Σήμερα Κυριακή 12 Απριλίου οι Ούγγροι ψηφίζουν σε μια εκλογική αναμέτρηση που για πολλούς θεωρείται κρίσιμη, καθώς είναι η πρώτη φορά που η αντιπολίτευση φαίνεται να απειλεί σοβαρά τον συνασπισμό Fidesz-KDNP, που με αρχηγό τον Βίκτωρ Ορμπαν κυβερνάει τη χώρα από το 2010.

Οι σημερινές εκλογές αποτελούν τη 10η κοινοβουλευτική αναμέτρηση από την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1990.

Το Κοινοβούλιο της χώρας έχει 199 έδρες συνολικά. 106 έδρες από μονοεδρικές περιφέρειες (πλειοψηφικό σύστημα) και 93 έδρες από εθνικές λίστες (αναλογικό σύστημα με εκλογικό όριο 5%).

Βασικός αντίπαλος του Ορμπαν είναι ο Πέτερ Μαγιάρ, πρώην στέλεχος του Fidesz, που ηγείται του κόμματος Tisza(TISZA Párt).

Το Tisza έχει αναδειχθεί σε ευρύ αντιπολιτευτικό κίνημα, με έμφαση στην καταπολέμηση της διαφθοράς, την ενίσχυση των σχέσεων με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, και την οικονομική ανάκαμψη. Πολλοί το χαρακτηρίζουν ως «catch-all» κόμμα που προσελκύει ψηφοφόρους από το κέντρο και τη δεξιά.

Πιθανότητες να μπουν στη βουλή έχουν επίσης το ακροδεξιό κόμμα Mi Hazánk (Η Πατρίδα μας) και ίσως και άλλα μικρότερα κόμματα, αλλά το τοπίο κυριαρχείται από το Fidesz και το Tisza.

«Στη Δύση αποκαλούν το κόμμα του Ορμπαν ακροδεξιό, αλλά θα πρέπει να έχει κανείς υπόψη ότι υπάρχουν κόμματα δεξιά του Fidesz, και κόμματα που βρίσκονται πιο δεξιά αυτών των κομμάτων. Ουσιαστικά θα χαρακτήριζα το κόμμα του Ορμπαν κεντροδεξιό», μας λέει ο Κώστας Γεωργίου, ελληνικής καταγωγής που ζει στην Ουγγαρία τα τελευταία 19 χρόνια.

Οι περισσότερες ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις δείχνουν το Tisza να προηγείται του Fidesz, συχνά με διαφορά 5-15 ποσοστιαίων μονάδων.

Χθες το απόγευμα το κόμμα του Ορμπαν διοργάνωσε την τελευταία προεκλογική συγκέντρωση στην Πλατεία Τριάδος μέσα στο κάστρο της Βούδας, δίπλα στον Προμαχώνα των Ψαράδων, ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της Βουδαπέστης.

Επρόκειτο για μια συγκέντρωση που τα τοπικά μέσα ενημέρωσης χαρακτηρίζουν «γιγαντιαία», με ένα τεράστιο πλήθος να χειροκροτεί και να κραυγάζει συνθήματα υπέρ του Ορμπαν. Ο κόσμος ξεχείλιζε και στους γύρω δρόμους και πλατείες του Κάστρου.

Οταν έπεσε το σκοτάδι η πλατεία μετατράπηκε σε μια φωτεινή θάλασσα. Χιλιάδες κρατούσαν τους φακούς των κινητών τους αναμμένους, καθώς και κεριά, ενώ προβολείς και λέιζερ δημιουργούσαν μια πανηγυρική ατμόσφαιρα. Ο κόσμος τραγουδούσε, χειροκροτούσε ρυθμικά και η ατμόσφαιρα ήταν πιο «πάρτι» παρά καθαρά πολιτική συγκέντρωση.

Ο Ορμπαν δηλωσε ότι το Fidesz θα κερδίσει παντού ακόμα και σε μέρη που οι αντίπαλοι δεν περιμένουν. Τόνισε ότι η εκλογική μάχη δεν τελειώνει με το κλείσιμο της καμπάνιας, αλλά συνεχίζεται μέχρι τις 7 το απόγευμα της Κυριακής.

Είπε ότι χωρίς την πρωτεύουσα δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική διακυβέρνηση, και ότι «πρέπει να πάρουμε πίσω και τη Βουδαπέστη».

Το κεντρικό μήνυμα ήταν: «Δεν είναι ώρα να χάσουμε ό,τι χτίσαμε τα τελευταία χρόνια. Πρέπει να προστατεύσουμε την ειρήνη, την ασφάλεια και την κυριαρχία της χώρας».

