«Μπορείς απόψε να βγεις με όλες τις τσούλες της Γης». Ισως η Αννα Βίσση να μην τραγουδήσει αυτόν τον στίχο στο Ηρώδειο, στη συναυλία υπό τη φιλανθρωπική ομπρέλα της ΕΛΕΠΑΠ, αλλά είναι φανερό ότι το ρωμαϊκό ωδείο διεκδικείται από πολλούς καλλιτέχνες ως ένα είδος κολυμβήθρας του Σιλωάμ. Ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι η… κολυμβήθρα. Είναι το πώς παραχωρείται το Ηρώδειο και αν τηρούνται οι όροι της παραχώρησης- ξέρουμε βέβαια ότι δεν τηρούνται αφού δεν γίνεται κανένας έλεγχος εκ των υστέρων ώστε να αποδοθούν ευθύνες όποτε και όπου υπάρχει κακοποίηση του μνημείου. Υποτίθεται ότι από του χρόνου το ωδείο θα παραχωρείται μόνο στο Φεστιβάλ Αθηνών και σε εποπτευόμενους από το υπουργείο Πολιτισμού οργανισμούς. Ως τότε- και με την αίρεση ότι τα υπεσχημένα αναιρούνταιας στενάξουν τα μάρμαρα. Ανθρωποι του πολιτισμού απαντούν στο ερώτημα «Τι χωράει στο Ηρώδειο;». Οι απαντήσεις αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος, αλλά και την αμφιθυμία για το θέμα.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΟΥΚΟΣ
Πρόεδρος του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου
«Από την πρώτη χρονιά που ανέλαβα το φεστιβάλ, είχα πει ότι τα μνημεία της εθνικής κληρονομιάς δεν μπορούν να ενοικιάζονται. Το Ηρώδειο δεν είναι δυνατόν να δίνεται από ΄δώ κι από ΄κεί για λόγους πολιτικών συμφερόντων και σκοπιμοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, και επειδή η συζήτηση αυτή έχει βεβαίως γίνει επανειλημμένως, αυτή τη στιγμή πραγματικά δεν πιστεύω ότι από του χρόνου θα πάψει να παραχωρείται και εκτός φεστιβάλ, όπως γράφτηκε τις προηγούμενες ημέρες. Θα το πιστέψω μόνο όταν το δω. Εννοείται ότι θα πρέπει να παραχωρείται μόνο στο φεστιβάλ και μετά να παραμένει επισκέψιμο μόνο ως μνημείο. Οτιδήποτε άλλο δημιουργεί και ερωτήματα ως προς τα κριτήρια των παραχωρήσεων και σύγχυση ως προς τη φυσιογνωμία».
ΝΙΚΟΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
Σκηνογράφος,σκηνοθέτης
«Δεν χρειάζεται να ψάχνουμε πολύ για να δούμε τι πρέπει να φιλοξενεί ένα αρχαίο θέατρο και στην περίπτωση αυτή το ρωμαϊκό Ηρώδειο. Φτάνει να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει και τι χρήση έχουν η Αρένα της Βερόνας, το Σφαιριστήριο της Ματσεράτα, η Αρένα της Αβάνς στην Ελβετία. Μόνο αυτά αρκούν. Πρόκειται για μνημεία τα οποία- αν και αρένες – γίνονται σεβαστά και οι χρήσεις τους είναι προκαθορισμένες. Ετσι φιλοξενούν μόνο λυρικό θέατρο, συναυλίες και μπαλέτα. Αυτό βέβαια όσο διαρκεί χρονικά το εκάστοτε φεστιβάλ. Κατόπιν έχουν χρήση μνημείου επισκέψιμου…
Βεβαίως έχουν ληφθεί πρόνοιες αυστηρές για τον όγκο, το βάρος των σκηνικών. Στη Βερόνα, για παράδειγμα, έχει από ετών θεσμοθετηθεί από το αντίστοιχο ΚΑΣ η απαγόρευση τοποθετήσεων σκηνικών στους αναβαθμούς, όπως κάποτε ήταν επιτρεπτό. Βλέπετε ότι το ιταλικό ΚΑΣ και οι αποφάσεις του είναι νόμοι και κανείς δεν τολμά να τους παραβεί. Στην Ελλάδα… δεν πάει να λέει ό,τι θέλει! Καμιά κυβέρνηση δεν το στηρίζει!
