Νέες Εποχές

Κάθε αλλαγή έτους υποβάλλει το αίτημα να σταθμίσουμε παρελθόν και μέλλον κριτικά, χωρίς παρωπίδες αυτοδικαίωσης και φίλτρα μονότροπης επιθυμίας. Mε την απαιτούμενη επίγνωση ότι το παντελώς απροσδόκητο καραδοκεί, χωρίς δυνατότητα προκαταβολικής χαλιναγώγησης. Γιατί κάπως έτσι κινείται η Ιστορία… Ωστόσο μπορούμε να εντοπίσουμε τις μεγάλες προκλήσεις που κληροδοτεί η περασμένη δεκαετία και τις οποίες οφείλει να […]

Αμέσως μετά το επεισοδιακό Eurogroup της 27ης Ιουνίου του 2015, συναντήθηκα τυχαία με τον Μάριο Ντράγκι. Καθώς περιμέναμε το ασανσέρ, με ρώτησε «Τι στο καλό κάνει ο Γερούν;» αναφερόμενος με θυμό στον τότε πρόεδρο του Eurogroup. «Πληγώνει την Ευρώπη, Μάριο. Πληγώνει την Ευρώπη» του απάντησα. Κούνησε το κεφάλι συγκαταβατικά. Βγαίνοντας από το ασανσέρ χαιρετιστήκαμε σκυθρωποί […]

Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, η νεοδημοκρατική κυβέρνηση, δημιουργώντας πιο ευνοϊκές συνθήκες για τις επιχειρήσεις, ενδέχεται να φέρει περισσότερες ξένες επενδύσεις. Η οικονομία θα οδηγηθεί σε έναν ικανοποιητικό ρυθμό ανάπτυξης, συνεχίζοντας βέβαια μια διαδικασία που είχε ήδη ξεκινήσει από την προηγούμενη κυβέρνηση. Από την άλλη μεριά, η συρρίκνωση των εργατικών δικαιωμάτων και του κοινωνικού […]

Λίγοι θα μπορούσαν να φανταστούν ότι μετά τη μεγάλη ύφεση στα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα θα ακολουθούσαν δέκα και πλέον έτη ταχύρρυθμης οικονομικής μεγέθυνσης στις περισσότερες περιοχές του κόσμου. Η Κίνα πρωταγωνίστησε στην πορεία αυτή. Πάνω από το 1/3 της μεγέθυνσης αυτής και σχεδόν 50% της αύξησης του διεθνούς εμπορίου σχετίζονται με […]

Είναι μία από τις πιο ανησυχητικές εξελίξεις του 2019 που δεν καλύφθηκε όσο θα περίμενε κανείς από τα ΜΜΕ στις ΗΠΑ ή στην Ευρώπη. Αλλά η οικονομική επιβράδυνση της Κίνας και το πιθανό ανάλογο φρενάρισμα της ανάπτυξης στην Ινδία θα συγκεντρώσουν πολύ περισσότερο την προσοχή της κοινής γνώμης το 2020. Το ΔΝΤ, η Ασιατική Τράπεζα […]

Ηδεκαετία 2009-2019 ήταν η δεκαετία της εκδήλωσης μιας κρίσης που επωάστηκε το λιγότερο όλη τη μεταπολιτευτική περίοδο. Ηταν η δεκαετία της συνολικής δοκιμασίας των αντοχών της χώρας. Οικονομικών, θεσμικών, κοινωνικών, πολιτικών και κυρίως ηθικών. Τα οικονομικά μεγέθη απομειώθηκαν, η ίδια η κοινωνική διαστρωμάτωση μεταβλήθηκε, οι πολιτικές συμπεριφορές έφτασαν σε οριακό σημείο, οι συνταγματικοί όμως θεσμοί […]

Ηδεκαετία που φεύγει θα μείνει στα βιβλία της Ιστορίας ως η εποχή του υποβιβασμού. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η χώρα «έπεσε κατηγορία». Η απόσταση που τη χωρίζει από την υπόλοιπη Δυτική Ευρώπη μεγάλωσε κατά δυόμισι φορές. Το 2019 το μέσο εισόδημα στην Ελλάδα (λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις διαφορές στο κόστος ζωής) ήταν 36% χαμηλότερο από […]

Η οικονομική κρίση χτύπησε ασύμμετρα και δυσανάλογα την Ελλάδα. Επληξε οικονομικά όλες τις κοινωνικές τάξεις, κλόνισε την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος και στο πολιτικό σύστημα και έγινε η αιτία της αιματηρής διαρροής στο εξωτερικό σημαντικού ανθρώπινου κεφαλαίου υψηλού επιπέδου. Κυρίως, όμως, επηρέασε την ίδια την αυτοπεποίθησή μας και την πίστη μας στη συλλογική ικανότητα […]

Την περίοδο 2000-2007 η Ελλάδα γνώρισε ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες που χαρακτηρίζονταν από υψηλούς ρυθμούς ανόδου του ΑΕΠ (αρκετά πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ), σχετικά σταθερό πληθωρισμό και σταδιακά μειούμενο ποσοστό ανεργίας. Η οικονομική μεγέθυνση στηρίχθηκε από την ταχεία πιστωτική επέκταση και το χαμηλό κόστος δανεισμού μετά την απελευθέρωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος […]