Είχε προηγηθεί την Παρασκευή 10 Απριλίου μεγάλη συγκέντρωση-συναυλία κατά του Ορμπαν στην Πλατεία των Ηρώων την οποία παρακολούθησαν περισσότεροι από 100.000 θεατές. Η εκδήλωση ήταν ελεύθερη, οργανωμένη από τον Ρόμπερτ Πούζερ και το κίνημα «Πολιτική Αντίσταση» και μεταδόθηκε και live στο Διαδίκτυο. Περισσότεροι από 50 δημοφιλείς καλλιτέχνες εμφανίστηκαν στη σκηνή, ενώ ακούγονταν έντονα συνθήματα όπως «Ρώσοι, γυρίστε σπίτι σας!»

Το κόμμα του Μαγιάρ έχει ισχυρή απήχηση στους νέους, με το ποσοστό όσων είναι κάτω των 30 ετών και το υποστηρίζουν να φτάνει το 60%. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις υπάρχουν πολλοί που δηλώνουν αναποφάσιστοι οπότε το αποτέλεσμα δεν είναι δεδομένο.

Το εκλογικό σύστημα ευνοεί ελαφρώς το μεγαλύτερο κόμμα στις μονοεδρικές περιφέρειες, οπότε το Tisza χρειάζεται μια καθαρή υπεροχή στον λαϊκό ψήφο για να εξασφαλίσει πλειοψηφία εδρών.

«Ναι μεν οι δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στον Μαγιάρ, αλλά κανείς δεν πρέπει να υποτιμά την ικανότητα του Ορμπαν να μας εκπλήσσει» μας λέει ο κ Γεωργίου.

Η προεκλογική εκστρατεία ήταν ιδιαίτερα οξυμένη και οι μεγαλύτερες διαμάχες δίνονταν στο παρασκήνιο, με τους κύριους αντιπάλους να κατηγορεί ο ένας τον άλλον για «προδοσία».

Βλέπει κανείς αφίσες με τον Ορμπαν στις στάσεις των λεωφορείων και πολλές αφίσες υποψηφίων του Tisza στους στύλους των κεντρικών δρόμων της Βουδαπέστης.

Επισης βλέπουμε πολλές αφίσες με τη φωτογραφία του Ζελένσκι δίπλα σε αυτή του Μαγιάρ και το σύνθημα «Ας τους σταματήσουμε». Πρόκειται για κλασική αρνητική καμπάνια του Fidesz που προσπαθεί να συνδέσει τον Μαγιάρ με τον Ζελένσκι και έμμεσα με φιλο-ουκρανικές θέσεις που το Fidesz παρουσιάζει ως επικίνδυνες για την Ουγγαρία.

Η κυβέρνηση της χώρας κατηγόρησε το Facebook ότι αποκρύπτει τις αναρτήσεις του Ορμπαν, ενώ προωθεί τις αναρτήσεις του Μαγιάρ. Η Meta αρνείται τις κατηγορίες.

Screenshot

Κεντρικά θέματα της προεκλογικής καμπάνιας

Όσον αφορά στην εξωτερική πολιτική ο Ορμπαν προβάλλει το σύνθημα «ειρήνη αντί για πόλεμο», κατηγορεί την Ουκρανία και την ΕΕ και διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία. Το Tisza θέλει πιο φιλοευρωπαϊκή στάση.

Στα θέματα οικονομίας ο Μαγιάρ κατηγορεί την κυβέρνηση για στασιμότητα, πληθωρισμό και διαφθορά. Επισης κατηγορεί τον Ορμπαν για αυταρχισμό, έλεγχο των ΜΜΕ και κακή χρήση των δημοσίων πόρων.

Τον Ορμπαν έχει υποστηρίξει ανοιχτά ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς που ήταν πριν λίγες ημέρες στη Βουδαπέστη και έκανε δηλώσεις υπέρ του κυβερνώντος κόμματος. «Η κυβέρνηση μου θα κάνει τα πάντα για να στηρίξει οικονομικά την Ουγγαρία αν ο Ορμπαν και ο ουγγρικός λαός το χρειαστεί» έγραψε στα κοινωνικά δίκτυα ο Τραμπ.

Από την πλευρά της ΕΕ ελπίζει σε αλλαγή για να τερματιστούν τα βέτο της Ουγγαρίας σε κοινές πολιτικές (π.χ. βοήθεια στην Ουκρανία).

