Από την πρότυπη σχολική διδασκαλία και τις βραβεύσεις στην άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος της. Από τις ώρες εθελοντικής εργασίας και την αναγνώριση του έργου της, μεταξύ άλλων και από το υπουργείο Παιδείας, στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Ο λόγος για την κυρία Στέλλα Πρωτονοτάριου, πρώην διευθύντρια του 132ου Δημοτικού Σχολείου Γκράβας, η οποία την Τρίτη 16 Ιουνίου δικάζεται από το Α’ Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών.

Αφορμή για την ποινική εμπλοκή της αποτελεί το γεγονός ότι επί σειρά ετών και σε στενή συνεργασία με τον σύλλογο διδασκόντων επεδίωξε και πέτυχε να φέρει άλλη πνοή στην καθημερινότητα των μαθητών του σχολείου της. Ωστόσο αυτή η πρωτοβουλία της και τα εξαιρετικά της αποτελέσματα–όπως περιγράφονται σε έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη– έγιναν στόχος όσων λατρεύουν τις συμβάσεις και αισθάνονται ότι απειλούνται από καθετί καινούργιο και δημιουργικό. Οι φόβοι για το καινούργιο και το δημιουργικό, επενδυμένοι και μεαπειλή για την εθνική μας καθαρότητα, εκφράστηκαν με ενέργειες που ανατέθηκαν από το υπουργείο Παιδείας στον κ. Εμμανουήλ Γιουτλάκη, ο οποίος διαδέχθηκε την κυρία Πρωτονοτάριου στη διεύθυνση του σχολείου.

ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Αιχμή του δόρατος το γεγονός ότι στο 132ο Δημοτικό Γκράβας– όπου το 70% των μαθητών είναι παιδιά μεταναστών από την Αλβανία, τη Μολδαβία, τη Βουλγαρία και το Σουδάν– μεταξύ των προγραμμάτων του σχολείου, κατά τις απογευματινές ώρες, λειτουργούσε τμήμα διδασκαλίας της αλβανικής γλώσσας.

Ο κ. Γιουτλάκης αναλαμβάνοντας διευθυντικά καθήκοντα, τον Νοέμβριο του 2007, ξεκίνησε την προσπάθεια να «εξυγιάνει» το προβληματικό, κατά την κρίση του, σχολείο καταργώντας κάθε πρόγραμμα που είχε εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια και να θέσει στη διάθεση της Δικαιοσύνης την υπαίτια για αυτά προκάτοχό του, υποβάλλοντας σε βάρος της αναφορά προς τον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών με θέμα: «Διδασκαλία αλβανικής γλώσσας στο 132ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών».

Στη μονοσέλιδη αναφορά του μιλώντας για την ύλη που διδάσκονταν οι μαθητές– εκμάθηση της μητρικής τους γλώσσας και στοιχεία του πολιτισμού της χώρας από την οποία προέρχονται– λέει: «Τα κείμενα αυτά είναι ανθελληνικά και δρουν προπαγανδιστικά για τη δημιουργία προβλημάτων στις σχέσεις μεταξύ των κρατών».

Η εικόνα όμως του 132ου Δημοτικού Σχολείου Γκράβας δεν επιβεβαίωνε διόλου τους φόβους του νέου διευθυντή. Αυτό που το χαρακτήριζε, παρά το γεγονός ότι σε ποσοστό 70% οι μαθητές του προέρχονταν από τέσσερις διαφορετικές χώρες, ήταν η παντελής έλλειψη κρουσμάτων βίας. Η επί σειρά ετών κάλυψη ειδικών μαθησιακών και γλωσσικών αναγκών των αλλοδαπών μαθητών, η αντιμετώπιση ζητημάτων σχέσεων και συμπεριφορών, αλλά και η καλλιέργεια των σχέσεων του σχολείου με τους γονείς και τους κηδεμόνες των παιδιών δημιούργησαν τη συσπείρωση των μελών της σχολικής κοινότητας και την ανάπτυξη λειτουργικών σχέσεων συνεργασίας ανάμεσά τους.

Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤΗΣ

‘Οπως περιγράφεται από τον βοηθό Συνήγορο του Πολίτη κ. Γιώργο Μόσχο, στον οποίο απευθύνθηκαν πολίτες αλλά και εκπαιδευτικοί του 132ου Δημοτικού, τα 32 παιδιά της έκτης τάξης, εκ των οποίων μόνο τα πέντε έχουν την ελληνική υπηκοότητα:

–Ήταν εξοικειωμένα με διαδικασίες συμμετοχικής μάθησης και ομαδικής εργασίας.

–Ήταν σαφώς διαφοροποιημένα από την πλειονότητα των μαθητών άλλων σχολείων σε όλη την ελληνική επικράτεια ως προς τη δυνατότητά τους να εκφράζουν τις απόψεις τους, να επιχειρηματολογούν, να συμμετέχουν σε συζητήσεις και να σχετίζονται με τρόπο δημιουργικό και όχι μέσα από άγονες αντιπαραθέσεις.