Οεμπορικός πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ κατά της Κίνας πρόσθεσε δυσοίωνα σύννεφα αβεβαιότητας στη διεθνή οικονομία το 2019, φέρνοντας κοντά την προοπτική μιας σοβαρής παγκόσμιας επιβράδυνσης. Το ασταθές και πομπώδες στυλ του αμερικανού προέδρου επιδείνωσε μια ήδη άσχημη κατάσταση. Αλλά ο εμπορικός πόλεμος είναι ένα σύμπτωμα ενός προβλήματος πολύ βαθύτερου από τις αταβιστικές πολιτικές του Τραμπ. […]

Η δεκαετία πίσω μας κατέληξε να πλήξει με βίαιο τρόπο άτομα, εμπεδωμένες ισορροπίες, αντιλήψεις και ιδεολογήματα και να διασπάσει την κοινωνία και υποσύνολά της. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια φάση σταθεροποίησης και ελαφριάς ανάκαμψης που σκιάζεται από τις προκλητικές διεκδικήσεις μιας Τουρκίας που αγωνίζεται σπασμωδικά να ανατρέψει θεσμούς και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Τα όσα βλέπουμε […]

Ετήσιος απολογισμός Πώς να βάλεις σε τάξη ολόκληρο χρόνο, 12 μήνες, 365 ημέρες, άπειρες ώρες, λεπτά, δευτερόλεπτα; Πώς να κάνεις απολογισμό και να πεις αν το 2019 ήταν καλό, κακό, μέτριο; Αν θα το θυμάσαι με νοσταλγία ή με φρίκη; Το βέβαιο είναι, ημερολόγιό μου, ότι με φρίκη θυμάμαι την τετραετία που έκλεισε με τις […]

Μας αρέσει να πιστεύουμε ότι, όπως το περιεχόμενο ενός βιβλίου, τα δρώμενα και τα φαινόμενα της Ιστορίας μπορούν κι αυτά να κατατμηθούν σε θεματικές ενότητες και ότι οι ενότητες αυτές συμπίπτουν με τη συμβατική διαίρεση του χρόνου σε δεκαετίες και αιώνες. Φυσικά, τις περισσότερες φορές δεν πρόκειται παρά για ψευδαίσθηση, που όμως μας επιτρέπει να […]

Η Ελλάδα υστερεί. Είναι μια διαπίστωση που λίγοι θα αμφισβητήσουν. Οι αιτίες της υστέρησης όμως δεν συνειδητοποιούνται. Στη δημόσια συζήτηση κυριαρχούν οι πολιτικές διαμάχες, οι προσωπικές αντιπαλότητες, οι αλληλοκατηγορίες. Βασική αρχή κάθε συζήτησης είναι «οι άλλοι φταίνε». Παράδειγμα είναι η πρόσφατη ομιλία του κ. Τσίπρα στο Παρίσι. Υποστήριξε ότι η αιτία της κρίσης στην Ελλάδα […]

Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας πάντα ήταν τυλιγμένη με μυστήριο και πολλά αναπάντητα ερωτήματα. Αν και έχουν περάσει 2.500 χρόνια, κανείς δεν έχει ακόμα εξηγήσει πώς παρασύρθηκαν οι Πέρσες και εγκλώβισαν τον στόλο τους σε έναν στενό κόλπο. Γιατί ο Ξέρξης έμεινε τόσο μακριά από τα πλοία του και δεν πήρε καμία πρωτοβουλία όταν τα έβλεπε […]

Υποσημείωση, όχι κεφάλαιο Ποιος θα το περίμενε; Τούτη την Κυριακή, έχουμε ηλιοστάσιο, σταματά να μικραίνει η ημέρα και από τη Δευτέρα αρχίζει να μεγαλώνει – τι καλύτερο δώρο να περιμένουμε από τη διάψευση του φόβου ότι θα νυχτώσει για πάντα; Εντάξει, μελομακάρονα καλά ζυμωμένα, καλά πλασμένα, καλά ψημένα, καλά μελωμένα, καλά πασπαλισμένα με καρύδι, είναι ακόμα […]

Υπάρχουν πολλών ειδών Χριστούγεννα. Των πιστών και των αγοραστών. Τα κοσμικά και τα οικογενειακά. Τα φωτεινά και τα μελαγχολικά. Υπάρχουν διάφορα τοπία για Χριστούγεννα. Τα βόρεια – με πάγο και χιόνι – και τα νότια – με φοινικιές και αστέρια. Υπάρχει ξεχωριστό ύφος Χριστουγέννων. Του Dickens ή του Παπαδιαμάντη. Των παραμυθιών ή των Ευαγγελιστών. Ο κάθε άνθρωπος, κάθε […]

H ενσυναίσθηση είναι ένα από τα σημαντικότερα προτερήματα. Είναι μέρος του οπλισμού ενός ανθρώπου για να κατανοήσει τους άλλους και κατ’ επέκταση τον εαυτό του. Σε προφυλάσσει από φανατισμούς, αδεξιότητες, άδικες κρίσεις και κυρίως σε κρατάει μέσα στη δυνατότητα να ερμηνεύεις τον κόσμο. Για το πεδίο των διαπροσωπικών σχέσεων, αυτά είναι αυτονόητα και αργά ή […]

Η κυβέρνηση με εξαγγελία του Πρωθυπουργού στο Ζάππειο αποφάσισε, λανθασμένα αλλά ίσως δικαιολογημένα, να γιορτάσει την επέτειο των 2.500 χρόνων από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας (Σεπτέμβριος 480 π.Χ.) και τη Μάχη των Θερμοπυλών (Ιούλιος ή Αύγουστος 480 π.Χ.) το 2020. Λανθασμένα, γιατί τα 2.500 χρόνια συμπληρώνονται το 2021, και όχι το 2020, δεδομένου ότι η […]