«Δεκαεφτά κατηγορούμενοι… δεκαεφτά χωριά». Με τη φράση αυτή γνωστός δικηγόρος περιέγραψε την «εμπόλεμη» κατάσταση που επικρατεί μεταξύ των κατηγορουμένων της δίκης της 17N που διεξάγεται στο Πενταμελές Εφετείο Αθηνών. H επιφανειακή σύμπνοια που υπήρχε στην πλειονότητα των κατηγορουμένων απέναντι στη λεγόμενη «τριάδα των μεταμεληθέντων» Πάτροκλου Τσελέντη, Σωτήρη Κονδύλη και Κώστα Τέλιου αποτελεί πλέον παρελθόν. Και αυτό γιατί οι κατηγορούμενοι ο καθένας από την πλευρά του θα επιδιώξει να πετύχει τα κατά το δυνατόν σημαντικότερα οφέλη για αυτούς, καθώς το δευτεροβάθμιο δικαστήριο είναι η τελευταία τους ευκαιρία. Το έναυσμα για να αρχίσει ο πόλεμος στο ακροατήριο του Εφετείου το έδωσε την περασμένη Παρασκευή ο Βασίλης Τζωρτζάτος. Στην προσπάθειά του να απεκδυθεί τον ρόλο του συνοδοιπόρου του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου και να πείσει ότι οι δυο τους δεν αποτελούν ομάδα δήλωσε: «Ας μη ξεχνάμε ότι το βασικό δεδομένο σε αυτή τη δίκη, όπως και στην προηγούμενη, είναι ένα και μόνο. H ποινική μεταχείριση ορισμένων κατηγορουμένων εξαρτάται από τα άμεσα ή έμμεσα ψευδή στοιχεία που θα δώσουν ενάντια σε άλλους κατηγορουμένους, κυρίως σε δύο από αυτούς, ώστε αυτοί να μείνουν για πάντα στη φυλακή. Δεν υπάρχουν ομάδες, αλλά άτομα, κατηγορούμενοι διαφορετικής φύσης, που ο καθένας έχει διαφορετική γραμμή».
Με τη δήλωση αυτή ο Βασίλης Τζωρτζάτος, που έχει καταδικαστεί σε τέσσερις φορές ισόβια και 25ετή κάθειρξη, στράφηκε για μία ακόμη φορά κατά του Δημήτρη Κουφοντίνα. Είχε προηγηθεί η επίθεσή του εναντίον του Δ. Κουφοντίνα προτού ακόμη ξεκινήσει το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατηγορώντας τον ως «αχυράνθρωπο» των Αρχών. Ακόμη με την επίθεση της Παρασκευής βάλλει και κατά ορισμένων από τους συγκατηγορουμένους του που έδωσαν «εμμέσως» ψευδή, όπως τα χαρακτηρίζει, στοιχεία σε βάρος άλλων κατηγορουμένων στη δίκη. Μάλιστα, δεν εξαιρεί από την πολεμική του ούτε τους τρεις «μεταμεληθέντες» οι οποίοι προφανώς είναι αυτοί που μίλησαν ανοιχτά για τη δράση της 17N και τα μέλη της.
Απέναντι στον Τζωρτζάτο βρίσκεται ο Δημήτρης Κουφοντίνας, που έχει καταδικασθεί σε 13 φορές ισόβια και 25ετή κάθειρξη και από την πρώτη στιγμή έδειξε ότι θα κρατήσει ένα προφίλ χαμηλών τόνων απέναντι σε επιθέσεις και κριτικές πρώην συντρόφων του. H φράση του «δεν θα τους κάνω αυτή τη χάρη» η οποία περιλαμβάνεται στη δήλωσή του την πρώτη ημέρα της δευτεροβάθμιας δίκης δείχνει ότι προς το παρόν θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Και αυτό γιατί επιμένει στον ρόλο του συνειδητού «επαναστάτη» ο οποίος θα δώσει, όπως είπε, «τη μάχη για να μην περάσουν οι επιδιώξεις του συστήματος, να αποκαλυφθούν οι σχεδιασμοί του, να φανεί ο πολιτικός χαρακτήρας της υπόθεσης, να μην ξαναγραφεί η Ιστορία, να φανεί ότι όταν υπάρχει αντίσταση υπάρχει ελπίδα». Παρ’ όλα αυτά όμως, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει μια «έκρηξη» του Δ. Κουφοντίνα κατά συγκατηγορουμένων του που θα επιχειρήσουν να του προσάψουν άμεσα και δημόσια μπροστά στο ακροατήριο τη μομφή του «υπογείως συνεργαζομένου». Δηλαδή, να πουν ευθέως ότι η σιωπή του δεν βασίζεται στην ιδεολογική του συγκρότηση αλλά εκπορεύεται από τις οδηγίες των Αρχών με στόχο την καταδίκη συγκεκριμένων προσώπων όπως ο A. Γιωτόπουλος, που ισχυρίζεται ότι είναι αθώος.
