Η μνήμη του Μαρτσέλο



Λίγους μήνες προτού πεθάνει ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι (το 1996) ταξίδεψε στην Πορτογαλία για τα γυρίσματα της ταινίας του Μανουέλ ντε Ολιβέιρα «Ταξίδι στην αρχή του κόσμου». Εκεί παράλληλα δέχθηκε να αφηγηθεί ορισμένα περιστατικά της ζωής του σε ένα φιλμάκι που γυρίστηκε σε σκηνοθεσία της συζύγου του Αννας Μαρία Τατό με αρχικό τίτλο «Αυτοβιογραφία». Στον μακρό μονόλογο που «ανοίγει» το βιβλίο ο Μαστρογιάνι αναφέρεται στις εικόνες της παιδικής ηλικίας του, σε προσωπικές στιγμές, σε ασήμαντες επισημάνσεις του παρελθόντος, σε εντυπώσεις και συναισθήματα που έχουν παγιδευθεί από τη μνήμη. Με την απλότητα του προφορικού λόγου μιλά για ετερόκλητα πράγματα: «Θυμάμαι μια μεγάλη μουσμουλιά. Θυμάμαι την έκπληξη και τη μαγεία που ένιωσα βλέποντας τους ουρανοξύστες της Νέας Υόρκης την ώρα του δειλινού, στην Παρκ Αβενιου. Θυμάμαι εκείνο το αλουμινένιο τηγανάκι με το σπασμένο χερούλι όπου τηγάνιζε η μητέρα μου τα αβγά. Θυμάμαι το ξυλουργείο του παππού και του πατέρα μου. Ο παππούς μου φτιάχνει μια καρέκλα. Θυμάμαι τη μυρωδιά του ξύλου, τη μυρωδιά του ξύλου!».



Το βιβλίο απαρτίζεται από σύντομα κείμενα που αναφέρονται σε διάφορες στιγμές της ζωής του Μαρτσέλο Μαστρογιάνι. Η προτελευταία σελίδα έχει τίτλο «23 Σεπτεμβρίου 1996». Εκεί γράφει εορτάζοντας τα τελευταία γενέθλιά του: «Κλείνω τα εβδομήντα δύο. Ε, δεν είναι κι άσχημη ηλικία. Οταν ήμουν είκοσι χρόνων, έναν άνδρα στα εβδομήντα δύο θα τον φανταζόμουν έναν ξεμωραμένο γέρο. Εγώ όμως δεν νιώθω τόσο γέρος. Ισως γιατί έχω την τύχη να εργάζομαι ακατάπαυστα. Νομίζω ότι έχω ξεπεράσει τις εκατόν εξήντα σελίδες. Καλό ρεκόρ. Στ’ αλήθεια η ζωή μου είναι γεμάτη. Μπορώ να είμαι ικανοποιημένος. Επιμένω: είμαι τυχερός».


Σώτος Αλεξίου – ΒασίληςΤσιτσάνης – Εκδόσεις Καστανιώτη, 1998, σελ. 220, τιμή 4.000 δρχ.


Το μπουζούκι ως αντίδραση σε μια κοινωνία κατ’ εξοχήν ταξική. Στο βιογραφικό βιβλίο του Σώτου Αλεξίου με πλάγιο τίτλο «Η παιδική ηλικία ενός ξεχωριστού δημιουργού» βρίσκει κανείς τις απόψεις φίλων της παιδικής ηλικίας, συγγενών και οικείων που θυμούνται τον καλλιτέχνη του λαϊκού πενταγράμμου να περιφέρεται στα Τρίκαλα της τρυφερής ηλικίας του με το απαγορευμένο έγχορδο υπό μάλης. Η συγγραφή όμως βασίζεται κυρίως σε συνομιλίες του συγγραφέα με τον Βασίλη Τσιτσάνη που έγιναν διάσπαρτα στη διάρκεια της 15χρονης φιλίας τους.


Χρήστος Λόλας – Από Δεκέμβρη σε Δεκέμβρη – Εκδόσεις Οδυσσέας, 1998, σελ. 411, τιμή 6.000 δρχ.


