Η Ευρώπη δεν έχει πάντα δίκιο

Οι νότες δημιουργούν ακόμη αυτόν τον συνειρμό. Κινητοποιούν συγκεκριμένους νευρώνες στον εγκέφαλο, σχηματίζουν ένα κάπως γλυκανάλατο χαμόγελο, αν έχεις πιει λίγο προκαλούν και μια μικρή ανατριχίλα και σε οδηγούν απευθείας σε ένα ιδρωμένο καλοκαιρινό βραδάκι του ’87. Η παιδική ηλικία επιστρέφει με ορμή, θυμάσαι πού ήσουν ακριβώς, τι φορούσες, πόσο ωραία ήταν που είχες ξενυχτήσει, πόσο χαρούμενοι ήταν οι μεγάλοι που – επιτέλους! – δεν ήμασταν λίγο χαριστικά Ευρωπαίοι, αλλά το αποδεικνύαμε κιόλας. Και επειδή ο Θεός της σημειολογίας έχει χιούμορ, οι νότες της ευρωπαϊκής χειραφέτησης εκείνης της κακοντυμένης εποχής έχουν γραφτεί από ένα μάλλον μέτριο συγκρότημα με μεγαλεπήβολο όνομα, τους Europe. Εκείνο το τραγούδι, το «Final Countdown», μέρος της ελληνικής μυθολογίας πια, εμφανίστηκε την κατάλληλη στιγμή για να μείνει στην ιστορία. Για λίγο.

Εκείνο το βράδυ, τον Ιούνιο του 1987, έγινε και επίσημο: Μια ολόκληρη γενιά, οι σημερινοί 30something, , επικύρωσε την ευρωπαϊκή της ταυτότητα. Δεν ήταν (ήμασταν) άνθρωποι που ήθελαν να γίνουν Ευρωπαίοι αλλά το έλεγαν ενοχικά όπως οι γονείς μας. Ημασταν κανονικοί Ευρωπαίοι, στην κορυφή της Ευρώπης – έστω και στο μπάσκετ. Ευρωπαίοι, το είπε και ο Συρίγος.

Και ύστερα ήρθε η ενηλικίωση. Η μόδα άλλαξε, ο Γκάλης έπαψε να παίζει, αλλά δεν γέρασε ποτέ, η Ευρώπη μεγάλωσε και η υποψία εκείνης της βραδιάς έγινε βεβαιότητα. Είμαστε μια γενιά που δεν προσπάθησε πολύ να είναι ευρωπαϊκή. Ηταν και το απόλαυσε. Ταξίδεψε, σπούδασε στο εξωτερικό, άκουσε μουσικές, έμαθε γλώσσες, συνέκρινε ανοιχτά θετικά και αρνητικά, ντύθηκε όπως οι άλλοι, εκμεταλλεύθηκε με όλο και λιγότερα κόμπλεξ κατωτερότητας – ποτέ δεν εξαφανίστηκε εντελώς – το όραμα μιας ενιαίας Ευρώπης. Κάποια στιγμή, όμως, τελειώνει ο ρομαντισμός και έρχεται ο λογαριασμός, μαζί με αυτό που μας φωνάζουν στο αφτί ενοχλητικά: Αν θέλετε να είστε Ευρωπαίοι, σοβαρευτείτε.

Και οι περισσότεροι σοβαρευτήκαμε. Χάσαμε λεφτά – και αν απλώς χάσαμε ένα μέρος τους, ήμασταν οι τυχεροί. Οι περισσότεροι έχασαν δουλειές, κάθε είδους ψευτοασφάλεια που υποσχόταν το προηγούμενο σάπιο καθεστώς, οι πόλεις μας πέρασαν από τη γοητευτική παρακμή σε συνθήκες «Sin City», ξεχάσαμε τα «first world problems» μας και βουτήξαμε σε μια ρουτίνα ανασφάλειας. Κάθε βεβαιότητα έγινε πολυτέλεια, κάθε πολυτέλεια ενοχή. Και όλα αυτά για να παραμείνουμε Ευρωπαίοι, αυτό το ακαθόριστα καλό πράγμα, μέλη μιας ελίτ με την πολυτέλεια να γκρινιάζουμε για τα ίδια ευτελή πράγματα που γκρινιάζαμε παλιά.

Ο στόχος, όμως, έχει ήδη επιτευχθεί. Δεν είμαστε εμείς που γινόμαστε λιγότερο Ευρωπαίοι. Εχουμε γίνει Ευρωπαίοι – σε μια Ευρώπη που είναι όλο και λιγότερο ευρωπαϊκή. Εχουμε τα ίδια προβλήματα με αυτούς που ζηλεύαμε. Ας ξεπεράσουμε επιτέλους το κόμπλεξ κατωτερότητας.

Οι Γάλλοι ψάχνουν την ελπίδα στον Ολάντ και όλοι περιμένουμε να κοιτάξει τη Μέρκελ λιγότερο λάγνα από ό,τι την κοίταζε ο Σαρκοζί. Οι Ολλανδοί, αυτοί οι τόσο συνεπείς λογιστές, καταρρέουν. Οι Ιρλανδοί είναι μια συννεφιασμένη εκδοχή μας. Οι Ισπανοί μετράνε 5,8 εκατομμύρια ανέργους. Οι Ιταλοί θα έχουν λιγότερη όρεξη για ηλιοθεραπεία. Οι Βρετανοί καγχάζουν μακριά από την ΕΕ, αλλά και αυτοί ζουν την κρίση τους – μόλις σβήσει η ολυμπιακή δάδα θα τη δουν. Οι Γερμανοί – αυστηροί – περιμένουν τον λογαριασμό. Η Ευρώπη ξαφνικά, δεν φαίνεται ένα τόσο ωραίο μέρος για να ζεις.

Οι σημερινές εκλογές δεν είναι ένα δίλλημα «Ευρώ ή δραχμή», αυτή η μανιχαϊστική διάκριση. Είναι η ευκαιρία για επιστροφή στη λογική. Σε ορθολογισμό και όχι σε ραγιαδισμό τύπου «η Ευρώπη έχει πάντα δίκιο».

Αυτό μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους. Σίγουρα όχι με τις παλιές συνταγές: με τον Αντώνη Ρέμο, με ολυμπιονίκες, με κραυγές τύπων που έκαναν την τελευταία τους αντίσταση όταν άλλαξαν χωρίστρα χωρίς να το πουν στον μπαμπά τους, με τη «Χρυσή Αυγή» και με θρησκόληπτες επικλήσεις – ο Θεός έχει σημαντικότερες ασχολίες από τη B’ Αθηνών.

Ημασταν μια γενιά που σνόμπαρε την πολιτική. Υπήρχε μια συνωμοτική βεβαιότητα ότι κάθε εμπλοκή με αυτή ανήκει σε «παρωχημένους άλλους». Μας σνόμπαρε και αυτή.

Η πολυτέλεια της ουδετερότητας τελείωσε. Σήμερα, είναι μια ευκαιρία για τη δεύτερη χειραφέτηση της ελληνικής Generation Europe. Μιας γενιάς η οποία, τώρα που τα λεφτά (και οι ιδέες) τελείωσαν, πρέπει να στείλει μήνυμα στις άλλες γενιές και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Σε τι κόσμο θέλει να ζει, στον παλιό ασυνάρτητο ή σε μια βελτιωμένη εκδοχή της Ευρώπης; Το «Final Countdown» έχει ήδη ξεκινήσει. Και αυτή τη φορά δεν υπάρχει καν χρόνος για νοσταλγία.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
BHMAgazino
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk