Η Κέιλεϊ ξεκίνησε το YouTube στα έξι και στα εννέα πέρασε στο Instagram. Μια φυσιολογική πορεία για την εποχή μας, σαν να πηγαίνεις από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό. Στα δέκα, ωστόσο, είχε κατάθλιψη και στα είκοσι κατέθεσε στο δικαστήριο του Λος Αντζελες, για να βγει από αυτό δικαιωμένη και με 6 εκατομμύρια δολάρια δικά της.
Αυτά τα 20 χρόνια που βρίσκεται στη ζωή η πρωταγωνίστρια της συγκεκριμένης υπόθεσης που πέρασε στα ψιλά, όσο μπορούσε, λόγω του πολέμου στο Ιράν, είναι το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης εξελίχθηκαν σε ένα δεύτερο (αν όχι πρώτο) επίπεδο πραγματικότητας.
Η απόφαση κατά Meta και YouTube δεν είναι μόνο δικαστική νίκη μιας νεαρής γυναίκας. Είναι αναγνώριση αυτού που κάποια στιγμή όλοι μας αντιληφθήκαμε κι ας μην το παραδεχθήκαμε: ότι οι
πλατφόρμες δεν σχεδιάστηκαν για να σε διασκεδάζουν, αλλά για να μη σταματάς. Το infinite scroll δεν είναι τυχαίο. Ο αλγόριθμος δεν είναι ουδέτερος και σίγουρα όχι αθώος.
Η «σύσταση» της επόμενης ανάρτησης δεν είναι φιλική, αλλά αποτελεί μια τακτική εξάρτησης και έναν μηχανισμό που στοχεύει στην ανάγκη του μέσου χρήστη για δέκα λεπτά ηρεμίας, που ποτέ δεν παραμένουν τόσα, ούτε και είναι ήρεμα.
Το πλαίσιο που τώρα χτίζεται με τις δικαστικές αποφάσεις στις ΗΠΑ, την έρευνα της ΕΕ στο Snapchat, αλλά και την περίεργη ψηφοφορία στο Ευρωκοινοβούλιο για τη σάρωση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης, έπρεπε να υπάρξει προτού το Facebook γιορτάσει τα πρώτα του γενέθλια. Αργησε είκοσι χρόνια.
Είκοσι χρόνια κατά τα οποία τα παιδιά μεγάλωσαν μέσα στις πλατφόρμες χωρίς κανόνες, χωρίς ηλικιακά φίλτρα που να λειτουργούν στην πράξη, χωρίς κανέναν ενήλικο στο δωμάτιο, ούτε καν παρατηρητή, από το διπλανό. Είκοσι χρόνια κατά τα οποία ο Ζάκερμπεργκ εμφανιζόταν στο Κογκρέσο και παρέδιδε «μαθήματα» για το πώς λειτουργεί το Διαδίκτυο.
Στη δική μας μικρή γωνιά η ελληνική κυβέρνηση πήρε την απόφαση και φέρνει νόμο που θα απαγορεύει τα social media κάτω των 15 χωρίς εξαιρέσεις. Είναι ένα βήμα προς τα μπροστά ή, για να το θέσουμε με ακρίβεια, μια προσπάθεια απεξάρτησης. Βέβαια, όπως σε όλους τους εθισμούς, εκτός από την όποια απαγόρευση χρειάζονται κι άλλες ενέργειες για τη σωστή χρήση των κοινωνικών δικτύων. Τα παιδιά, άλλωστε, στην καθολική απαγόρευση πολλές φορές αντιδρούν με μεγαλύτερη ένταση για να φτάσουν σε αυτό που δεν τους επιτρέπεται.
Ας είμαστε όμως θετικοί, κι ας είναι αργά. Θα μπορούσε να μη συμβεί ούτε αυτό, να μη σταματήσει ποτέ η αλόγιστη χρήση. Σαν το infinite scroll που έκανε η Κέιλεϊ καθώς βυθιζόταν σε κατάθλιψη.
