Σοφός καλλιτέχνης, «τρελός» επιστήμονας
Δεν ήταν λίγοι οι σύγχρονοί του που τον αντιμετώπισαν ως φαντασιόπληκτο εφευρέτη, για να τον αναγνωρίσουν όλες οι μετέπειτα γενιές ως έναν ευφυέστατο προφήτη. Το ανθρώπινο σώμα είναι η αρτιότερη μηχανή και αυτό το είχε κατανοήσει ο Λεονάρντο ντα Βίντσι από πολύ νωρίς. Μελετώντας το, χάρισε στην τέχνη έργα-σταθμούς, στην ανατομία σπουδαίες ανακαλύψεις και στην επιστήμη ενδιαφέρουσες προφητείες. Ο ίδιος αγαπούσε πολύ το υγρό στοιχείο, κολυμπούσε πολύ συχνά στη θάλασσα. Τον ενδιέφερε να βρει τρόπους να περπατήσει επάνω στο νερό, αλλά και να καταδυθεί. Χόρευε, εκινείτο διαρκώς μέσα στον χώρο, είχε πόδια καρφωμένα στη γη και βλέμμα στραμμένο στον ουρανό. Αφουγκράστηκε την ανάγκη του ανθρώπου για να πετάξει, να κοιτάξει τον κόσμο με προοπτική, αλλά και με χιούμορ: μόνο μια ιδιοφυΐα όπως ο Ντα Βίντσι θα μπορούσε να καταλάβει την αξία τόσο των χρήσιμων όσο και των «άχρηστων» κατασκευών. Γι’ αυτό λοιπόν, πλάι στα σχέδια για τα υποβρύχια, τα αμυντικά όπλα και άρματα, τα πολεμικά πλοία, το ανεμόπτερο και το αλεξίπτωτο, τον σκοτεινό θάλαμο και το οδόμετρο, στέκουν το ίδιο υπερήφανα ένα ταμπούρλο που μπορούσε να παράγει την ώρα της μάχης ήχο δέκα ταμπούρλων μαζί, αλλά και μια μηχανή με στόχο να τραντάζει το στρώμα και να ξυπνά όποιον κοιμόταν επάνω του!
Ενα ταξίδι στην ατέρμονη φαντασία του καλλιτέχνη που σφράγισε την απαρχή της Αναγέννησης προσφέρει η έκθεση «O απόκρυφος ντα Βίντσι – Μυστικά της δημιουργίας του στην τέχνη και στην επιστήμη» που θα πραγματοποιείται στο φουαγέ του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών από τις 15 Μαρτίου ως τις 8 Μαΐου. Στο πλαίσιο του προγράμματος Megaron Plus και σε συνεργασία με το Museo Ideale Leonardo Da Vinci, περισσότερα από 150 εκθέματα αποδεικνύουν πώς ο μεγάλος καλλιτέχνης από το μικρό χωριό Βίντσι της Φλωρεντίας άνοιξε νέους επιστημονικούς δρόμους και τροφοδότησε την ανθρωπότητα με μια σειρά εντυπωσιακών εφευρέσεων. Αυθεντικοί χειρόγραφοι κώδικες του τέλους του 15ου και των αρχών του 16ου αιώνα, χαρακτικά, πρωτότυπα σχέδια και πρότυπες κατασκευές εφευρέσεων καλούν το κοινό σε μια περιήγηση στο σύμπαν ενός πολυμήχανου ανθρώπου. Χάρη στην παραχώρηση της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος μάλιστα θα εκτεθεί για πρώτη φορά στη χώρα μας το πολύτιμο χειρόγραφο (1724) της μετάφρασης της μεθόδου ζωγραφικής του Ντα Βίντσι από τον Παναγιώτη Δοξαρά (1662-1729). Κοντά στο σημαντικότατο αυτό κείμενο θα εκτεθεί και το σύγγραμμα του έλληνα καλλιτέχνη «Περί ζωγραφίας» (έκδοση 1871, παραχώρηση της Εθνικής Πινακοθήκης) και τρία πρωτότυπα έργα του.
Οσο ζούσε ο Ντα Βίντσι, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να επενδύσει χρήματα για να κατασκευάσει τις μηχανές του. Οσο ευρηματικές και αν έδειχναν μέσα από τα λεπτομερή του σχέδια, οι περισσότεροι πίστευαν ότι δεν ήταν τίποτε περισσότερο από τρόπους εκτόνωσης της καλπάζουσας φαντασίας του. Στην έκθεση του Μεγάρου, οι μηχανές που προέρχονται από το εργαστήριο του μεγάλου καλλιτέχνη θα συνοδεύονται από τα ευγενή σχέδιά του, συνδέοντας αριστοτεχνικά τη θεωρία με την πράξη. «H σκέψη του λειτουργούσε σε απέραντα πεδία. Παρακολουθώντας τα έργα και τις εφευρέσεις του, έχει κανείς την αίσθηση ότι εισέρχεται σε ένα μυαλό χωρίς όρια στην έμπνευσή του» τονίζει η υπεύθυνη της διοργάνωσης, τεχνοκριτικός κυρία Εφη Ανδρεάδη. H ίδια παρομοιάζει τη ζωή του Ντα Βίντσι με έναν χείμαρρο που κυλούσε ορμητικά, αγγίζοντας χιλιάδες πράγματα, χωρίς να στέκεται πουθενά.
Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο Αλεσάντρο Βετσόζι, διαπρεπής μελετητής του Ντα Βίντσι και διευθυντής του μουσείου που εδρεύει στη γενέτειρα του καλλιτέχνη. Ο ίδιος επεχείρησε έναν παραλληλισμό του Ντα Βίντσι με τον Πλάτωνα, που θα εικονογραφηθεί στην έκθεση μέσα από έργα του ιταλού καλλιτέχνη εμπνευσμένα από την κλασική Ελλάδα. H διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα του προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας, της πρεσβείας της Ιταλίας, της περιφέρειας της Τοσκάνης και του υπουργείου Πολιτισμού της γειτονικής χώρας.
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας και Π. Κόκκαλη, τηλ. 210 7282.000. Ωρες λειτουργίας: καθημερινά 10.00-18.00.
