Υποβαθμίζονται οι θύλακοι αριστείας

«Η αριστεία φέρνει χρήμα και αυτή είναι η κατευθυντήρια γραμμή μας» λέει στο «Βήμα» ο πρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) κ. Κωνσταντίνος Γάτσιος όταν ερωτήθηκε ποια είναι η απάντηση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική πανεπιστημιακή κοινότητα. Παραδέχεται ωστόσο ότι τα προβλήματα είναι πολύ σοβαρά και η οικονομική διαχείριση είναι κάθε ημέρα μια τεράστια περιπέτεια. Παρ’ όλα αυτά, το ΟΠΑ και το Πανεπιστήμιο Κρήτης αποτελούν δύο περιπτώσεις ιδρυμάτων που συνεχίζουν τον δύσκολο δρόμο τους λαμβάνοντας συνεχώς διεθνείς αριστείες.

Το ΟΠΑ προχωρεί εκτός από τις μεγάλες συνεργασίες του με τον ΟΤΕ και τις τράπεζες Εθνική, Eurobank και Πειραιώς σε νέες συνεργασίες με τον ΣΕΒ, τη ΓΣΕΕ, το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο και την Αθηναϊκή Ζυθοποιία. Την περασμένη εβδομάδα κατέλαβε την 51η θέση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο στη διεθνή κατάταξη Quacquarelli Symonds (QS –www.qs.com), στην κατηγορία εκείνων που παρέχουν μεταπτυχιακά προγράμματα πλήρους φοίτησης στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (full-time MBA), ανάμεσα σε περίπου 3.000 πανεπιστημιακά ιδρύματα από όλον τον κόσμο.

«Η αλήθεια είναι ότι έχουμε κάνει δρακόντειες περικοπές δαπανών» λέει ο κ. Γάτσιος. «Από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε περικόψαμε τις δαπάνες του τηλεφώνου, κάναμε μεγάλες περικοπές στη χρήση ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, κάναμε περικοπές στα ενοίκια των κτιρίων που νοικιάζαμε. Και αυτό παρ’ ότι “ντύσαμε” με κλιματισμό όλες τις αίθουσες του κτιρίου» συνεχίζει.

«Επί του συνολικού ποσού πρέπει να συντάξουμε προϋπολογισμό για το 2015 με 9% πλεόνασμα, ήτοι 450.000 ευρώ, τη στιγμή που συνολικά ανέρχεται σε 4.850.000 ευρώ και με μείωση της τάξης του 55% σε σχέση με 2009. Με τον προϋπολογισμό σίτισης υποχρεωτικά ισοσκελισμένο, το ποσό των 440.000 πρέπει να προέλθει από τα λειτουργικά έξοδα και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Αρα για αυτά τα δύο μένουν προς χρήση μόνο 3.150.000 ευρώ (3.000.000 + 600.000 – 450.000). Πώς μπορεί να γίνει αυτό;» αναρωτιέται ο κ. Γάτσιος.

Μια μικρή επιστημονική «όαση» αποτελεί το Πανεπιστήμιο Κρήτης, με ερευνητική παρουσία σε διεθνές επίπεδο. Ως την περασμένη εβδομάδα ήταν σε κατάληψη από τους φοιτητές του, που όμως αποφάσισαν τελικά ότι πρέπει να επιστρέψουν στα αμφιθέατρα.