Απευθύνω ανοικτή πρόταση προς τον ΕΟΤ, ο οποίος και χρηματοδοτεί το φεστιβάλ, και προς τον Δήμο Αθηναίων, στον οποίον, κατά την άποψή μου, πρέπει να περιέλθει το Φεστιβάλ Αθηνών, να σκεφθούν την οικοδόμηση στην “Κοίλη” του ανοικτού θεάτρου τουΚ. Δοξιάδη. Τα σχέδια υπάρχουν στο αρχείο Δοξιάδη, το οποίο βρίσκεται στο Μουσείο Μπενάκη. Και το πρόπλασμα υπάρχει· θέληση χρειάζεται.
Είναι ο μόνος τρόπος να αποκατασταθεί το δυστυχές και κακοπαθές Ηρώδειο. Τόσοι χώροι υπάρχουν. Ας γίνονται εκεί εκδηλώσεις πάσης φύσεως!».
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΥΡΑΤ
Μόνιμος μαέστρος της Καμεράτα- Ορχήστρας των Φίλων της Μουσικής
«Ο καθένας κάνει ό,τι μπορεί και ο Θεός διαλέγει τους δικούς του…». ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΗΤΑ
Στιχουργός,συνθέτης, ερμηνευτής
«Πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχει μια καλλιτεχνική επιτροπή η οποία να αποτελείται από μέλη με εξειδικευμένες γνώσεις- σκηνοθεσία, ηχοληψία, αρχιτεκτονική κ.ο.κ.που να κρίνουν πολύ αυστηρά. Το Ηρώδειο δεν είναι μπουζουξίδικο. Οφείλουμε να το σεβόμαστε. Οχι επειδή είναι αρχαίο, αλλά επειδή βρίσκεται κάτω από την Ακρόπολη και όλο αυτό δημιουργεί ένα ενιαίο περιβάλλον. Γι΄ αυτό και η επιτροπή που αναφέρω πιο πάνω οφείλει, για κάθε εκδήλωση που υποβάλλεται προς έγκριση, να κρίνει ποιο είναι το καλλιτεχνικό ζητούμενο. Να ζητάει να μάθει από τον καλλιτέχνη γιατί θέλει να εμφανιστεί εκεί, ποιος είναι ο λόγος. Το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί καλλιτεχνικά ο χώρος και όχι η “σοβαρότητα” του χώρου. Ακόμη και ένα, για παράδειγμα, χάπενινγκ έχει χώρο στο Ηρώδειο, φθάνει να αιτιολογείται καλλιτεχνικά η παρουσία του».
ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ
Σκηνοθέτης
«Είναι, ασφαλώς, πολύ λεπτό ζήτημα και θέλει προσοχή. Παλαιότερα τι παρουσιαζόταν στο Ηρώδειο; Αρχαίο ελληνικό θέατρο, συναυλίες κλασικής μουσικής και συναυλίες μεγάλων καλλιτεχνών. Μετά άρχισε να αλλάζει η κατάσταση και μπήκαν και άλλα πράγματα. Προσωπικά και με κάθε επιφύλαξη, θα έλεγα ότι ο χώρος αυτός πρέπει να κρατήσει μια αυστηρότητα. Το ίδιο πιστεύω και για την Επίδαυρο».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ
Σκηνοθέτης
«Κανένας! Κανένας δεν χωράει στο Ηρώδειο, εκτός από ορισμένες περιπτώσεις. Το ΄χουν κάνει ράμπα. Ελεος. Κανονικά θα έπρεπε να φιλοξενούνται πολύ λίγα και εκλεκτά πράγματα. Τι είναι το Ηρώδειο; Πασαρέλα θεαμάτων; Οχι. Είναι μνημείο. Αλλά όπως πάντα και σε όλα, στην Ελλάδα υπάρχουν για όλους παραθυράκια».
