Με τη θέσπιση ενός χρηματοδοτικού εργαλείου, που εκτός από την τόνωση των εσόδων θα βοηθήσει στη συγκράτηση των δαπανών και στην εξυπηρέτηση του χρέους, θα ξεκινήσει το 2007 η κυβέρνηση. Εντός του πρώτου τριμήνου του έτους το υπουργείο Οικονομίας θα καταθέσει προς ψήφιση στη Βουλή το νομοσχέδιο για την πώληση και ταυτόχρονη μίσθωση ακινήτων του Δημοσίου, καθώς και τις μακροχρόνιες μισθώσεις ακινήτων του Δημοσίου (sale and lease back). Παράλληλα η εφαρμογή του μέτρου αυτού αναμένεται ότι θα δώσει λύσεις και στην αξιοποίηση της τεράστιας ακίνητης περιουσίας των Δημόσιων Επιχειρήσεων και Οργανισμών (ΔΕΚΟ), με στόχο τη μείωση των ελλειμμάτων τους.


Στο υπουργείο Οικονομικών συντάσσεται κατάλογος με όλα τα ακίνητα του Δημοσίου, ενώ ειδική επιτροπή επεξεργάζεται τον κατάλογο και θα υποβάλει προτάσεις αξιοποίησης για το καθένα χωριστά. Μάλιστα ο ίδιος ο υπουργός Οικονομίας παραδέχτηκε ότι είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης για το 2007 (δηλαδή η ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου), η οποία ήταν και τον προηγούμενο χρόνο και δεν προωθήθηκε λόγω φόρτου εργασίας της Βουλής.


Πρώτο στον κατάλογο, για να εφαρμοσθεί η νέα αυτή μέθοδος, φαίνεται ότι είναι το κτίριο του υπουργείου Ανάπτυξης στην πλατεία Κάνιγγος (του πρώην υπουργείου Εμπορίου). Παράλληλα με άλλες διατάξεις του νομοσχεδίου το Δημόσιο θα διευρύνει κατά πολύ τον χρόνο κατά τον οποίο μπορεί να διαθέτει ακίνητά του – μέσω ενοικίου – σε ιδιώτες, καθώς έτσι θα καταστήσει τα ακίνητα αυτά περισσότερο ελκυστικά και άρα πηγή σημαντικών εσόδων. Οι λύσεις που δίνει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο είναι είτε να ενοικιαστούν, να παραχωρηθούν για εκμετάλλευση για διάστημα ως και 99 ετών, είτε να πωληθούν.


* Στα 200 εκατ. ευρώ τα οφέλη


Το όφελος που θα έχει το Δημόσιο κατά τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του νόμου υπολογίζεται περίπου σε 200 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί κάθε χρόνο να αντλεί πόρους από την πώληση των ακινήτων του, που θα είναι της τάξεως του 1% του ΑΕΠ. Αφού το Δημόσιο πωλήσει σε ιδιώτες (ανάλογα με την περίπτωση θα είναι τράπεζες ή κοινοπραξίες τραπεζών και κατασκευαστικών εταιρειών που θα αναλαμβάνουν τη διαμόρφωση του κτιρίου) κτίρια τα οποία είτε δεν χρησιμοποιεί είτε είναι ασύμφορη η διαχείρισή τους, μετά θα έχει τη δυνατότητα να τα ενοικιάσει για να καλύψει τις ανάγκες στέγασης των υπηρεσιών του.


Ετσι επιτυγχάνει, εκτός από τα άμεσα έσοδα που θα του αποφέρει η πώληση, να περιορίσει το ετήσιο κόστος συντήρησης, καθαρισμού και φύλαξης του κτιρίου που συνήθως αναλαμβάνει ο ιδιοκτήτης. Παράλληλα δίνεται ένα εργαλείο στην κάθε κυβέρνηση να πωλεί ακίνητα που δεν έχουν αξία χρήσης για το Δημόσιο, ενώ το ίδιο θα έχει ακόμη μία πηγή εσόδων (εκτός από τις αποκρατικοποιήσεις) για τη μείωση του χρέους.