Νομικοί κύκλοι θεωρούν ότι οι αδελφοί Σάββας (που έχει καταδικασθεί σε 6 φορές ισόβια και 25ετή κάθειρξη και δεν παρίσταται στη δίκη λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας), Χριστόδουλος (10 φορές ισόβια και 25ετής κάθειρξη) και Βασίλης Ξηρός (25ετής κάθειρξη) θα κινηθούν ως συνοδοιπόροι του Δημήτρη Κουφοντίνα. Αλλοι δικηγόροι όμως δηλώνουν ότι η κοινή πορεία των αδελφών Ξηρών δεν είναι βέβαιο ότι θα συνεχιστεί ως το τέλος της δίκης. Και αναφέρουν ως παράδειγμα το νέο πρόσωπο που προβάλλει ο Χριστόδουλος Ξηρός ο οποίος για πρώτη φορά παρεμβαίνει τόσο συχνά και ζητεί τον λόγο όχι για να πει κάποιο ευφυολόγημα, όπως στην πρώτη δίκη, αλλά για να αρθρώσει συγκροτημένο υπερασπιστικό λόγο.
Μάλιστα, την περασμένη Παρασκευή ζήτησε να τοποθετηθεί επί της ένστασης της υπεράσπισης για κακή συγκρότηση του δικαστηρίου με επιχειρήματα που έδειχναν ότι είχε προετοιμαστεί καλά. «Οσον αφορά τους υπέρμαχους της θεσμικής κλήρωσης έχω να πω αυτό: το αδύνατο σημείο της συγκεκριμένης διάταξης είναι ότι εφαρμόστηκε μόνο σε εμάς και πιστεύω ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί οπουδήποτε αλλού. Και αυτό είναι που χαρακτηρίζει το δικαστήριο έκτακτο και ειδικό με όλους τους συνειρμούς». Ο Χριστόδουλος Ξηρός θα εξακολουθήσει να αρνείται εξ ολοκλήρου όλες τις κατηγορίες, τις οποίες αν και είχε ομολογήσει κατά την προανάκριση τώρα θα επιχειρήσει να καταρρίψει μία προς μία.
Κλειστά κρατά τα «χαρτιά» του ο Γιάννης Σερίφης που έχει αθωωθεί πρωτοδίκως αλλά κάθεται στο εδώλιο μετά από έφεση του εισαγγελέα κατά της απαλλαγής του. H στάση του, λένε νομικοί, θα καθορίσει και τις κινήσεις μερίδας των κατηγορουμένων οι οποίοι προς το παρόν είτε ακολουθούν σιωπηρά το «ρεύμα» Κουφοντίνα είτε αναμένουν τις εξελίξεις προκειμένου να τοποθετηθούν. Οι ίδιοι νομικοί υποστηρίζουν ότι ο Γ. Σερίφης είναι ο «αστάθμητος παράγοντας» σε αυτή τη δίκη και για να επιβεβαιώσουν τον χαρακτηρισμό τους επικαλούνται την τοποθέτησή του στη δεύτερη δίκη του ΕΛΑ, όπου επίσης αθωώθηκε. Συγκεκριμένα, ο Γ. Σερίφης κατά την απολογία του τον περασμένο Ιούνιο στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων εξέφρασε πρώτη φορά τη διαφωνία του για τη στάση του Χρήστου Τσιγαρίδα να αναλάβει την πολιτική ευθύνη για τον Επαναστατικό Λαϊκό Αγώνα. Τότε πολλοί είχαν ερμηνεύσει την θέση του ως επίθεση κατά του X. Τσιγαρίδα, ο οποίος σημειωτέον είχε εκφράσει την αλληλεγγύη του στον Δ. Κουφοντίνα.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο Παύλος Σερίφης (8 χρόνια κάθειρξη) ο οποίος λίγο προτού ξεκινήσει η δευτεροβάθμια δίκη καταδίκασε κάθε πράξη βίας από όπου και αν αυτή προέρχεται καθώς και την τρομοκρατία. H απολογία του κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, απολογία με την οποία «έδωσε» την παλαιά γενιά της οργάνωσης, έχει αποτελέσει το βασικό υλικό του εισαγγελέα για την άσκηση έφεσης κατά της απαλλαγής του εξαδέλφου του, Γ. Σερίφη. Ο ίδιος αρνείται την εμπλοκή του στην υπόθεση και τώρα είναι ο μόνος κατηγορούμενος του οποίου η υπεράσπιση δεν συντάσσεται με καμία από τις ενστάσεις που υποβάλλουν οι υπερασπιστές των υπολοίπων κατηγορουμένων.
