Με αφορμή κάποιον έλεγχο του ΣΔΟΕ για τις υπεράκτιες εταιρείες (off shore) άρχισε μια παραφιλολογία που δημιουργεί εντυπώσεις άσχετες με τη νομική πραγματικότητα. Ας δούμε πρώτα τι θα πει νομικά υπεράκτια εταιρεία. Είναι μια εταιρεία που ενώ είναι ελληνική, ολλανδική, κυπριακή κτλ. δεν δραστηριοποιείται στο κράτος της ιδρύσεώς της αλλά εκτός του κράτους αυτού. Π.χ. μια κυπριακή τέτοια εταιρεία ανοίγει γραφεία στην Αθήνα και κάνει εμπόριο στην Ελλάδα ή αγοράζει ένα ακίνητο. Και στις δύο περιπτώσεις θα φορολογηθεί κανονικά. Στην πρώτη περίπτωση (εμπορία) σαν να ήταν ελληνική εμπορική εταιρεία και στη δεύτερη (αγορά ακινήτου) σαν να ήταν φυσικό πρόσωπο που έχει την κατοικία του στην Ελλάδα και είναι κύριος ενός ακινήτου.
Χρήση και κατάχρηση
Οι πρώτοι διδάξαντες ήταν η Λιβερία και ο Παναμάς· τότε δεν τις είπαν υπεράκτιες, αφού οι εταιρείες αυτές που δραστηριοποιούνται εκτός Λιβερίας και Παναμά δεν πληρώνουν φόρο στα κράτη αυτά. Οι πρώτοι που έκαναν όχι χρήση αλλά κατάχρηση των εταιρειών αυτών ήταν οι Ελληνες. Χιλιάδες καράβια ελληνικής ιδιοκτησίας «ανήκουν» σε λιβεριανές ή σε παναμέζικες εταιρείες. Η Ελλάδα με πλήρες νομικό πλαίσιο καλύπτει και τις εταιρείες αυτές από πάσης απόψεως νομικής και φορολογικής. Ετσι λοιπόν λιβεριανής ή παναμαϊκής ιδιοκτησίας πλοία όχι μόνο νηολογούνται και φέρουν την ελληνική σημαία (άρθρο 5 ΝΔ 187/1973) και θεωρούνται ελληνικά αλλά μπορεί να υπαχθούν και στις ευνοϊκές διατάξεις του συνταγματικά κατοχυρωμένου ΝΔ 2687/53 για την προστασία κεφαλαίων εξωτερικού. Τέλος, η φορολογία των ναυτιλιακών αυτών εταιρειών, η οποία και αυτή είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη (συνεπώς δεν μπορεί να αυξηθεί), υπολογίζεται με βάση την ηλικία και τους κόρους ολικής χωρητικότητας κάθε πλοίου.
Για τις ναυτιλιακές αλλά και για τις άλλες μη ναυτιλιακές εμπορικές εταιρείες ο ΑΝ 89/1967 αναγνώρισε πολλά φορολογικά και δασμολογικά προνόμια για τις όποιες ναυτιλιακές και μη εταιρείες εγκαθίστανται στην Ελλάδα πλην δραστηριοποιούνται εκτός Ελλάδας. Αντίθετα, αν μια ελληνική εταιρεία δραστηριοποιείται στην αλλοδαπή (π.χ. αγοράζει από τη γερμανική αγορά και πουλάει στη γαλλική) θα πληρώσει κανονικά τους ελληνικούς φόρους για τα κέρδη της στην αλλοδαπή.
Σύγχρονες νομοθεσίες, όπως της Κύπρου, έφτιαξαν ένα σοβαρό νομικό πλαίσιο που επιτρέπει την ίδρυση π.χ. μιας κυπριακής εταιρείας που αποκλειστικά θα δραστηριοποιείται εκτός Κύπρου, την ονόμασαν υπεράκτια και της έβαλαν και έναν μικρό (4%) φόρο. Και άλλα κράτη προ και μετά της Κύπρου έκαναν το ίδιο.
Τι λέει η νομοθεσία
Ας δούμε τώρα τις φορολογικές υποχρεώσεις των υπεράκτιων αυτών εταιρειών στην Ελλάδα και στην έδρα τους που αγοράζουν ένα ακίνητο στην Ελλάδα και το εκμισθώνουν στον «πραγματικό» κύριο της εταιρείας αυτής. Από τον συνδυασμό των άρθρων 99 παρ. 1δ, 101 παρ. 1δ, 105 παρ. 9 του Ν. 2238/1994 προκύπτει ότι αυτές οι υπεράκτιες εταιρείες φορολογούνται όπως τα φυσικά πρόσωπα. Με άλλα λόγια, ο κ. Χ που έχει μια βίλα θα πληρώνει ακριβώς τον ίδιο φόρο επί των μισθωμάτων αν τη βίλα την έχει στο όνομα υπεράκτιας εταιρείας. Τότε γιατί και τι ψάχνει το ΣΔΟΕ; Κακόπιστα μπορεί να λεχθεί ότι το ενοίκιο θα γραφτεί χαμηλό ή η βίλα θα εμφανιστεί σαν ακατοίκητη ή ακόμη αντί για μία θα χρησιμοποιηθούν δύο και τρεις υπεράκτιες εταιρείες και έτσι δεν θα πληρωθεί φόρος μεγάλης ακίνητης περιουσίας ή, τέλος, αφού δεν υπάρχει «πόθεν έσχες», η αγορά της βίλας από την υπεράκτια μπορεί να καλύπτει ξέπλυμα χρήματος.
Για όλα υπάρχει πρόβλεψη στην υπάρχουσα νομοθεσία, την οποία αντί να τη διαβάσουμε και να την εφαρμόσουμε κάνουμε έρευνες για το πώς λειτουργούν οι υπεράκτιες έδρες τους!