Τι σημαίνουν αυτές οι εκλογές

Αν κερδίσει το Tisza, μπορεί να υπάρξει στροφή προς πιο φιλοευρωπαϊκή πολιτική και καλύτερες σχέσεις με τις Βρυξέλλες. Αν κερδίσει ο Ορμπαν, θα συνεχιστεί η σύγκρουση με την ΕΕ.

Να σημειωθεί ότι η Ουγγαρία χρησιμοποιεί συχνά το δικαίωμα βέτο για να μπλοκάρει κοινές αποφάσεις, όπως τη βοήθεια στην Ουκρανία και τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Επισης ο Ορμπαν αντιτίθεται στην είσοδο της Ουκρανίας στην ΕΕ, ενώ στο θέμα του μεταναστευτικού έχει δηλώσει πολλές φορές πως «δεν θα επιτρέψει να γίνει η Ουγγαρία ένα ξέφραγο αμπέλι, όπως συμβαίνει με άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

Ο Ορμπαν διατηρεί επίσης στενές σχέσεις με Ρωσία και Κίνα, σε αντίθεση με την κυρίαρχη γραμμή της ΕΕ.

Τι λένε οι ψηφοφόροι

«Αυτές οι εκλογές είναι κρίσιμες για την επιβίωση της Ουγγαρίας. Ο Ορμπαν μας κράτησε έξω από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Δεν στείλαμε ούτε όπλα, ούτε δισεκατομμύρια. Έχει κρατήσει τους μετανάστες έξω, γι αυτό και η Ουγγαρία είναι από τις πιο ασφαλείς χώρες στην ΕΕ. Ο Μαγιάρ ήταν δικός μας, αλλά τώρα τον αγόρασαν οι Βρυξέλλες, ο Ζελενσκι και οι δήθεν φιλελεύθεροι. Είναι η μαριονέτα τους. Αν κερδίσει αυτός, την επόμενη μέρα θα ξεπαγώσουν τα λεφτά της ΕΕ, αλλά με αντάλλαγμα θα χάσουμε την κυριαρχία μας», μας λέει ο Μιχαήλ Κόβατς, 45 ετών.

«Τώρα έρχονται οι δημοσκοπήσεις και λένε ότι προηγείται ο Μαγιάρ. Ποιος τις κάνει αυτές τις δημοσκοπήσεις; Οι ίδιοι που θέλουν να μας ρίξουν. Και ξέρουμε ότι η ΕΕ, η Ουκρανία και κάποιοι “φίλοι” από έξω παρεμβαίνουν. Χρησιμοποιούν τα social media, και απειλούν με «παγωμένα κεφάλαια. Αλλά οι Ούγγροι δεν είναι χαζοί. Στο τέλος, στις μονοεδρικές περιφέρειες, εκεί που μετράει η πραγματική δουλειά, το Fidesz είναι δυνατό». Ο Ορμπαν έχει κερδίσει τέσσερις φορές. Θα κερδίσει και τώρα», καταλήγει.

Από την άλλη πλευρά η Ντορίνα Νατζ, 32 ετών και μητέρα ενός παιδιού μας λέει ότι αυτές οι εκλογές είναι «η τελευταία ευκαιρία μας να σώσουμε την Ουγγαρία από μια «μαφία» που την έχει κάνει την πιο φτωχή και πιο διεφθαρμένη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Ορμπαν κυβερνάει 16 χρόνια. Και τι μας έδωσε: Νοσοκομεία που διαλύονται, σχολεία χωρίς δασκάλους, μισθούς που δεν φτάνουν ούτε για φαγητό, και δισεκατομμύρια ευρώ από την ΕΕ παγωμένα επειδή κλέβουν τα λεφτά μας με υπερτιμολογημένα έργα και φίλους-ολιγάρχες. Θα ψηφίσω Μαγιάρ γιατί είναι ο μόνος που μιλάει ξεκάθαρα για αλλαγή. Που υπόσχεται να διώξει τους κλέφτες από το κράτος. Να αυξήσει τις συντάξεις και τα οικογενειακά επιδόματα που είναι παγωμένα από το 2008. Έχω κουραστεί να βλέπω τα παιδιά μας να φεύγουν στο εξωτερικό γιατί δεν έχουν μέλλον εδώ. Ο Ορμπαν μας τρομοκρατεί με “πόλεμο” και “μετανάστες”. Αλλά ο πραγματικός πόλεμος είναι αυτός που κάνει στον λαό του: κλέβει το μέλλον μας».

Κείμενο-φωτογραφίες: Δ. Γαλάνης