Ιράν: Γιατί όλοι τείνουν το χέρι στους μουλάδες

Ούτε φίλους ούτε εχθρούς. Οι μεγάλες δυνάμεις έχουν μόνο συμφέροντα. Και σήμερα, πυρηνικά, πετρέλαια, όπλα, γεωπολιτικές σκοπιμότητες και ανταγωνισμοί περνάνε μέσα από την Τεχεράνη

Ούτε φίλους ούτε εχθρούς. Οι μεγάλες δυνάμεις έχουν μόνο συμφέροντα. Και σήμερα, πυρηνικά, πετρέλαια, όπλα, γεωπολιτικές σκοπιμότητες και ανταγωνισμοί περνάνε μέσα από την Τεχεράνη. Να γιατί όλοι τείνουν το χέρι στο Ιράν. Και ιδού ο λόγος για τον οποίον οι μουλάδες, με την ιρανική οικονομία και κοινωνία να πλήττονται άγρια από το διεθνές εμπάργκο, κάνουν σημαντικές παραχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά τους.
Τι κι αν έληξε, χωρίς συμφωνία, η πρώτη διορία, την περασμένη Δευτέρα; Κοιτάξτε πόσο νηφάλια, πόσο μετριοπαθή ήταν τα λόγια. Το Ιράν και η λεγόμενη «Ομάδα 5+1» (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία και Γερμανία) ανακοίνωσαν ότι «οι συνομιλίες θα παραταθούν για επτά μήνες, ως το καλοκαίρι του 2015». Καμία κατηγορία, καμία απειλή. Απλώς αναβολή μιας μάλλον προαναγγελθείσας συναίνεσης, όπου όλοι θα κάνουν συμβιβασμούς για να εξυπηρετήσουν τις γεωπολιτικές και οικονομικές επιδιώξεις τους.
Αυτή τη στιγμή δύο είναι τα εμπόδια: αν θα αρθούν οι κυρώσεις αυτομάτως ή σταδιακά και ποια θα είναι τα επίπεδα εμπλουτισμού ουρανίου στο ατομικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ζητήματα τεχνικά, τα οποία θα λυθούν μέσα σε λίγους μήνες αν, όπως όλα δείχνουν, υπάρχει καλή προαίρεση.
Αν εξομαλυνθούν οι σχέσεις με τη Δύση, τα ενεργειακά κοιτάσματα του Ιράν είναι τέτοια που μπορούν να του εξασφαλίσουν πολύ μεγάλη μερίδα στην παγκόσμια πίτα. Διαθέτει σήμερα το τέταρτο μεγαλύτερο απόθεμα σε πετρέλαιο και το δεύτερο μεγαλύτερο σε φυσικό αέριο στον κόσμο. Θα εδραιωνόταν σε ηγετική θέση αν έβρισκε καλύτερες αγορές και υψηλότερες τιμές. Αν καταργηθεί δηλαδή το διεθνές εμπάργκο, το οποίο έχει ρίξει τον τζίρο από τις εξαγωγές πετρελαίου από τα 118 δισ. στα 56 δισ. δολάρια τον χρόνο, μειώνοντας τα σχετικά έσοδα της χώρας κατά 65%, ενώ τα τραπεζικά μέτρα στερούν από την Τεχεράνη τα πετροδολάρια, γεγονός το οποίο οδήγησε σε τεράστια υποτίμηση του ιρανικού νομίσματος. Η οικονομία είναι σε ύφεση, ο πληθωρισμός καλπάζει, επισήμως, στο 30%, η ανεργία βρίσκεται στο 12%, και αυξάνεται συνέχεια.
Αλλά τι έχει να κερδίσει η Ουάσιγκτον από την προσέγγιση με τον «ιστορικό εχθρό»; Οι σχέσεις είναι παγωμένες από την ισλαμική επανάσταση του 1979. Πέντε πρόεδροι των ΗΠΑ θεωρούσαν το Ιράν απειλή. Ο Μπαράκ Ομπάμα το βλέπει σαν ευκαιρία. Γιατί;
Διότι, όπως είναι τα πράγματα σήμερα, οι ΗΠΑ δεν θα μπορέσουν να πετύχουν στρατηγικούς στόχους στη Μέση Ανατολή χωρίς τους μουλάδες. Μια πυρηνική συμφωνία θα έβαζε τέρμα στις πιθανές επιδιώξεις του Ιράν για κατασκευή αποτρεπτικών όπλων μαζικής καταστροφής. Και θα ήταν λαμπρή επιτυχία για τον μάλλον αδίκως νομπελίστα Ειρήνης Ομπάμα, ιδίως μετά την ήττα στις εκλογές για το Κογκρέσο.
Πνεύμα συμβιβασμού με τους σιίτες στην Τεχεράνη επιβάλλει και η άνοδος των φανατικών σουνιτών του Ισλαμικού Κράτους (IS) στο Ιράκ και στη Συρία. Στη λογική ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος, η κυβέρνηση Ομπάμα εμφανίζεται πιο διαλλακτική έναντι του Ιράν εξαιτίας της προέλασης του IS. Υπάρχουν έγκυρες πληροφορίες ότι έχει ήδη αρχίσει στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ – Ιράν εναντίον των τζιχαντιστών αυτής της βάρβαρης οργάνωσης.
Ορος των ΗΠΑ; Να δεχθεί η Τεχεράνη πλήρη διαφάνεια και επιθεωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμά της. Από την πλευρά τους, οι Αμερικανοί πρέπει να πείσουν ότι δεν θέλουν αλλαγή καθεστώτος στο θεοκρατικό Ιράν, και πάνω απ’ όλα ότι είναι πρόθυμοι να χαλαρώσουν τις κυρώσεις. Αυτή είναι η «κόκκινη γραμμή» της Τεχεράνης, μαζί με την αναγνώριση του δικαιώματός της να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλά επίπεδα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ποιοι θα χάσουν; Πρωτίστως το Ισραήλ, το οποίο παθαίνει νευρική κρίση στην ιδέα και μόνο της εξομάλυνσης των σχέσεων ΗΠΑ – Ιράν, αλλά και άλλοι παραδοσιακοί σύμμαχοι των Αμερικανών στην περιοχή: η σουνιτική Σαουδική Αραβία και η Τουρκία.


Αμπντουλάχ Γεγίν
Επί 35 χρόνια ποντάρουν στο ιρανικό «χαρτί»

«Η ιστορική προσέγγιση Ουάσιγκτον – Τεχεράνης έχει σοβαρούς αντιπάλους. Μεγάλες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα, τα τελευταία 35 χρόνια έχουν επωφεληθεί από την εχθρότητα μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν» λέει στο «Βήμα» ο τούρκος αναλυτής Αμπντουλάχ Γεγίν, συνεργάτης του κέντρου ερευνών SETA, στην Αγκυρα.

«Για παράδειγμα, οι Ρώσοι έχτισαν το πυρηνικό εργοστάσιο στο Μπουσέρ εισπράττοντας πολύ υψηλό τίμημα. Και σήμερα η Κίνα είναι ο υπ’ αριθμόν 1 προορισμός των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, ακριβώς λόγω των δυτικών κυρώσεων κατά του Ιράν. Ακόμη και έτσι, αυτή η εμπορική σχέση φαίνεται να είναι σχεδόν μονομερής, προς όφελος των κινεζικών συμφερόντων. Αντί να πληρώνουν σε μετρητά, οι Κινέζοι πουλάνε προϊόντα χαμηλής ποιότητας στο Ιράν σε αντάλλαγμα για το πετρέλαιο» εξηγεί. Και καταλήγει: «Στο διεθνές πολιτικό πεδίο, η Ρωσία και η Κίνα παίζουν το χαρτί του Ιράν εναντίον της Δύσης, καταπώς τις συμφέρει κάθε φορά».
Συμφερόντων το ανάγνωσμα


ΗΠΑ: ανάχωμα
στους τζιχαντιστές

Μετά την ήττα στις εκλογές για το Κογκρέσο, ο Ομπάμα χρειάζεται επειγόντως ένα επίτευγμα ολκής στην εξωτερική πολιτική. Τι καλύτερο από μια ιστορική συμφωνία με το Ιράν, για την παγκόσμια ασφάλεια από τα πυρηνικά; Επιπλέον, το σιιτικό Ιράν είναι ανάχωμα στην απειλή από τους φανατικούς σουνίτες τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους (IS) στη Συρία και στο Ιράκ.
Ρωσία: όπλα και αντιδραστήρες
Δικό του παιχνίδι κάνει ο Πούτιν. Ιράν και Ρωσία διαπραγματεύονται συμφωνία ανταλλαγής «πετρελαίου αντί αγαθών» ύψους 1,5 δισ. ευρώ τον μήνα. Η Ρωσία έχει κλείσει ντιλ για πώληση στο Ιράν προηγμένων αντιβαλλιστικών πυραύλων Antey-2500 αντί των S-300. Και ετοιμάζεται να κατασκευάσει δύο νέους πυρηνικούς αντιδραστήρες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο Μπουσέρ του Ιράν.
ΕΕ: νέοι δρόμοι για το φυσικό αέριο

Ορισμένοι λένε ότι οι Ευρωπαίοι δεν ενδιαφέρονται τόσο για τη διευθέτηση του πυρηνικού ζητήματος όσο για την είσοδο του Ιράν στον χάρτη του φυσικού αερίου. Σε αντάλλαγμα για άρση των κυρώσεων η Τεχεράνη θα πρέπει να κατευθύνει σημαντικό μέρος εξαγωγών γκαζιού στην Ευρωπαϊκή Ενωση, μέσω διαδρόμων που θα ζητήσουν οι Αμερικανοί – για να μειωθεί η ζήτηση φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Κίνα: ενεργοβόρος ασιατικός γίγαντας

Μακράν ο μεγαλύτερος πελάτης για το ιρανικό πετρέλαιο είναι η Λαϊκή Κίνα. Ενώ άλλες χώρες έχουν αποσυρθεί λόγω διεθνών πιέσεων και εμπάργκο, οι «κόκκινοι καπιταλιστές» έχουν αυξήσει σε ποσοστό-ρεκόρ τις εισαγωγές: 630.000 βαρέλια αργού την ημέρα, κατά 48% περισσότερα σε σχέση με το 2013. Την ίδια ώρα φθηνά κινεζικά καταναλωτικά αγαθά πλημμυρίζουν το Ιράν.


ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk