Βαγγέλης Πρατικάκης

Το αεροπλάνο πλησιάζει το διάδρομο προσγείωσης, διορθώνει πορεία και ακουμπά μαλακά στην άσφαλτο. Ο πιλότος μπορεί τώρα να βγάλει το καπέλο που διαβάζει τη σκέψη. Το σύστημα πτήσης με νοητικές εντολές αναπτύσσεται στη Γερμανία στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος της ΕΕ.

Το επιδέξιο ρομπότ Dextre που σχεδιάστηκε για εργασίες στο εξωτερικό του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού ετοιμάζεται να αναλάβει την επισκευή του ρομποτικού βραχίονα του σταθμού -μια εξέλιξη που ανοίγει το δρόμο για κατάργηση των χρονοβόρων και ριψοκίνδυνων διαστημικών περιπάτων.

Μια γιγάντια βαλτώδης έκταση που εντοπίστηκε σε δορυφορικές φωτογραφίες εξερευνήθηκε για πρώτη φορά στη Δημοκρατία του Κονγκό. Ο άγνωστος ως σήμερα τυρφώνας έχει έκταση 100 με 200 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα, είναι δηλαδή πιθανώς μεγαλύτερος από την Ελλάδα.

Αντιμέτωπες με δύσκολες αποφάσεις, οι μύγες του ξιδιού Drosophila παίρνουν το χρόνο τους για να σκεφτούν, διαπιστώνουν νευροβιολόγοι στην Οξφόρδη. Μάλιστα η περισυλλογή στην οποία πέφτουν τα έντομα δείχνει να συνδέεται με ένα γονίδιο που υπάρχει και στον άνθρωπο και σχετίζεται με την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη γλώσσα.

Ο γενετικός κώδικας, η γλώσσα στην οποία είναι γραμμένες οι πληροφορίες του DNA, πιστεύεται ότι είναι ίδιος σε όλους τους οργανισμούς με ελάχιστες εξαιρέσεις. Μόνο που η εξέταση μικροβίων από εκατοντάδες διαφορετικές τοποθεσίες, ανάμεσά τους και το ανθρώπινο σώμα, αποκάλυψε μια αναπάντεχα μεγάλη πληθώρα διαλέκτων.

Ένα ρινοδέλφινο πλησιάζει τους δύτες και στρέφει προς την πλευρά τους το λαβωμένο αριστερό πτερύγιό του. Σε ένα σπάνιο περιστατικό αλληλεγγύης μεταξύ θηλαστικών, το δελφίνι μοιάζει να αντιλαμβάνεται ότι οι άνθρωποι ίσως είναι διατεθειμένοι να βοηθήσουν.

Η πρώτη αποστολή που θα επιχειρήσει προσεδάφιση σε έναν κομήτη πραγματοποιεί την Τετάρτη μια κρίσιμη μανούβρα προκειμένου να βρεθεί στη σωστή πορεία για το ραντεβού με τη χιονόμπαλα «67/Ρ Τσουριούμοφ/Γερασιμένκο» τον Αύγουστο. Αν όλα πάνε καλά, το Rosetta της ευρωπαϊκής υπηρεσίας ESA θα γίνει φέτος το πρώτο σκάφος που τίθεται σε τροχιά γύρω από έναν κομήτη.

Ποντίκια, αρουραίοι, μυγαλές, βατράχια, ακόμα και γυμνοσάλιαγκες. Κανένα ζωάκι δεν έμεινε αδιάφορο στη γοητεία αυτής της κατασκευής: μια ερευνήτρια Νευροφυσιολογίας στην Ολλανδία παρατήρησε θεαματικά φαινόμενα όταν άφησε έναν τροχό για χάμστερ σε μια σκιερή γωνιά της αυλής της.

Οι κοσμολόγοι ίσως πουν ότι ήταν υπερβολικά καλό για να είναι αληθινό. Η ανακοίνωση για την ανίχνευση αρχέγονων βαρυτικών κυμάτων, η οποία θα επιβεβαίωνε την κρατούσα θεωρία του πληθωρισμού για τη διόγκωση του Σύμπαντος, ίσως βασίστηκε σε εσφαλμένη ερμηνεία των μετρήσεων.

Ο τελευταίος ρομποτικός εκπρόσωπος της NASA στον Άρη δεν αποκλείεται να μεταφέρει σκληροτράχηλους λαθρεπιβάτες: νέες μελέτες ενισχύουν την ανησυχία για ανθεκτικά μικρόβια που ενδέχεται να επέζησαν στο ταξίδι και να μόλυναν έναν πλανήτη με γήινη ζωή.