–Είχαν πολύ θετική στάση προς τους εκπαιδευτικούς και το σχολείο τους.

–Εξέφρασαν συναισθήματα χαράς και ικανοποίησης για τις σχέσεις που είχαν αναπτύξει στα χρόνια της φοίτησής τους στο δημοτικό.

–Είχαν έντονηδυσαρέσκεια καθώς καιανησυχία ως προς τις αλλαγές που συνέβησαν, ενώ αδυνατούσαν να κατανοήσουν την αναγκαιότητα των αλλαγών αυτών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο επιβλήθηκαν από τη διεύθυνση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αίτημά τους, όπως αυτό συνοψίστηκε από τον κ. Μόσχο: «Εμείς τα παιδιά χρειαζόμαστε τον διευθυντή και τους εκπαιδευτικούς να βρίσκονται κοντά μας και να μας βοηθούν να μαθαίνουμε με ευχάριστο τρόπο, να εκφραζόμαστε και να συνεργαζόμαστε, να νιώθουμε ότι το σχολείο μάς σέβεται, μας υποστηρίζει και καταλαβαίνει τις ανάγκες μας, όπως γινόταν τα τελευταία χρόνια. Οι αλλαγές που συνέβησαν εφέτος στο σχολείο μας μάς κάνουν να νιώθουμε ότι όλα τα όμορφα πράγματα που κάναμε στο παρελθόν και οι καλές σχέσεις που είχαμε με τη διεύθυνση δεν μπορούν να υπάρχουν πλέον. Αν μπορείτε, να κάνετε κάτι για τα μικρότερα παιδιά, γιατί εμείς θα φύγουμε από το σχολείο αυτό την επόμενη χρονιά».

ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΟ 132ο ΓΚΡΑΒΑΣ ΕΠΙ ΠΡΩΤΟΝΟΤΑΡΙΟΥ

Ο κ. Γιουτλάκης στην προσπάθειά του να απαλλάξει το σχολείο από κάθε νεωτερική μέθοδο της προκατόχου του, επαναφέροντάς το στα συνήθη δεδομένα ενός δημοτικού σχολείου, απευθύνθηκε και στον σχολικό σύμβουλο κ. Σαλαμούρα, ο οποίος όμως του απάντησε θετικά ως προς τη νομιμότητα των δραστηριοτήτων που ήδη εφαρμόζονταν και υποστήριξε τη συνέχισή τους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν: λειτουργία προγραμμάτων Αγωγής Υγείας, Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Ολυμπιακής Παιδείας, λειτουργία τμήματος υποδοχής για την εκπαιδευτική ενίσχυση των μαθητών που είχαν έρθει πρόσφατα στην Ελλάδα, λειτουργία τμημάτων μητρικής γλώσσας για αλλοδαπούς μαθητές, διδασκαλία ελληνικών στους γονείς των αλλοδαπών μαθητών που δεν γνώριζαν ελληνικά, πολύγλωσση έκδοση ανακοινώσεων του σχολείου, η αντικατάσταση της Κυριακής Προσευχής («Πάτερ ημών») με το ποίημα-προσευχή του Γιάννη Ρίτσου «Πρωινό άστρο», με στόχο να είναι ευρύτερα κατανοητή και αποδεκτή από τους μαθητές, οι οποίοι στην πλειονότητά τους ανήκουν σε διαφορετικά δόγματα από αυτό της Ορθόδοξης Ελληνικής Εκκλησίας. Επίσης, πρόγραμμα πρόληψης που εφαρμόστηκε για δύο έτη, σε συνεργασία με το ΚΕΘΕΑ, για τη συσπείρωση των μελών της σχολικής κοινότητας και την ανάπτυξη λειτουργικών σχέσεων συνεργασίας ανάμεσά τους, πρόγραμμα με αντικείμενο την εκπαίδευση στην επίλυση των συγκρούσεων μεταξύ των μαθητών και την ανάπτυξη της υπευθυνότητάς τους.

Ο νέος διευθυντής, όμως, παρά την άποψη του κ. Σαλαμούρα ότι όλα γίνονται σύμφωνα με τον νόμο, συνέχισε με γνώμονα τη δική του αντίληψη και τις οδηγίες ανωτέρων του. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από την έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, σύμφωνα με τον οποίο: «Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας και της συζήτησής με τον κ. Γιουτλάκη έγινε φανερό ότι η τοποθέτησή του στο σχολείο αυτό συνοδεύτηκε από μια προφορική οδηγία των ανωτέρων του ως προς τον χειρισμό των θεμάτων της συγκεκριμένης σχολικής μονάδας, με κυρίαρχο στοιχείο την αναστολή όλων των προηγούμενων επιπρόσθετων δράσεών της, που κρίνονταν ως “παράτυπες”, χωρίς όμως να αναλαμβάνεται οποιαδήποτε πρωτοβουλία για την εξάλειψη των εντάσεων και την ανάπτυξη αρμονικών σχέσεων και συνεργασίας μεταξύ των μελών της σχολικής κοινότητας, στοιχείο απαραίτητο για την εύρυθμη λειτουργία κάθε σχολικής μονάδας».

