Με μια μεγάλη εναρκτήρια εκδήλωση στο Κλειστό Ολυμπιακό Στάδιο Γαλατσίου (Λεωφόρος Βείκου 139, 7.30 μ.μ.) η οποία περιλαμβάνει ομιλία του γενικού γραμματέα του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα, ενώ θα ακολουθήσει η θεατρική παράσταση «Το Μανιφέστο» του Μπρεχτ, μια ποιητική απόδοση του «Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος» των Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ενγκελς, ο Περισσός θα σημάνει σήμερα την έναρξη του συνεδρίου του, υπό το κεντρικό σύνθημα «ΚΚΕ δυνατό, σταθερό σε κάθε δοκιμασία, έτοιμο στο κάλεσμα της Ιστορίας, για τον Σοσιαλισμό!».

Η εκδήλωση θα είναι ανοιχτή προς κάθε ενδιαφερόμενο, σε μια προσπάθεια να δοθεί στο συνέδριο μια ευρύτερη διάσταση.

Οι εργασίες στον Περισσό και οι κρίσιμες αποφάσεις

Αύριο Πέμπτη 29 Ιανουαρίου, οι εργασίες του θα μεταφερθούν στην αίθουσα συνεδρίων της έδρας του κόμματος στον Περισσό, με την παρουσίαση της εισήγησης της ΚΕ προς τους αντιπροσώπους από τον κ. Κουτσούμπα παρουσία των εκπροσώπων του Τύπου, ενώ μετά οι πόρτες θα κλείσουν και θα τεθούν επί τάπητος όλα τα ζητήματα που απασχολούν το κόμμα με τις ομιλίες των συνέδρων, την συζήτηση και ψήφιση της Απόφασης του 22ου Συνεδρίου, το οποίο θα ολοκληρωθεί το Σάββατο 31 Ιανουαρίου με την εκλογή των μελών της νέας Κεντρικής Επιτροπής και της Κεντρικής Επιτροπής Οικονομικού Ελέγχου του ΚΚΕ. Ακολούθως, η νέα ΚΕ που θα αναδειχθεί θα εκλέξει τον γενικό γραμματέα.

Ηγεσία, συσχετισμοί και το «απρόβλεπτο» της συγκυρίας

«Εκπλήξεις» δεν αναμένονται καθώς οι καιροί δεν ευνοούν αλλαγές σε επίπεδο ηγεσίας. Άλλωστε το ΚΚΕ λειτουργεί συλλογικά ως κόμμα και όλοι πειθαρχούν στις αποφάσεις του. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των περισσοτέρων, αναμένεται να επιβεβαιωθεί η εμπιστοσύνη της ΚΕ στο πρόσωπο του κ. Κουτσούμπα, αν και κάποιοι θυμούνται ότι και στο 19ο Συνέδριο το 2013 ελάχιστοι περίμεναν ότι θα υπάρξει αλλαγή φρουράς, όμως διαψεύστηκαν καθώς η Αλέκα Παπαρήγα αιφνιδίασε ανοίγοντας τον δρόμο της διαδοχής και ο κ. Κουτσούμπας βρέθηκε στο «πηδάλιο» του κόμματος. Ωστόσο, η παρούσα φάση κρίνεται εξαιρετικά ρευστή και απρόβλεπτη (ακόμα και αποσταθεροποίηση της καπιταλιστικής εξουσίας δεν αποκλείουν στον Περισσό), οπότε, λογικά, δεν ενδείκνυται για αλλαγές σε επίπεδο ηγεσίας. Έτσι, στο επίκεντρο της προσοχής του Περισσού βρίσκεται η ενίσχυση των «επαναστατικών χαρακτηριστικών» του, ώστε να καταστεί το ΚΚΕ κόμμα «παντός καιρού» και «έτοιμο για όλα», όπως λένε, αφού έχουν καταλήξει ότι η όξυνση των αντιθέσεων του καπιταλιστικού συστήματος στην παρούσα φάση μπορεί να οδηγήσει σε καταστάσεις μεγάλης κίνησης των μαζών «ακόμη και εξεγέρσεων, ενδεχομένως και συνθηκών επαναστατικής κατάστασης».

