Ουδέποτε κατά το παρελθόν ο Κάρστεν Σπορ είχε αντιμετωπίσει αμήχανα εκπροσώπους του Τύπου. Ούτε και κανέναν άλλον ενδεχομένως… Ο ηλικίας 48 ετών διευθύνων σύμβουλος της Lufthansa δεν μπορούσε ούτε ο ίδιος να πιστέψει τον λόγο της αεροπορικής τραγωδίας της 24ης Μαρτίου. Στην πρώτη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την πτώση του Α320-211 εξήγγειλε την άμεση χορήγηση οικονομικής βοήθειας 50.000 ευρώ στις οικογένειες του κάθε θύματος της πτήσης 9525 της Germanwings. Και διευκρίνισε ότι οι ασφαλιστές του γερμανικού αερομεταφορέα έχουν βάλει στην άκρη 300 εκατ. ευρώ για να καλύψουν όλα τα κόστη που συνδέονται με την ανείπωτη καταστροφή.
Το κενό στο βλέμμα και η αμηχανία του γερμανού μάνατζερ –ήταν άλλωστε και ο ίδιος πιλότος αεροσκαφών –σχολιάστηκαν μετά τη δεύτερη συνέντευξη Τύπου, όταν ήταν πλέον γνωστή η αιτία της πτώσης του Airbus. Διότι δεν είναι το κόστος των αποζημιώσεων που ανησυχεί τον γερμανικό όμιλο. Δεν είναι ίσως ούτε και το δυστύχημα αυτό καθαυτό. Ολοι γνωρίζουν ότι το αεροπλάνο είναι μακράν το ασφαλέστερο μεταφορικό μέσο και όλες οι εταιρείες μοιραία βρίσκονται αντιμέτωπες με την πιθανότητα να τους συμβεί ένα δυστύχημα. Η ίδια η Lufthansa ουδόλως επηρεάστηκε άλλωστε από την αδέξια προσγείωση της πτήσης 2904 το 1993 στο αεροδρόμιο της Βαρσοβίας, που είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δύο από τους 70 επιβαίνοντες του Airbus 320-200 και να τραυματιστούν οι υπόλοιποι.
Το διακύβευμα
Ο μείζων προβληματισμός του Σπορ και των επιτελών του απορρέει από τα αίτια της τραγωδίας στις πλαγιές των Αλπεων: το γεγονός πως η Lufthansa αγνοούσε το ότι ο συγκυβερνήτης Αντρέας Λούμπιτς είχε ιστορικό σοβαρής κατάθλιψης. Το πρόβλημα επιδεινώθηκε την περασμένη Τρίτη, όταν αποδείχθηκε ότι ο Λούμπιτς είχε ειδοποιήσει με ηλεκτρονικό μήνυμα τους εκπαιδευτές του για την κατάστασή του.
Η καλή φήμη, ως γνωστόν, είναι κάτι που όσο αργά και δύσκολα το κερδίζει κανείς τόσο γρήγορα και εύκολα το χάνει. Η καταστροφή της 24ης Μαρτίου «θέτει σε αμφιβολία κάτι πολύ σημαντικό για τον όμιλο, που είναι η επιλογή και η φροντίδα των πιλότων του» δηλώνει στους «Financial Times» ο ειδικός στις αερομεταφορές Χάινριχ Γκρόσμπονγκαρντ. Επιπλέον, η τραγωδία της πτήσης 9525 με τους 150 νεκρούς συνέβη μία εβδομάδα έπειτα από μία ακόμη τετραήμερη απεργία στον όμιλο (η Germanwings είναι, ως γνωστόν, η θυγατρική χαμηλού κόστους της Lufthansa), εκ μέρους μάλιστα των πιλότων του, με αιτήματα που αφορούν κυρίως το συνταξιοδοτικό τους.
Οι απεργίες στη Lufthansa είχαν ουσιαστικά ξεκινήσει από την περυσινή χρονιά. Σε 15 συνολικά απεργιακές ημέρες είχαν ακυρωθεί πέρυσι περί τις 8.600 πτήσεις και το κόστος για τον όμιλο υπολογίζεται σε 222 εκατ. ευρώ. Η αίσθηση της ακύρωσης μιας προγραμματισμένης πτήσης είναι ό,τι χειρότερο για έναν αεροπορικό επιβάτη. Γι’ αυτό και συνιστά ένα από τα μεγάλα πλήγματα στην αξιοπιστία του αερομεταφορέα. Δεν έχει γίνει γνωστό πόσο επηρέασαν τα οικονομικά του ομίλου οι περυσινές απεργιακές κινητοποιήσεις. Αλλά τη χρονιά που πέρασε ο όμιλος (μαζί με τη Lufthansa συνυπολογίζονται οι χαμηλού κόστους εταιρείες Germanwings και Eurowings, καθώς και θυγατρικές εταιρείες μεταφοράς εμπορευμάτων – cargo, συντήρησης αεροσκαφών και εταιρεία catering) εμφάνισε καθαρές ζημιές ύψους 732 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον τα καθαρά χρέη του ομίλου Lufthansa διπλασιάστηκαν πέρυσι σε σύγκριση με το 2013 και έφθασαν στα 3,4 δισ. ευρώ, ενώ ο όμιλος αναγκάστηκε να μη διανείμει μέρισμα στους μετόχους του για δεύτερη φορά την τελευταία τριετία. «Οι περυσινές ζημιές αντανακλούν την αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών που κέρδισαν οι εργαζόμενοι στη Lufthansa, αλλά το μεγάλο πρόβλημα του ομίλου παραμένει ο ανηλεής ανταγωνισμός. Οπως φαίνεται, οι επιτελείς της Lufthansa υποτίμησαν τους ανταγωνιστές τους χαμηλού κόστους, κυρίως τη Ryanair και την easyJet, ενώ ταυτόχρονα οι αερομεταφορείς του Περσικού τούς έκλεβαν επιβάτες από τα ακριβά δρομολόγια προς ασιατικούς προορισμούς» γράφουν οι «FT».
