Η Κούβα είναι μόδα, πίσω όμως από αυτό το γεγονός κρύβεται μια σπουδαία μουσική παράδοση που ζυμώνεται τους τελευταίους πέντε αιώνες, με επιδράσεις από την Ισπανία (από τον 16ο αιώνα) και από την Αφρική (με την έλευση των σκλάβων δύο αιώνες αργότερα).
Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που ολόκληρος ο χώρος της μουσικής που έχει δημιουργηθεί στη Λατινική Αμερική, στην Καραϊβική και στην Κούβα χαρακτηρίζεται από τον ορισμό αφροκουβανέζικη μουσική.
Παρ’ ότι οι περισσότεροι ήχοι και χοροί που συνηθίζουμε να λέμε «λάτιν» έχουν τις ρίζες τους στην Κούβα, η χώρα και τα συγκροτήματά της δεν είχαν την ανάλογη αναγνώριση λόγω της απομόνωσής της από τη διεθνή πραγματικότητα και την εχθρική στάση των ΗΠΑ.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 η Κούβα κινδύνευε να καταρρεύσει, σταδιακά όμως το κλίμα αντιστράφηκε και έγινε στόχος τουριστών από όλο τον κόσμο.
Οσον αφορά τη μουσική, ήδη από τη δεκαετία του ’80 ο David Byrne (αρχηγός των Talking Heads), που θεωρήθηκε ο πιο εγκεφαλικός μουσικός της εποχής του, γοητεύθηκε από την αφροκουβανέζικη μουσική παράδοση και επιμελήθηκε μια σειρά από συλλογές με παραδοσιακούς μουσικούς της Κούβας και της Βραζιλίας, προκαλώντας έτσι το ενδιαφέρον ενός κοινού που δεν είχε καμία σχέση με αυτούς τους ήχους.
Η δεκαετία του ’90 όμως υπήρξε πιο πρόσφορη λόγω του γενικευμένου ενδιαφέροντος για την Κούβα αλλά και επειδή η λεγόμενη έθνικ μουσική πήρε μεγάλες διαστάσεις προκαλώντας το ενδιαφέρον όλο και περισσότερων ακροατών.
Ενας μουσικός, ο Ry Cooder, και ένας σκηνοθέτης, ο Vim Venders, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της καινούργιας τάσης φέρνοντας στην επιφάνεια τον ήχο και τα πρόσωπα που τον υποστηρίζουν.
Ο Ry Cooder έχει συνεργαστεί πολλές φορές με λαϊκούς μουσικούς από διάφορα μέρη του κόσμου και το 1996 ηχογράφησε έναν δίσκο στην Κούβα με σπουδαίους παραδοσιακούς μουσικούς της χώρας που ονομάστηκε «Buena Vista Social Club» και ο Vim Venders έκανε ένα ντοκυμαντέρ με τον ίδιο τίτλο.
Ο δίσκος χαρακτηρίστηκε ο καλύτερος του είδους τη χρονιά εκείνη και η ταινία του Venders μία από τις καλύτερες δουλειές που έχει κάνει.
Αυτά τα δύο γεγονότα σε συνδυασμό με το γενικότερο ενδιαφέρον για την Κούβα προκάλεσαν την έκρηξη και έφεραν στο προσκήνιο δεκάδες μουσικούς, μεγάλους σε ηλικία και με πολύχρονη ενασχόληση με αυτή τη μουσική.
Η Ελλάδα είναι μία από τις πολλές χώρες που δέχθηκαν με ευχαρίστηση την εισβολή των κουβανέζικων ήχων (αλλά και όσων απορρέουν από αυτούς) και τους ερχόμενους μήνες θα γίνουμε μία μικρή Κούβα από τις συναυλίες που πρόκειται να γίνουν αλλά και τους δίσκους που κυκλοφορούν.
Μετά την επιτυχία του «Buena Vista Social Club» η αγγλική εταιρεία World Circuit, που είχε την ιδέα της δημιουργίας του, συνέχισε με προσωπικούς δίσκους των βασικών μελών της ομάδας.
Ετσι θρυλικοί λαϊκοί μουσικοί της Κούβας είχαν την τύχη να ηχογραφήσουν τον πρώτο(!) δίσκο τους σε πολύ προχωρημένη ηλικία και να δοξαστούν στα γεράματα.
Ο Ruben Gonzalez, o Ibrahim Ferrer και η Omara Portuondo έχουν ήδη προσωπικό δίσκο, όπως και οι ορχήστρες Afro Cuban All Stars και Sierra Maestra.
Πρόσφατη είναι και η κυκλοφορία του δίσκου «Domino» από τους Vieja Trova Santiaguera, μία ακόμη ορχήστρα που αποτελείται από πέντε σπουδαίους Κουβανούς.
Πρόκειται για παραδοσιακούς μουσικούς που γνώρισαν μεγάλες δόξες πριν από πολλές δεκαετίες και μετά πέρασαν στο περιθώριο, από όπου τους ανέσυρε ο Ry Cooder για την παγκόσμια καταξίωση.
Πολλοί από αυτούς θα περάσουν από τη χώρα μας για εμφανίσεις και πιο συγκεκριμένα:
Στο Εθνικ και Τζαζ Φεστιβάλ, που θα γίνει στις 5, 6 και 7 Μαΐου, θα πάρουν μέρος από την Κούβα οι ορχήστρες Sierra Maestra και Orquestra Aragon και από το Πράσινο Ακρωτήρι οι μουσικοί Theofilo Chantre και Tito Paris, συνεργάτες της Cesaria Evora, η οποία επίσης θα εμφανιστεί στη Λευκάδα (10/7), στη Θεσσαλονίκη (11/7) και στην Αθήνα (12/7).
Στις 3 Ιουλίου στον Λυκαβηττό θα εμφανιστεί ολόκληρη η παρέα του δίσκου «Buena Vista Social Club» ενώ σύντομα θα ανακοινωθούν και άλλες συναυλίες που θα έχουν ως αφετηρία την αφροκουβανέζικη μουσική παράδοση.