Στο εδώλιο κάθεται επίσης και η σύζυγος του Δ. Κουφοντίνα Αγγελική Σωτηροπούλου, που και αυτή είχε αθωωθεί πρωτόδικα, αλλά ξαναδικάζεται μετά από έφεση του εισαγγελέα. H Αγγελική Σωτηροπούλου θα επιμείνει στην αθωότητά της.
Τις θέσεις που είχαν υποστηρίξει πρωτόδικα για την αθωότητά τους αναμένεται να υποστηρίξουν και στη δεύτερη δίκη οι Ηρακλής Κωστάρης, (έχει καταδικασθεί σε ισόβια και 25ετή κάθειρξη), Κώστας Καρατσώλης (25ετής κάθειρξη), Διονύσης Γεωργιάδης (9 χρόνια κάθειρξη) και Νίκος Παπαστασίου (8 χρόνια κάθειρξη). Στη γραμμή της μεταμέλειας αναμένεται να κινηθούν οι Πάτροκλος Τσελέντης, Σωτήρης Κονδύλης και Κώστας Τέλιος που έχουν καταδικαστεί σε 25ετή κάθειρξη ο καθένας. Τέλος ο Θωμάς Σερίφης (17 χρόνια κάθειρξη) αναμένεται να αποδεχθεί τη συμμετοχή του χωρίς να μιλήσει για κανένα συγκατηγορούμενό του.
H υπερασπιστική γραμμή του Γιωτόπουλου
Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, που έχει καταδικασθεί σε 21 φορές ισόβια και 25ετή κάθειρξη, έδειξε από την πρώτη ημέρα ότι δεν θα αναλωθεί σε παρεμβάσεις υπέρ συγκατηγορουμένων του, αλλά θα υπερασπιστεί μόνο τον εαυτό του, επιμένοντας ότι είναι αθώος και η καταδίκη του ήταν αποτέλεσμα εκβιασμών από τους Αμερικανούς. Ο λόγος του θα είναι καταγγελτικός και επιθετικός κατά κύριο λόγο προς τους λεγόμενους «μεταμεληθέντες» και κυρίως τον Πάτροκλο Τσελέντη. Αναμένεται ακόμη να αξιοποιήσει και την έκθεση που παρουσίασε η εισαγγελέας κυρία Ευτέρπη Κουτζαμάνη για τα κλειδιά που είχαν βρεθεί στο διαμέρισμα-γιάφκα της οργάνωσης στην οδό Πάτμου. Οπως είναι γνωστό, στην έκθεση αναφέρεται ότι ο Π. Τσελέντης, που υποστηρίζει ότι αποχώρησε από την οργάνωση το 1988, είχε στο σπίτι του ένα κλειδί το οποίο είναι όμοιας κοπής και μπορεί να ξεκλειδώσει την ίδια κλειδαριά με δύο κλειδιά που βρέθηκαν στη γιάφκα που νοικιάστηκε το 1994. Αν το επίμαχο έγγραφο αναγνωσθεί κατά τη διάρκεια της διαδικασίας θα μπορούν να το χρησιμοποιήσουν οι διάδικοι. Και τότε ο A. Γιωτόπουλος είναι πιθανόν να το επικαλεστεί για να αποκαλέσει για άλλη μία φορά αναξιόπιστο τον Πάτροκλο Τσελέντη. Αδιευκρίνιστη παραμένει πάντως η στάση που θα τηρήσει ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος απέναντι στον Δημήτρη Κουφοντίνα. Ενδεχομένως, λένε νομικοί κύκλοι, να αφήσει τον Βασίλη Τζωρτζάτο να επωμιστεί το βάρος τής κατά «μέτωπο» επίθεσης. Ωστόσο δεν λείπουν και αυτοί που υποστηρίζουν ότι ο A. Γιωτόπουλος θα μιλήσει όταν εκείνος κρίνει πρόσφορο για τον εαυτό του, για αυτούς που ωφελούνται από τη σιωπή κάποιων εκ των καταδικασθέντων και για εκείνους που θα ζημιωθούν αν ανοίξουν τα στόματα.