Χαμηλό ενοίκιο: Το άρθρο 22 του Ν. 2238/94 τα λέει όλα και σχολαστικά περιγράφει πώς θα βρεθεί το πραγματικό μίσθωμα αν το εμφανιζόμενο μίσθωμα είναι δυσαναλόγως κατώτερο σε σχέση με τη μισθωτική αξία.
Αδειο ακίνητο: Ως γνωστόν η Εφορία για τα κενά ακίνητα ζητεί αποδείξεις της ΔΕΗ για να τα αναγνωρίσει ως ακίνητα άνευ εισοδήματος.
ΦΜΑΠ – Ξέπλυμα χρήματος: Οπως δέχονται η επιστήμη αλλά και τα δικαστήρια του τόπου μας, αν καταχρηστικά χρησιμοποιείς εταιρείες π.χ. για να μην πληρώσεις φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας το δικαστήριο αίρει την αυτοτέλεια του νομικού προσώπου και υποχρεώνει τον πίσω από αυτήν κρυπτόμενο να πληρώσει τους φόρους. Για το ξέπλυμα του χρήματος τα πράγματα είναι πιο εύκολα, αφού όλοι «οι φορολογικοί παράδεισοι» έχουν υποχρέωση συνεργασίας για τέτοιες ανακαλύψεις. Εύκολα οι φορολογικές αρχές, ισχυριζόμενες ότι η υπεράκτια εταιρεία απέκτησε τα χρήματα με δανεισμό στην Ελλάδα, χωρίς να πληρωθεί χαρτόσημο, δικαιούνται να ζητήσουν από την υπεράκτια εταιρεία αιτιολόγηση και προέλευση των χρημάτων. Αν κάτι είναι ύποπτο, τότε ξεκινά η διαδικασία συνεργασίας με το αλλοδαπό Δημόσιο για τυχόν ξέπλυμα χρήματος.
Το IRS των ΗΠΑ
Εύλογα θα διερωτηθείτε: Αφού φορολογικά δεν έχουν καμία ωφέλεια, αφού είτε έτσι είτε αλλιώς πληρώνουν τους ίδιους φόρους για τη χρήση της βίλας τους, αν όχι και περισσότερους, τότε γιατί βάζουν τα ακίνητά τους σε υπεράκτιες εταιρείες; Οι όποιοι λόγοι δεν είναι περισσότεροι από δύο. Ο πρώτος είναι ψυχολογικός: αισθάνονται ότι είναι «κάποιοι» χρησιμοποιώντας μια υπεράκτια εταιρεία. Ετσι έκαναν για χρόνια όλοι οι πλούσιοι Ελληνες του εξωτερικού· όταν αγόραζαν ένα ακίνητο στην Ελλάδα, το έβαζαν σε μια τέτοια εταιρεία. Ο δεύτερος είναι φορολογικός: όταν «πουλάνε» το ακίνητο πωλούντες-παραδίδοντες τις μετοχές της υπεράκτιας, γλιτώνει ο αγοραστής τον φόρο μεταβίβασης ακινήτου και όταν πεθαίνουν οι κληρονόμοι τους δεν πληρώνουν φόρο κληρονομιάς. Εδώ όμως δεν μπορεί να γίνει τίποτα, γιατί κανένας δεν μπορεί να απαγορεύσει σε κάποιον να χρησιμοποιεί τέτοιες εταιρείες. Μοναδική ελπίς είναι η παγκοσμιοποίηση ήδη έχουμε τα πρώτα δείγματα. Η Ευρωπαϊκή Ενωση ξεκίνησε. Οι 15 ευρωπαίοι εταίροι, αφού έκαμψαν τις αντιρρήσεις της Αυστρίας στη Φέιρα της Πορτογαλίας, κατάφεραν κατ’ αρχάς κάθε χώρα-μέλος να είναι υποχρεωμένη να ενημερώνει τις φορολογικές αρχές των άλλων χωρών για τις αποδόσεις τοποθετήσεων που επιτυγχάνουν υπήκοοί τους στο έδαφός της. Ετσι η ΕΕ θα ελέγξει σιγά σιγά τα ειδικά φορολογικά καθεστώτα στις χώρες-μέλη και επιπλέον θα διαμορφώσει μια βάση κοινής φορολογίας. Σε δεύτερη φάση η ΕΕ θα διαπραγματευθεί με τρίτες χώρες που προσφέρουν φορολογικές διευκολύνσεις προκειμένου να περιορίσει τη διαφορά φορολογίας.
Το ΣΔΟΕ ας μελετήσει καλά τους νόμους και κυρίως ας τους εφαρμόσει. Πολλά έχει να αποκομίσει, αν ξεκινήσει από την αρχή. Εισήγαγες συνάλλαγμα για το τίμημα και τους φόρους μεταβιβάσεως κτλ. του ακινήτου, κυρία υπεράκτια; Πού βρήκες τα λεφτά; Από δάνειο στην Ελλάδα, από το εξωτερικό; Είναι το κεφάλαιό σου; Το ενοίκιο που εισπράττεις είναι το κανονικό, όπως το ορίζει ο ελληνικός φορολογικός νόμος; Υποβάλλεις δήλωση ΦΜΑΠ; Οι απαντήσεις θα δώσουν αξιόλογα ερεθίσματα και κυρίως η όλη διαδικασία θα είναι μέσα στο πλαίσιο της νομιμότητας και των νόμων. Ετσι κάνει το τρομερό IRS της Αμερικής. Σχολαστικά μελετά και μεθοδικά εφαρμόζει και κανένας δεν μπορεί να διαμαρτυρηθεί, αφού όλα κινούνται αυστηρά στο πλαίσιο της νομιμότητας.