Παραδείγματα εφαρμογής στον ιδιωτικό τομέα υπάρχουν αρκετά αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα. Ενα από αυτά αφορά τον κλάδο του τουρισμού όπου επιχειρηματίες, αξιοποιώντας τη διαδικασία του sales and lease back, πώλησαν σε τράπεζες τα ξενοδοχεία τους, τα ενοικίασαν αμέσως και στη συνέχεια με τα χρήματα από την πώληση προχώρησαν σε νέες επενδύσεις, ενώ ταυτόχρονα πλήρωναν το ενοίκιο του πρώτου κτιρίου από τα έσοδα που τους απέφερε.


Κάπως έτσι αναμένεται να λειτουργήσει και στο Δημόσιο το μέτρο αυτό, μόνο που αντί να επενδύσει τα χρήματα η κάθε κυβέρνηση θα τα χρησιμοποιεί διαφορετικά, όπως, π.χ., για τη μείωση του χρέους και τις κοινωνικές παροχές.


Πάντως το υπουργείο Οικονομίας αναμένει ότι τα πρώτα αποτελέσματα από την εφαρμογή του sale and lease back θα φανούν στις αρχές του 2008, όταν και οι αποφάσεις που θα ληφθούν το 2007 θα έχουν αρχίσει να αποδίδουν καρπούς.


* Οι περιπτώσεις των ΔΕΚΟ


Ενας τρόπος εκμετάλλευσης της ακίνητης περιουσίας των ΔΕΚΟ, που δεν είναι ακόμη στα άμεσα πλάνα του υπουργείου Οικονομίας αλλά εξετάζεται σοβαρά, είναι η αξιοποίηση του νομοσχεδίου για την αγορά και επαναμίσθωση ακινήτων. Αυτή η κίνηση, θα έδινε στο Δημόσιο – και κατ’ επέκταση στην κάθε επιχείρηση – «ζεστό χρήμα» και άμεσα για την εξυπηρέτηση του δανεισμού τους και τη μείωση των ελλειμμάτων τους, ενώ ταυτοχρόνως δεν θα έχανε και το περιουσιακό του στοιχείο.


Πιλότος στην προσπάθεια αυτή αναμένεται να είναι η περίπτωση των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ, πρώην ΕΒΟ – ΠΥΡΚΑΛ). Η εταιρεία διαθέτει εγκαταστάσεις σε πέντε σημεία στην Ελλάδα. Στον Υμηττό, στο Λαύριο (όπου έχει και τη μεγαλύτερη έκταση), στην Ελευσίνα, στο Αίγιο και στη Μάνδρα. Συνολικά η έκταση σε στρέμματα που ανήκει στα ΕΑΣ ανέρχεται σε 4.784, από τα οποία κτιριακές εγκαταστάσεις είναι μόλις τα 192 στρέμματα. Μάλιστα υπολογίζεται ότι το κέρδος από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας της εταιρείας μπορεί να αποφέρει έσοδα στην εταιρεία ικανά ακόμη και να καλύψουν το έλλειμμά της, με τα σημερινά δεδομένα.


Χαρακτηριστικό επίσης παράδειγμα είναι αυτό του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ), που διαθέτει ακίνητη περιουσία αξίας 5 δισ. ευρώ, από την οποία μπορούν να αξιοποιηθούν περίπου τα 3 δισ. ευρώ. Αυτό διότι ως περιουσιακό στοιχείο του ΟΣΕ υπολογίζονται και οι περιοχές δίπλα από τις σιδηροδρομικές γραμμές, οι οποίες όμως δεν μπορούν να αξιοποιηθούν με τον οποιονδήποτε τρόπο.


Μεγάλη είναι και η ακίνητη περιουσία του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (ΟΑΣΑ). Μόνο στα Λιόσια ο ΟΑΣΑ διαθέτει 600 στρέμματα τα οποία δεν εκμεταλλεύεται κανένας φορέας. Το υπουργείο Οικονομίας θέλει να αξιοποιήσει την περιουσία αυτή προς όφελος της εταιρείας η οποία παρουσιάζει σημαντικά ελλείμματα και έχει υψηλό δανεισμό, αλλά αυτή τη στιγμή ανακύπτουν προβλήματα από την πλευρά του δήμου.