Η μάζα είναι ισοδύναμη της ενέργειας, προέβλεψε ο Αϊνστάιν. Βάσει αυτής της θεωρίας, οι θεωρητικοί φυσικοί πρότειναν αργότερα την ιδέα της μετατροπής του φωτός σε ύλη. Ογδόντα χρόνια μετά, ερευνητές στη Βρετανία και τη Γερμανία υποστηρίζουν ότι επινόησαν μια πειραματική διάταξη που θα αποδείξει για πρώτη φορά τη θεωρία.

Για τις φάλαινες και τα δελφίνια, όλα έχουν την ίδια γεύση: γενετική μελέτη αποκαλύπτει ότι τα κητώδη θηλαστικά έχουν χάσει τα περισσότερα από τα γονίδια της γεύσης και έχουν γευστικούς υποδοχείς μόνο για το αλμυρό.

Πριν από 300 χρόνια, η βρετανική κυβέρνηση πραγματοποίησε διαγωνισμό για ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά προβλήματα της εποχής, τον προσδιορισμό του γεωγραφικού μήκους στα πλοία. Τρεις αιώνες μετά, ο διαγωνισμός αναβιώνει, αυτή τη φορά για ένα επιστημονικό πρόβλημα που θα ψηφίσει το κοινό.

Χρυσαφί τσούχτρες που εμφανίστηκαν κατά χιλιάδες έξω από τη Βενετία αποδεικνύεται πως είναι είδος άγνωστο στην επιστήμη και πιθανότατα έφτασε στη Μεσόγειο ως λαθρεπιβάτης. Κανείς δεν ξέρει ακόμα αν έχει επώδυνο «τσίμπημα», φαίνεται όμως πως είναι εξαδέλφη της δηλητηριώδους και διαβόητης «μοβ τσούχτρας».

Το δέρμα του καρχαρία είναι τραχύ στην υφή και είχε χρησιμοποιηθεί παλαιότερα ως γυαλόχαρτο. Στο νερό, όμως, η θαυματουργή αυτή επιφάνεια χαρίζει στο ψάρι τέλεια υδροδυναμική συμπεριφορά. Πείραμα με τεχνητό δέρμα καρχαρία, κατασκευασμένο με εκτυπωτή τριών διαστάσεων, δείχνει τώρα πόσο βελτιώνονται οι επιδόσεις στο κολύμπι.

Η μεγαλύτερη έκρηξη υποθαλάσσιου ηφαιστείου που έχει καταγραφεί ποτέ ίσως θα έμενε άγνωστη για πάντα αν μια παρατηρητική επιβάτης αεροπλάνου δεν είχε τύχει να δει τα ίχνη της στον ωκεανό. Οι ερευνητές υπολογίζουν τώρα ότι η έκρηξη πρέπει να ήταν δύο φορές ισχυρότερη από την έκρηξη του ηφαιστείου της Αγίας Ελένης το 1980 και απελευθέρωσε έως και δύο κυβικά χιλιόμετρα ηφαιστειακού υλικού.

Ένα υποβρύχιο νεκροταφείο μεγάλων ψαριών βιντεοσκοπήθηκε από ρομποτικά υποβρύχια της πετρελαϊκής βιομηχανίας έξω από την Ανγκόλα -είναι μια σπάνια ευκαιρία για τη μελέτη των πλούσιων οικοσυστημάτων που αναπτύσσονται στα βυθισμένα κουφάρια, μια σημαντική πηγή τροφής στο βυθό.

Δορυφόρος της NASA που κρατά τα μάτια μόνιμα στραμμένα στον Ήλιο κατέγραψε μια ασυνήθιστη, γιγάντια «τρύπα» στα εξώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας του άστρου. Η τετράγωνη «στεμματική τρύπα» αντιστοιχεί σε μια μεγάλη περιοχή του Ήλιου από την οποία πηγάζει ένα ρεύμα σωματιδίων εξαιρετικά υψηλής ταχύτητας.

Οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες ήταν κάποτε η μεγάλη ελπίδα της γηριατρικής. Κι όμως, αρκετές μεγάλες μελέτες τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει ότι τα αντιοξειδωτικά μπορεί ακόμα και να βλάπτουν. Καναδική μελέτη που δημοσιεύεται στην κορυφαία επιθεώρηση «Cell» δείχνει τώρα να εξηγεί το γιατί.

Ο ευρωπαϊκός κοκκινολαίμης, ένα από τα πτηνά που προσανατολίζονται με βάση το γήινο μαγνητικό πεδίο, επηρεάζεται από τα ραδιοφωνικά σήματα AM και τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία συσκευών, αποκαλύπτει πείραμα που διήρκεσε επτά χρόνια.