Η ιστορία των συνεδρίων

Κάθε συνέδριο του ΚΚΕ, πάντως, έχει την δική του ιστορία:

• Το ιδρυτικό συνέδριο του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος της Ελλάδας (ΣΕΚΕ) έγινε τον Νοέμβριο του 1918 στον Πειραιά.
• Δυο χρόνια μετά, τον Απρίλιο του 1920, στο 2ο Συνέδριο του ΣΕΚΕ προστίθεται και η λέξη «κομμουνιστικό».
• Στο 3ο Έκτακτο Συνέδριό του το Νοέμβριο του 1924 μετονομάζεται σε ΚΚΕ (Ελληνικό Τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς).
• Ακολουθεί το 3ο Τακτικό Συνέδριο του Μαρτίου 1927 όπου οι «τροτσκιστές» -μια από τις «τάσεις» που από ιδρύσεως του ΣΕΚΕ συγκροτούνται- ηττώνται. Ο Π. Πουλιόπουλος απομακρύνεται από την θέση του γραμματέα και ο ιστορικός Γ. Κορδάτος διαγράφεται.
• Θα μεσολαβήσει το 4ο Συνέδριο τον Δεκέμβριο 1928, ενώ τρία χρόνια ακριβώς μετά η 4η Ολομέλεια θα εκλέξει ως γραμματέα του κόμματος τον Ν. Ζαχαριάδη.
• Το 5ο και το 6ο Συνέδριο θα γίνουν σε διάστημα μόλις ενός χρόνου. Το πρώτο τον Μάρτιο 1934 προκρίνοντας την «οργάνωση του Ενιαίου Αντιφασιστικού Μετώπου Πάλης» και το δεύτερο τον Δεκέμβριο 1935 καθορίζοντας τα καθήκοντα του κόμματος στην κατεύθυνση της δημιουργίας του Ενιαίου Μετώπου και του Παλλαϊκού Μετώπου, για να μπει φραγμός στην διαφαινόμενη φασιστική δικτατορία.
• Έξι χρόνια αργότερα τον Ιούλιο του 1941 η 6η Ολομέλεια έθετε τις βάσεις για την οργάνωση του αντιφασιστικού αγώνα.
• Τον Απρίλιο 1945 η 11η Ολομέλεια διέγραψε τον Άρη Βελουχιώτη επειδή αρνήθηκε να εφαρμόσει την μοιραία συμφωνία της Βάρκιζας.
• Το 7ο Συνέδριο (Οκτώβριο 1945) θα ακολουθήσει η 3η Ολομέλεια του Σεπτεμβρίου 1947 που θα οριστικοποιήσει την απόφαση για την ένοπλη ρήξη.
• Τον Οκτώβριο του 1950 μετά την ήττα του ΔΣΕ η Γ΄ Συνδιάσκεψη καταδικάζει τις απόψεις των Δ. Παρτσαλίδη, Μ. Βαφειάδη κ.ά., ενώ η 6η Ολομέλεια του 1956 καθαιρεί τον Ν. Ζαχαριάδη και αποκαθιστά τους προηγούμενους.
• Το 1958 με απόφαση της 8ης Ολομέλειας διαλύονται οι οργανώσεις του ΚΚΕ και «διαχέονται» στην ΕΔΑ.
• Στο 8ο Συνέδριο το 1961 εκλέγεται γραμματέας ο Κ. Κολιγιάννης και πρόεδρος ο Απ. Γκρόζος.
• Το 1968 το ΚΚΕ διασπάται στην γνωστή 12η Ολομέλειά του, ενώ το 1972 στην 17η Ολομέλεια εκλέγεται γραμματέας ο Χ. Φλωράκης.
• Το 9ο Συνέδριο το 1974, λίγο πριν την πτώση της χούντας, επανεκλέγει τον Χ. Φλωράκη πρώτο γραμματέα της ΚΕ.
• Θα ακολουθήσουν μεταπολιτευτικά το 10ο (1978),11ο (1982) και 12ο (1987) Συνέδρια, με το τελευταίο να ανοίγει τον δρόμο των συνεργασιών. Το 1989 τα ηνία του κόμματος αναλαμβάνει ο Γ. Φαράκος , ο Χαρίλαος Φλωράκης μεταπηδά στην προεδρία, ενώ αρκετά μέλη της ΚΕ αποχωρούν ή καθαιρούνται και διασπάται η ΚΝΕ (συγκροτούν το ΝΑΡ) λόγω της συγκυβέρνησης Τζαννετάκη.