«Εχουμε σημαντική μείωση του τακτικού προϋπολογισμού την τελευταία πενταετία» λέει η αντιπρύτανης κυρία Ελένη Παπαδάκη στο «Βήμα». «Ενδεικτικά, η κρατική επιχορήγηση για λειτουργικές δαπάνες το 2009 ήταν 8.000.000 ευρώ, 5.000.000 ευρώ το 2014, ενώ για το 2015 υπάρχει προγραμματισμός για 3.500.000 ευρώ. Επίσης έχει μηδενιστεί η επιχορήγηση για τη λειτουργία μεταπτυχιακών προγραμμάτων. Η δραματική μείωση του τακτικού προϋπολογισμού σε συνδυασμό με την αναστολή των προσλήψεων διδακτικού προσωπικού, τη διαθεσιμότητα του διοικητικού προσωπικού και την αύξηση του αριθμού των φοιτητών οδηγούν σε αντικειμενική δυσχέρεια λειτουργίας του πανεπιστημίου» αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Είναι αυτονόητο ότι αν δεν υπάρξει επιπρόσθετη χρηματοδότηση, διορισμός διδακτικού και διοικητικού προσωπικού και έλεγχος του αριθμού των φοιτητών, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, όπως και τα υπόλοιπα πανεπιστήμια της χώρας μας, οδηγείται σε αδυναμία λειτουργίας» σημειώνει ανήσυχη η κυρία Παπαδάκη. «Σε αυτή τη δύσκολη περίοδο η έρευνα στο Πανεπιστήμιο Κρήτης εξασφαλίζεται από ανταγωνιστικά διεθνή (κυρίως) και ελληνικά ερευνητικά προγράμματα των μελών του που διαχειρίζεται ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Ερευνας (ΕΛΚΕ). Μέσω των προγραμμάτων αυτών διακινείται μεγάλος αριθμός ερευνητών. Μάλιστα, το Πανεπιστήμιο Κρήτης ήταν το πρώτο ελληνικό που υιοθέτησε τις αρχές της Ευρωπαϊκής Χάρτας και του Κώδικα Δεοντολογίας για τους ερευνητές και έχει τιμηθεί για την προσήλωσή του σε αυτά με δικαίωμα χρήσης του ευρωπαϊκού λογότυπου “Human Resources Excellence in Research”» δηλώνει χαρακτηριστικά.

Από τους κορυφαίους καθηγητές του, με επιστημονική έρευνα την οποία κάνει σε συνεργασία με το Χάρβαρντ της Βοστώνης, ο καθηγητής Φαρμακολογίας κ. Αχιλλέας Γραβάνης δηλώνει ότι «δύο από τις βασικές αιτίες για τις οποίες το Πανεπιστήμιο Κρήτης κατάφερε μέχρι σήμερα να είναι ποιοτικό είναι η εξωστρέφειά του και η αξιοκρατία στην επιλογή των καθηγητών του. Επίσης σημαντικό ρόλο στην εξωστρέφεια του Πανεπιστημίου Κρήτης παίζει η συνύπαρξή του με το Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας (ΙΤΕ), έναν διοικητικά ανεξάρτητο ερευνητικό φορέα υψηλότατων διεθνών προδιαγραφών. Δεν είναι τυχαίο ότι καθηγητές και ερευνητές των δύο αυτών ιδρυμάτων της Κρήτης έχουν πετύχει τη χρηματοδότηση σχεδόν του 35% των εξαιρετικά ανταγωνιστικών, κορυφαίων διεθνώς ερευνητικών προτάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ερευνας (ERC Grants) που έχουν έρθει στην Ελλάδα. Επίσης, το ΙΤΕ συγκαταλέγεται στα 14 πλέον επιτυχή σε ανταγωνιστική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ευρωπαϊκά ερευνητικά ιδρύματα. Τον τελευταίο χρόνο καθηγητές και ερευνητές από τα δύο ιδρύματα έχουν οκτώ επιστημονικές δημοσιεύσεις στα κορυφαία επιστημονικά περιοδικά “Science” και “Nature”, επιτυχία που θα ζήλευαν μεγάλα πανεπιστήμια του εξωτερικού» προσθέτει ο κ. Γραβάνης.

«Τα επόμενα χρόνια όμως θα είναι δύσκολα και για το Πανεπιστήμιο Κρήτης» επισημαίνει ο κ. Γραβάνης. «Πολλοί άξιοι συνάδελφοι αφυπηρετούν και δυστυχώς δεν αντικαθίστανται από νέους λόγω των περικοπών στις προκηρύξεις καθηγητών. Η αναστολή της απόλυτα αναγκαίας ανανέωσης για ένα πανεπιστήμιο του ακαδημαϊκού του δυναμικού θα βάλει σε κίνδυνο την ποιότητα του Ιδρύματος. Αν δε συνυπολογίσει κανείς και την τάση αξιόλογων νέων επιστημόνων να φύγουν στο εξωτερικό λόγω της κρίσης, αντιλαμβάνεται το μέγεθος της επαπειλούμενης υποβάθμισης» καταλήγει.