Εκατοντάδες ειδικοί ισχυρίζονται ότι έχουν ανακαλύψει τη συνταγή. Φαίνεται όμως ότι η απάντηση, μακριά από έρευνες και μελέτες, βρίσκεται πιο κοντά στον ίδιο τον εαυτό μας!
ΛΟΝΔΙΝΟ, Νοέμβριος.
Ενας ευτυχισμένος γάμος ή μια σταθερή σχέση αποτελούν σήμερα κλειδί για την ευτυχία του ανθρώπου; Οι πραγματικοί φίλοι και οι επιτυχίες στον επαγγελματικό τομέα αρκούν για να φθάσει ο άνθρωπος στη συναισθηματική πληρότητα; Ο πλούτος και τα υλικά αγαθά μπορούν να κάνουν σήμερα τον άνθρωπο αληθινά ευτυχισμένο;
Αυτά είναι μερικά μόνον από τα ερωτήματα που θέτει, μέσω των ερευνών του, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Μάικλ Αρτζάιλ, ο οποίος μελετά τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια το πώς ακριβώς βλέπει ο σύγχρονος άνθρωπος την ευτυχία, καθώς επίσης και τους τρόπους με τους οποίους προσπαθεί να φθάσει σε αυτήν.
Φαίνεται πάντως πως το κυνήγι της ευτυχίας έχει γίνει σήμερα μια περίπλοκη διαδικασία. Μία σειρά από βιβλία «Happiness now» του Ρόμπερτ Χόλντεν, «The art of happiness» του αμερικανού ψυχιάτρου Χάουαρντ Κάτλερ, «Happiness is the best revenge» του Τσακ Σπετσάνο επιχειρούν να φωτίσουν τα μονοπάτια της ευτυχίας. Φθάνουν όμως οι συνταγές ή οι αφορισμοί για να αγγίξει κανείς την ευτυχία;
Ο Ρόμπερτ Χόλντεν, προχωρώντας πέρα από τη συγγραφή βιβλίων, ίδρυσε τον οργανισμό Happiness Project, ο οποίος, μέσω μιας σειράς σεμιναρίων, υπόσχεται «ενδοσκόπηση, εσωτερική γαλήνη και θεραπεία της ψυχής»! Ο Χόλντεν υποστηρίζει ότι στην πραγματικότητα όλοι είμαστε ευτυχισμένοι, απλώς δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει. Και αυτό γιατί η αντίληψη που έχει ο σύγχρονος άνθρωπος για την ευτυχία είναι σαν κάτι που έρχεται και φεύγει, με αποτέλεσμα το άτομο να αποδύεται σε μια ατελέσφορη, τις περισσότερες φορές, αναζήτηση ερεθισμάτων, τα οποία νομίζει πως θα τον κάνουν ευτυχισμένο. Ο Χόλντεν σημειώνει ότι λανθασμένα συνδέουμε την ευτυχία με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούμε, ενώ στην πραγματικότητα η απόκτηση περισσότερων αγαθών δεν εγγυάται την εξασφάλιση της ψυχικής μας ισορροπίας. Σύμφωνα με τον Χόλντεν, το κυνήγι της ευτυχίας κάνει τον άνθρωπο άπληστο και εγωιστή. Αντιθέτως, εκείνος που είναι πραγματικά ευτυχισμένος αισθάνεται την ανάγκη να μοιραστεί το συναίσθημα αυτό με τους αγαπημένους του ανθρώπους. Η προσέγγιση του βουδισμού, καθώς και του ψυχιάτρου Χάουαρντ Κάτλερ, παραπέμπει στην περισυλλογή και στην πνευματική γαλήνη και ισορροπία. Η ευτυχία δεν πρέπει να συγχέεται με την ευχαρίστηση, γιατί η πραγματική ευτυχία έχει να κάνει περισσότερο με τον νου και την καρδιά και όχι με τη σωματική ηδονή. Γι’ αυτό τον λόγο, ο δρόμος για την ευτυχία πρέπει να περνά πάντοτε μέσα από την πειθαρχία του πνεύματος: μόνον αυτό είναι δυνατόν να βοηθήσει στην εξουδετέρωση της αρνητικής ενέργειας.
Εξάλλου, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών του καθηγητή Αρτζάιλ, οι άνθρωποι που πηγαίνουν συχνά στην εκκλησία δείχνουν περισσότερο ήρεμοι και ευτυχισμένοι. Φαίνεται πως η αγάπη οπλίζει τον άνθρωπο με ψυχικό σθένος, κουράγιο και θέληση για ζωή. Μόνον εκείνοι που μπορούν να αγαπήσουν αληθινά αισθάνονται πληρότητα και εσωτερική γαλήνη.
Παρ’ όλα αυτά, η αποτυχία του σύγχρονου ανθρώπου να προσεγγίσει την αληθινή ευτυχία εστιάζεται κυρίως στο γεγονός ότι επιχειρεί συχνά να πολεμήσει τη χαμηλή αυτοεκτίμησή του μέσα από ένα μάταιο αγώνα απόκτησης όλο και περισσότερων αγαθών. Το καπιταλιστικό παιχνίδι στο οποίο ο άνθρωπος έχει επιδοθεί, τις τελευταίες κυρίως αυτές δεκαετίες του αιώνα, τον εμποδίζουν να αγγίξει την αληθινή ευτυχία. Ο άνθρωπος γίνεται άπληστος, ματαιόδοξος. Παραδομένος στη δίνη του ανταγωνισμού, αναζητά αυτό που ο ίδιος δεν έχει. Αλλά και όταν ακόμη καταφέρει να το βρει, εξακολουθεί να στερείται αυτοπεποίθησης και εκτίμησης για τον εαυτό του. Ισως οι ψυχοθεραπείες θα μπορούσαν να βοηθήσουν σε αυτό, αλλά φαίνεται πως είναι περισσότερο προσωπική υπόθεση το να καταφέρει κανείς να τα πάει καλά με τον εαυτό του. Απαιτείται ίσως μια βαθιά ενδοσκόπηση και συμφιλίωση με την εικόνα του εαυτού μας, προκειμένου να φθάσουμε στην ευτυχία. Σε αυτό θα βοηθήσουν και οι ειλικρινείς ανθρώπινες σχέσεις, καθώς και η ολοκλήρωση τόσο στον συναισθηματικό όσο και στον επαγγελματικό τομέα.
Είτε με τη βοήθεια σεμιναρίων είτε μέσω της περισυλλογής και της ψυχοθεραπείας, η ευτυχία βρίσκεται πολύ πιο κοντά από ό,τι ο ίδιος ο άνθρωπος νομίζει. Αρκεί, πολλές φορές, το αίσθημα της σιγουριάς και της αυτοπεποίθησης, η πνευματική σταθερότητα και η ψυχική ηρεμία, αλλά και, πάνω από όλα, η αγάπη για τον ίδιο τον εαυτό μας, προκειμένου να ανακαλύψουμε το μυστικό της ευτυχίας!
