Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις φαρμάκων με παρενέργειες που έγιναν αντιληπτές με καθυστέρηση πολλών ετών. Είναι σε έναν βαθμό αναμενόμενο, δεδομένου ότι οι κλινικές μελέτες στις οποίες βασίζεται η αδειοδότηση θεραπειών δεν περιλαμβάνουν αρκετούς εθελοντές για να ανιχνεύσουν ανεπιθύμητες δράσεις που εμφανίζονται σε μία περίπτωση ανά εκατομμύριο.

Συμβαίνει όμως και το αντίθετο: οι στατίνες, δημοφιλή φάρμακα κατά της χοληστερόλης, αθωώνονται για δεκάδες πιθανές παρενέργειες που εμφανίζονται στο φύλλο οδηγιών. Για τους περισσότερους ανθρώπους, γράφουν ερευνητές της Οξφόρδης στο περιοδικό «The Lancet», τα οφέλη ξεπερνούν κατά πολύ το πιθανό ρίσκο.

Η μετα-ανάλυση εξέτασε δεδομένα για περισσότερους από 154.000 εθελοντές από 23 τυχαιοποιημένες μελέτες που παρακολούθησαν ασθενείς για τουλάχιστον μία διετία. Από αυτές, οι τέσσερις εξέταζαν αν η αύξηση της δόσης συνδέεται με συχνότερες ανεπιθύμητες δράσεις, ενώ οι 19 συνέκριναν πέντε διαφορετικές στατίνες (ατορβαστατίνη, φλουβαστατίνη, πραβαστατίνη, ροσουβαστατίνη και συμβαστατίνη) με τη χορήγηση ψευδοφαρμάκου (placebo).

Εκατομμύρια άνθρωποι λαμβάνουν σήμερα στατίνες για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, ωστόσο πολλά άτομα υψηλού κινδύνου αποφεύγουν τη θεραπεία για τον φόβο παρενεργειών, επισήμανε η ερευνητική ομάδα.

Οταν όμως εξετάστηκε η συχνότητα 66 πιθανών παρενεργειών που εμφανίζονται στα φυλλάδια οδηγιών, ελαφρώς αυξημένος κίνδυνος επιβεβαιώθηκε μόνο για πέντε. Για τις υπόλοιπες 61 περιπτώσεις, όπως απώλεια μνήμης, κατάθλιψη, διαταραχές του ύπνου, προβλήματα στύσης, γαστρεντερολογικές ενοχλήσεις, αύξηση βάρους και νευρολογικά προβλήματα, δεν υπήρχαν διαφορές ανάμεσα στους ασθενείς που πήραν στατίνη και σε όσους έλαβαν placebo.

Μια πραγματική πιθανή παρενέργεια είναι η ραβδομυόλυση, μια σοβαρή πάθηση των μυών που εμφανίζεται όμως μόλις σε έναν ασθενή ανά 10.000, κυρίως κατά το πρώτο έτος θεραπείας, γράφει η ερευνητική ομάδα.

Οι στατίνες έχουν επίσης συνδεθεί με μικρές αυξήσεις στο σάκχαρο του αίματος.

Αλλαγές στη σύσταση των ούρων που συνδέονται με παρενέργειες στο ουροποιητικό σύστημα παρατηρήθηκαν σε λιγότερο από το 1% των ασθενών.

Ο δε κίνδυνος οιδήματος – πρηξίματος λόγω συσσώρευσης υγρών στα άκρα – βρέθηκε να αυξάνεται μόνο κατά 0,07%.

Ακόμα, οι χρήστες στατινών εμφάνιζαν μια πολύ μικρή αύξηση του κινδύνου, μόλις 0,1%, για ανεβασμένα ηπατικά ένζυμα, χωρίς να παρατηρείται αύξηση σε ηπατικές παθήσεις.

Η ανάλυση υποδεικνύει ότι πολλές πιθανές παρενέργειες που αναγράφονται σήμερα στα φύλλα οδηγιών προέρχονται κυρίως από «μη τυχαιοποιημένες μελέτες που ενδέχεται να έπασχαν από μεροληψία», είπαν οι ερευνητές σε ανακοίνωσή τους.

Τα ευρήματα, πρόσθεσαν, θα μπορούσαν να διαλύσουν τη «σύγχυση» των ασθενών και πολλών γιατρών για τα οφέλη και τους κινδύνους. Οπως έχουν δείξει πολυάριθμες κλινικές δοκιμές, οι στατίνες όχι μόνο μειώνουν τα επίπεδα κακής χοληστερόλης, αλλά προσφέρουν και σημαντική μείωση του κινδύνου εμφράγματος και εγκεφαλικού.