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΛΙΟΣ
Πρόεδρος Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου
«Προχθές έβλεπα στην τηλεόραση έναν αμερικανό ασφαλιστή ο οποίος τραγουδούσε όπερα χωρίς να έχει καμία επαγγελματική σχέση με το τραγούδι. Ηταν εκπληκτικός. Για μένα αυτός ο άνθρωπος χωράει μια χαρά στον συγκεκριμένο χώρο. Από το να βλέπω βεντέτες της μετριότητας, προτιμώ ανθρώπους με ταλέντο, που μπορεί μεν κανείς να μην τους ξέρει αλλά αξίζει να τους μάθει».
ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΡΑΟΥΝΑΚΗΣ
Συνθέτης
«Να μπούνε όλοι. Δεν πιστεύω ούτε στους αρχαιολόγους, ούτε στο υπουργείο Πολιτισμού, ούτε στη χώρα, ούτε στους εκδότες της. Πιστεύω στους ορφανούς καλλιτέχνες που έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν θα πάρουν το Ηρώδειο, που έτσι κι αλλιώς πάντοτε θα βρίσκουν μια τρύπα για να λένε τον καημό τους. Να δοθεί το Ηρώδειο σε όλους, όπως άλλωστε έχουν δοθεί όλα παντού. Δεν με θίγει καμιά επέμβαση. Αυτοί που τα έχτισαν και αυτοί που έγραψαν τα έργα πνευματικά δικαιώματα πήραν ποτέ;».
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ
Σκηνοθέτης,καλλιτεχνικός διευθυντής του Θεάτρου του Νέου Κόσμου
«Για πολλά χρόνια το Ηρώδειο κάλυπτε κάποιες πραγματικές ανάγκες καλλιτεχνών και κοινού στην Αθήνα. Σε εποχές δηλαδή που δεν υπήρχαν μεγάλα θέατρα για να φιλοξενήσουν μεγάλες ορχήστρες, σολίστ, μπαλέτα ή το ανέβασμα κλασικών έργων. Με τη δημιουργία του Μεγάρου Μουσικής, που έχει μεγάλη χωρητικότητα, μεγαλύτερη σκηνή με σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές και καλύτερη ακουστική, το Ηρώδειο άρχισε σιγά σιγά να πέφτει σε παρακμή, που έγινε ακόμη πιο ορατή τα τελευταία χρόνια, όταν και η νέα γενιά μετακινήθηκε από το άνω διάζωμα του αρχαίου ωδείου μαζί με το Φεστιβάλ Αθηνών στην Πειραιώς 260… Με τη βοήθεια και των πολλών παραχωρήσεων εκτός του επίσημου προγράμματος του φεστιβάλ, το Ηρώδειο άρχισε να γίνεται θέατρο ποικιλιών. Επίσης, με τις πλάτες της “φιλανθρωπίας” ή με τη βοήθεια των κομματικών παρεμβάσεων, ο κάθε καλλιτέχνης από οποιονδήποτε χώρο παίρνει πιστοποιητικό ποιότητας, αφού στο Ηρώδειο έχει τραγουδήσει η Μαρία Κάλλας και έχει παίξει η Κατίνα Παξινού.
Ετσι όπως πάει, το Ηρώδειο, με μια καλή μοκέτα και διαφανή τέντα για να φαίνεται φωτισμένη η Ακρόπολη, μπορεί να λειτουργήσει και τον χειμώνα. Και με την ίδια ταμπέλα: Το Ηρώδειον».