Ο καρδιοχειρουργός Χρήστος Λόλας μιλά για τα γεγονότα της ζωής του που τον άγγιξαν ως άνθρωπο και ως επιστήμονα. Το βιβλίο εκδόθηκε επειδή ο συγγραφέας πιστεύει ότι «όλοι οι άνθρωποι οφείλουν να κληροδοτήσουν τις εμπειρίες της ζωής τους στους απογόνους τους». Η αφήγηση είναι γραμμική και οι τίτλοι των κεφαλαίων αναφέρονται στους τόπους όπου κατά καιρούς έζησε ο γνωστός γιατρός ή στα πρόσωπα που κατά καιρούς συνάντησε. Το τελευταίο κεφάλαιο αφορά την πορεία της ελληνικής καρδιοχειρουργικής.


Jean-Michel Barrault – Μαγγελάνος / Η Γη είναι στρογγυλή – Μετάφραση Παντελής Ανδρικόπουλος, Εκδόσεις Διώνη, σελ. 344, τιμή 3.500 δρχ.


Ο πρώτος γύρος του κόσμου με το ιστιοφόρο του πορτογάλου ναυτικού Μαγγελάνου που αναχώρησε από τη Σεβίλλη στις 21 Σεπτεμβρίου 1519 με στόλο πέντε καραβιών και πλήρωμα 240 ανδρών. Επειτα από τρία χρόνια ­ με προδοσίες και στάσεις που πνίγονται στο αίμα, λιποταξίες, επιθέσεις ιθαγενών, λεηλασίες, κρύο και πείνα ­ επιστρέψει στη Σεβίλλη μόνο ένα καράβι με 18 επιζώντες, χωρίς όμως τον Μαγγελάνο, που σκοτώθηκε σε κάποια συμπλοκή στις Φιλιππίνες. Ο συγγραφέας της βιογραφίας, εκτός από την έρευνα που έκανε για το ιστορικό πρόσωπο του ερευνητή, ακολούθησε με ιστιοφόρο την επίμαχη διαδρομή.


Ακης Λαδικός – Παύλος Σιδηρόπουλος / Πού να γυρίζεις – Εκδόσεις Λιβάνη, 1998, σελ. 381, τιμή 4.000 δρχ.


Ενα μυθικό πρόσωπο για το ελληνικό ροκ, που έγινε μυθικό εν μέρει λόγω του πρόωρου θανάτου του. Πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη βιογραφία του Παύλου Σιδηρόπουλου, γραμμένη από έναν άνθρωπο που τον συναναστράφηκε από τα πρώτα του βήματα. Από το άγουρο σχήμα Δάμων και Φιντίας ως την επιτυχία του «Φλου», που τον έκανε ευρέως γνωστό, ο Παύλος Σιδηρόπουλος μαγνήτισε τόσο το νεανικό κοινό όσο και καταξιωμένους μουσικούς που επεδίωξαν να συνεργασθούν μαζί του.


Ζάχος Χατζηφωτίου – Η Τζένη Καρέζη όπως τη γνώρισα – Εκδόσεις Ωκεανίδα, 1998, σελ. 127, τιμή 3.300 δρχ.


Δεν πρόκειται για βιογραφία με την κυριολεκτική σημασία αφού ο συγγραφέας δεν ερεύνησε, δεν μελέτησε το παρελθόν της μεγάλης ηθοποιού. Ο Ζάχος Χατζηφωτίου καταθέτει τη δική του εμπειρία από τη συνύπαρξή του με την Τζένη Καρέζη, θυμάται τις στιγμές που έζησαν μαζί ως ζευγάρι. Το βιβλίο αναφέρεται στα τριάμισι χρόνια που έζησαν μαζί παντρεμένοι, όταν ήταν και οι δυο τους νέοι και ξέγνοιαστοι. Ο σύντροφος των νεανικών χρόνων δεν αναφέρεται στην πολύ επιτυχημένη σταδιοδρομία της ηθοποιού ούτε στα μετέπειτα χρόνια της προσωπικής ζωής. Καταθέτει μόνο όσα ο ίδιος έζησε.