• Το ΚΚΕ θα φθάσει στο 13ο Συνέδριό του το 1991 για να διασπασθεί άλλη μια φορά στην ιστορία του. Γραμματέας εκλέγεται η Αλέκα Παπαρήγα μετά από πρόταση του Χαρίλαου Φλωράκη, έχοντας απέναντί της τον Ι. Δραγασάκη και οι αποχωρούντες «ανανεωτικοί» βρίσκουν οριστική στέγη στον Συνασπισμό.
• Το 14ο Συνέδριο γίνεται την ίδια χρονιά με στόχο την ανασυγκρότηση του ΚΚΕ και στο 15ο Συνέδριο το 1996 εγκαινιάζεται η πολιτική του «Λαϊκού Μετώπου», ενώ «εκτοπίζονται» από την ΚΕ οι Μ. Κωστόπουλος και Γ. Θεωνάς για να βρεθούν τέσσερα χρόνια μετά και εκτός κόμματος.
• Στο 16ο Συνέδριο τον Δεκέμβριο του 2000 θα επιβεβαιωθεί η κυρίαρχη πολιτική «γραμμή», ενώ στο 17ο Συνέδριο του Φεβρουαρίου 2005 (λίγους μήνες πριν τον θάνατο του ιστορικού ηγέτη του κόμματος Χαρίλαου Φλωράκη) διαπιστώνονται καθυστερήσεις και διακηρύσσεται η «ολόπλευρη πολιτική, ιδεολογική και οργανωτική ισχυροποίηση του κόμματος», ως «αναγκαίου όρου για την οικοδόμηση του Μετώπου».
• Η «σκληρή γραμμή» της «ρήξης, της σύγκρουσης και της αμφισβήτησης του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος» θα κυριαρχήσει στο 18ο Συνέδριο του 2009 όπου επιβεβαιώνεται η κυριαρχία της Αλέκας Παπαρήγα και επισημοποιείται η υιοθέτηση της σταλινικής εκδοχής στην πορεία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, αποδίδοντας τα αίτια της κατάρρευσης στην «οπορτουνιστική απόκλιση» του ΚΚΣΕ μετά τον θάνατο του Στάλιν. Δυο χρόνια αργότερα (Ιούλιος 2011) η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη του κόμματος θα προχωρήσει σε μια ιστορική απόφαση αποκαθιστώντας πλήρως τον καθαιρεθέντα (το 1956) Νίκο Ζαχαριάδη.
• Το 19ο Συνέδριο του ΚΚΕ του Απριλίου 2013, θα αποτελέσει τομή για τις προγραμματικές επεξεργασίες του κόμματος καθώς θα εγκαταλειφθεί η «θεωρία των σταδίων» προς την κατάκτηση της εξουσίας και θα υιοθετηθεί η στρατηγική της «Λαϊκής Συμμαχίας» για την εργατική εξουσία και τον σοσιαλισμό. Η Αλέκα Παπαρήγα αποχωρεί από την ηγεσία μετά από 22 χρόνια και την διαδέχεται ο Δημήτρης Κουτσούμπας.
• Την ανάγκη ισχυροποίησης του ΚΚΕ στη δράση για την ανασύνταξη του εργατικού κινήματος, την ενίσχυση της Κοινωνικής Συμμαχίας, της πάλης ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, για την εργατική εξουσία, θα αναδείξει το 20ό Συνέδριο το 2017, εν μέσω διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με τον οποίο το ΚΚΕ είχε σταθερά ανοιχτό μέτωπο.
• Το 21ο Συνέδριο θα διεξαχθεί το 2021 εν μέσω πανδημίας υπό τις έκτακτες συνθήκες που είχε επιβάλλει ο κορωνοϊός. Ο Περισσός θα επικεντρώσει το ενδιαφέρον του στο να γίνει πιο διακριτός ο ρόλος του ΚΚΕ «ως ισχυρής οργανωµένης πρωτοπορίας, φορέα νέων επαναστατικών ιδεών», στις προγραμματικές κατευθύνσεις που είχε χαράξει το 19ο Συνέδριο για την «εργατική εξουσία» και την ανατροπή του καπιταλισμού.