Χιλιάδες συνταξιούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αναδρομικά ποσά που μπορούν να φτάσουν έως και 15.139 ευρώ, στο πλαίσιο των επανυπολογισμών συντάξεων και των διορθώσεων που προχωρά ο ΕΦΚΑ. Οι καταβολές αφορούν πολλαπλές κατηγορίες δικαιούχων, από επανυπολογισμούς λόγω αυξημένων ποσοστών αναπλήρωσης έως επιστροφές κρατήσεων και εκκρεμότητες παράλληλης ασφάλισης, ενώ σε εξέλιξη παραμένει και η διαδικασία για τα αναδρομικά του 11μήνου για όσους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Ο νέος χάρτης των επανυπολογισμών
Η μεγαλύτερη κατηγορία αφορά συνταξιούχους που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016 με 30 ή περισσότερα συντάξιμα έτη. Για αυτούς εφαρμόζονται τα αυξημένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Βρούτση (ν. 4670/2020), τα οποία ισχύουν αναδρομικά από την 1η Οκτωβρίου 2019 και οδηγούν σε σημαντικές προσαυξήσεις.
Οι μηνιαίες αυξήσεις κυμαίνονται ενδεικτικά από 7 έως 197 ευρώ, ενώ τα συνολικά αναδρομικά μπορούν να φτάσουν έως και τα 15.139 ευρώ, ανάλογα με τον συντάξιμο μισθό και τα έτη ασφάλισης. Οι διορθώσεις αφορούν περιπτώσεις όπου αρχικά είχε εφαρμοστεί ο νόμος Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), πριν την αναπροσαρμογή των ποσοστών.
Ενδεικτικά, συνταξιούχος με 40 χρόνια ασφάλισης που αποχώρησε το 2018 έβλεπε ποσοστό αναπλήρωσης 42,8%, το οποίο με τον επανυπολογισμό αυξάνεται περίπου στο 50%, οδηγώντας σε αισθητή ενίσχυση της σύνταξης και σημαντικά αναδρομικά.
Διορθώσεις λαθών και παράλληλη ασφάλιση
Σημαντικό μέρος των αναδρομικών προκύπτει από διορθώσεις σε στοιχεία που δεν είχαν καταγραφεί σωστά, όπως ο χρόνος ασφάλισης και οι συντάξιμες αποδοχές. Μετά τον επανέλεγχο, ο ΕΦΚΑ προχώρησε σε αναπροσαρμογές και στην καταβολή διαφορών.
Ήδη έχουν πληρωθεί περίπου 8.000 συνταξιούχοι, κυρίως από Ταμεία μισθωτών, τραπεζών και άλλων φορέων, ενώ η διαδικασία συνεχίζεται για χιλιάδες ακόμη φακέλους.
Παράλληλα, ειδική κατηγορία αποτελούν οι συνταξιούχοι με παράλληλη ασφάλιση σε δύο Ταμεία έως το 2016. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν είχε υπολογιστεί η προσαύξηση από τις εισφορές του δεύτερου Ταμείου, με αποτέλεσμα να προκύπτουν επιπλέον ποσά που μπορούν να φτάσουν έως και 400 ευρώ τον μήνα. Ήδη έχουν καταβληθεί αναδρομικά σε περίπου 1.090 δικαιούχους.
Απόστρατοι και επιστροφές κρατήσεων
Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται και απόστρατοι καθώς και χήρες αποστράτων που λαμβάνουν μέρισμα από τα Μετοχικά Ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι επιστροφές σχετίζονται με κρατήσεις που είχαν επιβληθεί βάσει του νόμου 4093/2012 και περιορίστηκαν μετά τη μείωση που εφαρμόστηκε από τον Απρίλιο του 2023.
Ήδη έχουν καταβληθεί ποσά σε 2.972 δικαιούχους, τα οποία φτάνουν έως και τα 4.360 ευρώ και αφορούν περίοδο περίπου 27 μηνών.
Παράλληλα, προβλέπονται αυξήσεις για περίπου 5.500 αποστράτους με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, οι οποίοι έχουν χαρακτηριστεί ανίκανοι προς εργασία λόγω βίαιου συμβάντος ή τρομοκρατικής ενέργειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.
Οι συγκεκριμένες συντάξεις δεν υπάγονται στον ΕΦΚΑ αλλά στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και αναπροσαρμόζονται με βάση τις αποδοχές των εν ενεργεία στελεχών. Με τις νέες μισθολογικές ρυθμίσεις προβλέπεται αύξηση περίπου 100 ευρώ τον μήνα με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2025.
Τα αναδρομικά του 11μήνου και οι δικαστικές εκκρεμότητες
Ιδιαίτερη καθυστέρηση καταγράφεται στην καταβολή των αναδρομικών του 11μήνου, που αφορούν περίπου 370.000 συνταξιούχους ή τους κληρονόμους τους. Πρόκειται για ποσά που διεκδικούνται μέσω δικαστικών αποφάσεων για την περίοδο από 11 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016, με τόκο 6%.
Δικαιούχοι είναι όσοι είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη και έχουν δικαιωθεί σε πρωτοβάθμιο επίπεδο, καθώς ο ΕΦΚΑ δεν ασκεί εφέσεις. Μέχρι στιγμής έχουν πληρωθεί περίπου 20.000 συνταξιούχοι, με τις καθυστερήσεις να αποδίδονται στον μεγάλο όγκο υποθέσεων και στις αργές δικαστικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, όπως διαμορφώθηκε με νομοθετική ρύθμιση επί υπουργίας του Γιάννη Βρούτση, μετά το 2020 περιορίζεται χρονικά η δυνατότητα προσφυγής. Παράλληλα, σύμφωνα με τη νομολογία του ΑΕΔ, εκτός διεκδικήσεων παραμένουν όσοι δεν είχαν καταθέσει αγωγές εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