Η ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ

Ενδεικτικό της αντίληψης του διευθυντή είναι το περιεχόμενο επιστολής του: «Οταν ξεκίνησαν τα μαθήματα,το ποσοστό των ελλήνων μαθητών ήταν 45% και των αλλοδαπών 55%. Σήμερα το ποσοστό είναι αντίστοιχα 25% και 75%. Αρα κάποιοι μπορούν να ισχυριστούν ότι τα μαθήματα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να φύγουν οι έλληνες μαθητές και αντίστοιχα να γράφονται αλλοδαποί μαθητές, εκ των οποίων πολλές φορές μερικοί δεν είχαν δικαίωμα εγγραφής– υπέρβαση ορίων. Σε όλα τα σχολεία του κέντρου της Αθήνας υπάρχει μεγάλος αριθμός αλλοδαπών μαθητών, σε ορισμένα ίσως μεγαλύτερος από τους μαθητές του 132ου. Εκεί γιατί δεν γίνονται αντίστοιχες δράσεις; Οι δάσκαλοι εκεί είναι αδιάφοροι για την πορεία των μαθητών τους; Γιατί πρέπει να απαξιώνουμε τη δουλειά τόσων δασκάλων που δίνουν την καθημερινή μάχη του μαυροπίνακα και να αυτοχρηζόμαστε μόνο εμείς ως υπέρμετρα ευαίσθητοι, αντιρατσιστές και οι μόνοι που ενδιαφερόμαστε για τους αλλοδαπούς και για την ένταξή τους; Αυτό είναι προσβολή προς το σύνολο του εκπαιδευτικού κόσμου».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει και η μετέπειτα στάση του κ. Γιουτλάκη. Αφού ανέλαβε να εκκαθαρίσει το σχολείο από τα «παράτυπα» και «επικίνδυνα» στην συνέχεια απέσυρε τις δυνάμεις του. Κληθείς στις 17 Ιουνίου 2008 από την πταισματοδίκη για να καταθέσει στο πλαίσιο της προανάκρισης σε βάρος της κυρίας Πρωτονοτάριου δεν θα πει τίποτε παραπάνω από τα εξής: «Το αναφερόμενο θέμα στην εν θέματι αναφορά μου διευθετείται ήδη από το υπουργείο Παιδείας, τα προγράμματα που αναφέρω έχουν ήδη σταματήσει και δεν επιθυμώ την περαιτέρω ανάμειξή μου στο θέμα».

Μόλις μία εβδομάδα αργότερα, στις 24.6.2008, επανέρχεται στην πταισματοδίκη με «δήλωση-αναφορά επανόρθωσης»: «Παρακαλώ να κάνετε δεκτή τη δήλωσή μου-αναφορά επανόρθωσης για τις δραστηριότητες του 132ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών γιατί ως μη γνώστης όλων των παραμέτρων του ζητήματος επέδειξα σπουδή στη σύνταξη της πρώτης μου αναφοράς 22.4.2008. Επίσης στην πρωτοβουλία μου αυτή εμπεριέχεται ο κίνδυνος δημιουργίας νέων προβλημάτων που θα εμποδίσουν τη δρομολογημένη λύση του υπουργείου Παιδείας για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Για τον λόγο αυτόν ζητώ την ανάκληση της αναφοράς μου και την απεμπλοκή μου από την υπόθεση».

Δύο μήνες νωρίτερα, στις 25 Απριλίου 2008, κατά την επίσκεψη του Συνηγόρου του Πολίτη στο σχολείο ο κ. Γιουτλάκης τον ενημέρωσε σχετικά:

–Ο ρόλος του στη διεύθυνση του σχολείου είναι «τυπικός» και επομένως για οτιδήποτε θα ήθελε να ενημερωθεί σχετικά με τις αλλαγές στη συγκεκριμένη σχολικά μονάδα θα έπρεπε να απευθυνθεί στον υφυπουργό κ. Λυκουρένζο.

–Τοποθετήθηκε σε αυτή τη θέση με βασικό στόχο να δοθεί τέλος στη διαφορετική λειτουργία του σχολείου και στην απόκλιση από τον τρόπο που λειτουργούν γενικά τα δημοτικά σχολεία στη χώρα.

–Τέλος, όταν ρωτήθηκε ως προς τις αντιδράσεις των παιδιών σε όσα έχουν συμβεί, απάντησε: «Για λίγα χρόνια μόνο θα είναι το πρόβλημα, μετά τα μεγάλα παιδιά θα φύγουν και τα μικρότερα δεν θα θυμούνται».