Από «σαράντα κύματα» έχει περάσει έως σήμερα το ζήτημα που αφορά την κατάργηση της βίζας για τους έλληνες πολίτες που επιθυμούν να επισκεφθούν τις ΗΠΑ. Και όπως όλα δείχνουν, το σίριαλ αυτό έχει ακόμη πολλά επεισόδια. Ο κ. Δ.Δρούτσας

ήταν ο τελευταίος έλληνας υπουργός που άκουσε από αμερικανικά χείλη ότι «εσείς οι Ελληνες έχετε κάνει ό,τι χρειάζεται, αλλά η βίζα μπαίνει στο ράφι». Η κωλυσιεργία στο θέμα της βίζας είναι ένα από τα κλασικά αντίμετρα που επιλέγουν οι Αμερικανοί ως μέσο συμμόρφωσης της Αθήνας όταν αντιστέκεται ή δεν συμπλέει με αμερικανικούς σχεδιασμούς.

Επί χρόνια η εγχώρια τρομοκρατία αποτελούσε την κλασική δικαιολογία των Αμερικανών για να μην καταργούν τη βίζα. «Πιάστε τη “17 Νοέμβρη” και τον ΕΛΑ και βλέπουμε» έλεγαν. Οταν όμως άρχισαν να γίνονται κάποια βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση την περίοδο 2000-2001, ήρθαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις σε Ουάσιγκτον και Νέα Υόρκη στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 να παγώσουν τα πάντα.

Το 2004 οι προσπάθειες ξεκίνησαν πάλι. Δύο ήταν οι τεχνικές προϋποθέσεις των Αμερικανών: πρώτον, η χρήση νέων βιομετρικών διαβατηρίων· δεύτερον, η έκδοσή τους από μία ενιαία αρχή. Η κυρία Ντόρα Μπακογιάννη έθεσε το θέμα της βίζας κατά την πρώτη της επίσκεψη στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Μάρτιο του 2006 μιλώντας με την Κοντολίζα Ράις. Η πρώην υπουργός Εξωτερικών ζήτησε να προωθηθεί το θέμα κατά προτεραιότητα. Τον Σεπτέμβριο του 2007 τα υπουργεία Εξωτερικών και Εσωτερικής Ασφαλείας των ΗΠΑ έλεγαν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή του προγράμματος κατάργησης των θεωρήσεων (Visa Waiver).

Φαίνεται όμως ότι η Αθήνα υπολόγισε «χωρίς τον ξενοδόχο»- στην προκειμένη περίπτωση το Σκοπιανό. Οπως πληροφορείται «Το Βήμα», το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου είχε ζητήσει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2007 να εκπονηθεί από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ πίνακας αντιμέτρων (matrix) εφόσον η κυβέρνηση Καραμανλή δεν συναινούσε να δοθεί στα Σκόπια πρόσκληση ένταξης στο ΝΑΤΟ κατά τη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου τον Απρίλιο του 2008. «Νούμερο 1» στη λίστα των αντιμέτρων ήταν το πάγωμα της βίζας. Το σχετικό αίτημα περί παγώματος φέρεται να είχε στείλει η βοηθός σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας για θέματα Ευρώπης Τζούντι Ανσλεϊ. Το παζλ ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2008, όταν έγιναν δεκτές στο πρόγραμμα Visa Waiver οι Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Σλοβακία και Νότια Κορέα, όχι όμως και η Ελλάδα.

Τον περασμένο Ιούνιο, στο περιθώριο της άτυπης υπουργικής Συνόδου Κορυφής του ΟΑΣΕ στην Κέρκυρα, η κυρία Μπακογιάννη και ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζέιμς Στάινμπεργκ υπέγραψαν το Μνημόνιο Κατανόησης για τη βίζα.

Η προηγούμενη κυβέρνηση επιμένει ότι όλα ήταν έτοιμα και το θέμα θα έκλεινε μέσα στον Σεπτέμβριο. Ξένες διπλωματικές πηγές επιμένουν ότι «η σχετική τελετή μπορούσε να πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο, αλλά φαίνεται ότι πρυτάνευσαν εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες στην Ελλάδα». Πέραν αυτών, όμως, πληροφορίες αναφέρουν ότι «μπορεί η υπουργός Εσωτερικής Ασφαλείας Τζάνετ Ναπολιτάνο να μην είναι διατεθειμένη να “σπρώξει” το θέμα λόγω της ατμόσφαιρας στις ΗΠΑ,οι Αμερικανοί ωστόσο είναι ενοχλημένοι με την Αθήνα επειδή δεν τελειώνει με το Σκοπιανό και δεν βοηθάει στο Αφγανιστάν».