Γιατί άραγε ο κατώτατος μισθός επανέρχεται στο προσκήνιο κάθε φορά που μας επισκέπτεται η Τρόικα; Καθώς η ανεργία επιμένει κοντά στο 27% (θλιβερή πρωτιά μαζί με την Ισπανία), πολλοί επαναφέρουν στο προσκήνιο το θέμα του κατώτατου μισθού και της πιθανής επίδρασης του στην ανεργία. Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι το ακόλουθο: Μπορεί περαιτέρω μείωση του «χιλιοψαλιδισμένου» κατώτατου μισθού από το σημερινό επίπεδο των 586 Ευρώ να ανακόψει την αύξηση της ανεργίας;
Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό θα κάνουμε χρήση οικονομετρικού μοντέλου. Σημειώνουμε ότι ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης έχει κατ’επανάληψιν στηλιτεύσει τις αστοχίες των οικονομετρικών μοντέλων των τεχνοκρατών της Τρόικα. Σε αυτό το σημείο βέβαια δεν έχει άδικο και για το λόγο αυτό σημειώνουμε (εκ των προτέρων) ότι η ανάλυση μας (όπως και κάθε άλλη ανάλυση) ενέχει περιθώρια λάθους.
Σύμφωνα λοιπόν με την οικονομική θεωρία, ο κατώτατος μισθός επηρεάζεται θετικά από τα economic fundamentals της ελληνικής οικονομίας, ήτοι, τον μέσο μισθό, την παραγωγικότητα της εργασίας και την ανταγωνιστικότητα τιμών. Βάσει λοιπόν των χρονολογικών σειρών της Ελληνικής οικονομίας από το 1970 μέχρι σήμερα, εκτιμάμε (βάσει της μεθοδολογίας cointegrating analysis) ότι ο κατώτατος μισθός υπολείπεται περίπου 9% από το επίπεδο στο οποίο θα έπρεπε να βρίσκεται.
Εδώ λοιπόν θα μπορούσε, και δικαίως, να υποστηριχθεί ότι το υψηλό επίπεδο ανεργίας στην Ελλάδα δικαιολογεί περαιτέρω μείωση του κατώτατου μισθού. Δυστυχώς όμως, αδυνατούμε να εντοπίσουμε στατιστική επίδραση της ανεργίας πέρα από τα προαναφερθέντα economic fundamentals.
Επειδή όμως οι τεχνοκράτες της Τρόικα αλλά και οι Ελληνες συνομιλητές τους σίγουρα το κοιτάνε το θέμα αυτό, θα τους δώσουμε ένα hint: Επιχειρούμε μια περισσότερο «έξυπνη» επίδραση της ανεργίας στον κατώτατο μισθό. Συγκεκριμένα, εκτιμάμε ένα υπόδειγμα Okun law (δηλαδή: μεταβολές στην ανεργία σε σχέση με την ανάπτυξη) και «σώζουμε» το «υπόλοιπο» ως μέτρο προσέγγισης της υπερβάλλουσας ανεργίας. Η υπερβάλλουσα ανεργία επηρεάζει αρνητικά τον κατώτατο μισθό πέρα από την επίδραση των άλλων economic fundamentals κάτι το οποίο μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι στις σημερινές (ακραίες) οικονομικές συνθήκες, ο κατώτατος μισθός εξακολουθεί, αντί για 9%, να υπολείπεται κατά 4% του επιπέδου στο οποίο θα έπρεπε να κινείται. Με άλλα λόγια, αφού δεν μπορείτε να αυξήσετε τον κατώτατο μισθό, αφήστε τον τουλάχιστον στην ησυχία του καθώς, σε αντίθετη περίπτωση, θα οδηγηθούμε σε πλήρη καταστρατήγηση κάθε μισθολογικού «δικαίου» με ότι αυτό συνεπάγεται για την παραγωγικότητα της οικονομίας.
Ο κ. Κώστας Μήλας, είναι καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ
