάνο «Η μνήμη της φωτιάς» και «Η λέσχη των αθεράπευτα αισιόδοξων» του Ζαν-Μισέλ Γκενασιά.

Στον αναγνώστη να επισκέπτεται συχνά τα βιβλιοπωλεία της περιοχής του, δίνοντας χρόνο στον εαυτό του να ψάχνει τις βιβλιοθήκες ανεξάρτητα από την επιθυμία αγοράς. Ο χρόνος αυτός, κατά τη γνώμη μου, λειτουργεί ψυχοθεραπευτικά. Είναι καλό επίσης να έρχεται σε επαφή με τους πωλητές: η ανταλλαγή απόψεων είναι θετική και για τις δύο πλευρές.

Να μεγαλώνω όμορφα μαζί με την οικογένειά μου και τους φίλους μου. Εύχομαι επίσης ο Ευριπίδης της Κηφισιάς να έχει την ίδια πορεία με αυτή του Χαλανδρίου.