Περικοπή κόστους
Η εταιρεία ασφαλώς δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Εχει ήδη εξαγγείλει ένα σχέδιο περικοπής κόστους που περιλαμβάνει 3.500 απολύσεις διοικητικών υπαλλήλων (πρόκειται για το 3% του συνόλου των εργαζομένων στον όμιλο). Δεν γνωρίζει όμως αν τα οφέλη από τις περικοπές αυτές θα εξανεμιστούν από το αυξημένο κόστος των πτήσεων και από την αναγκαστική (λόγω ανταγωνισμού) μείωση των ναύλων, όπως ακριβώς συνέβη με τα 2,5 δισ. ευρώ που απέδωσε το προηγούμενο πρόγραμμα εξορθολογισμού των δαπανών του ομίλου την περίοδο 2012-2014.
Πάνω απ’ όλα, όμως, «ο κ. Σπορ πρέπει να βρει πώς θα αντιδράσει στο ενδεχόμενο η πρόσφατη αεροπορική καταστροφή να κλονίσει το επί σειρά ετών εξαιρετικό εταιρικό προφίλ και τη μεγάλη φήμη που παραδοσιακά απολαμβάνει η Lufthansa» γράφει ο ανταποκριτής των «FT» στο Μόναχο Κρις Μπράιαν. Και θυμίζει την κατάρρευση του αισθήματος εμπιστοσύνης των αεροπορικών επιβατών έναντι της Malaysia Airlines και την κάθετη πτώση των κρατήσεων των Μαλαισιανών Αερογραμμών έπειτα από την πτώση δύο Boeing 777 μέσα σε διάστημα 131 ημερών το 2014. Το «κέρδος», αν μπορεί βεβαίως να μιλήσει για κέρδος έπειτα από μια τραγωδία, της Lufthansa από ‘δώ και μπρος είναι η αποκατάσταση της εργασιακής ειρήνης στην επιχείρηση. Διότι πλέον όλοι οι εργαζόμενοι σκέπτονται όσα τους ενώνουν και όχι όσα τους χωρίζουν με τον όμιλο και τη διοίκηση.
Διδάγματα
Ο αστάθμητος ανθρώπινος παράγοντας
Η σπουδή να αλλάξουν οι διαδικασίες ελέγχου της σωματικής και ψυχικής υγείας και του τρόπου επιλογής και εκπαίδευσης των πιλότων των αεροσκαφών μετά το δυστύχημα της Germanwings θα ήταν μέγα λάθος, υποστηρίζει η διευθύνουσα σύμβουλος της easyJet Κάρολιν Μακόλ.
«Οι σπασμωδικές αντιδράσεις δεν είναι καλή ιδέα. Σας διαβεβαιώνω όμως ότι κάθε εταιρεία θα δει τι μπορεί να κάνει για να βελτιώσει τη διαφάνεια σε ό,τι αφορά την ψυχική υγεία των πιλότων της» δήλωσε συγκεκριμένα στους «FT» η επικεφαλής της εταιρείας που ίδρυσε ο ελληνοκύπριος επιχειρηματίας Στέλιος Χατζηιωάννου.
O Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) έχει επανειλημμένα τονίσει ότι μπορούν να γίνουν περισσότερα για την καλύτερη εποπτεία και γνώση της ψυχικής κατάστασης των χειριστών αεροσκαφών. Αξιωματούχοι του Οργανισμού έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές με τις διοικήσεις αεροπορικών εταιρειών και τις ενώσεις χειριστών αεροσκαφών. «Μπορεί να αποκλείσει κανείς 100% την επανάληψη ενός τέτοιου συμβάντος; Οχι. Αλλά έπειτα από κάθε δυστύχημα υπάρχουν διδάγματα που μπορούν να εξαχθούν» σημείωσε ο Γκέερτ Σκίοτ, επικεφαλής επικοινωνιών της Ενωσης Ευρωπαϊκών Αερογραμμών.
Οσο για τις οικονομικές επιπτώσεις της καταστροφής στις Αλπεις, τόσο για τη Lufthansa όσο και για τον κλάδο συνολικά, είναι ακόμη νωρίς να εκτιμηθούν. «Εκείνο που διαπιστώνει κανείς έπειτα από τέτοια συμβάντα είναι μια τουλάχιστον βραχυπρόθεσμη πτώση των κρατήσεων» παρατηρεί η Μακόλ της easyJet.
