«Τα οστά δεν πρόκειται να μας πουν ποιος είναι ο νεκρός»

Τα οστά που ανασκάφηκαν στο μνημείο του λόφου Καστά και τα μυστικά που μπορούν να μας αποκαλύψουν μονοπωλούν τις τελευταίες ημέρες το ενδιαφέρον.

Τα οστά που ανασκάφηκαν στο μνημείο του λόφου Καστά και τα μυστικά που μπορούν να μας αποκαλύψουν μονοπωλούν τις τελευταίες ημέρες το ενδιαφέρον. Αν και πολλά έχουν ακουστεί, ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί ποια εργαστήρια θα αναλάβουν τις σχετικές μελέτες. Πληροφορίες ήθελαν τη χρονολόγηση με άνθρακα-14 να ανατίθεται στο Εργαστήριο Αρχαιομετρίας του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», όπως όμως μας ενημέρωσε ο υπεύθυνος του Εργαστηρίου δρ Γιάννης Μανιάτης, κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί – τουλάχιστον ως τώρα. Η ραδιοχρονολόγηση άλλωστε δεν είναι αυτή που θα μας πει αυτό το οποίο όλοι θέλουν να μάθουν εναγωνίως: ποια είναι δηλαδή η ταυτότητα του νεκρού.

«Με τη χρονολόγηση με άνθρακα-14 θα επιβεβαιώσουμε μόνο το πότε πέθανε ο νεκρός, και αυτό όμως με ακρίβεια 100-150 ετών»
λέει στο «Βήμα» ο κ. Μανιάτης. Κάτι τέτοιο βεβαίως είναι χρήσιμο εφόσον αμφισβητείται το αν η ταφή είναι σύγχρονη με το μνημείο ή κάποιους αιώνες προγενέστερη ή μεταγενέστερη. Συμπληρώνει πάντως ότι αν υπάρχουν δείγματα από το ξύλο του φερέτρου ή του φορείου όπου είχε τοποθετηθεί ο νεκρός, η ακρίβεια μπορεί να «κατέβει» στα 30 χρόνια.
Οι πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά του ατόμου στο οποίο ανήκουν τα οστά που ανασκάφηκαν θα δοθούν από τις ανθρωπολογικές μελέτες. Οι ειδικοί στους οποίους απευθύνθηκε «Το Βήμα» είναι επιφυλακτικοί. «Εφόσον δεν έχουμε δει τα οστά, δεν μπορούμε να πούμε ακριβώς τι αναλύσεις θα γίνουν και τι θα δείξουν» εξηγεί η Σέβη Τριανταφύλλου, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με ειδικότητα στην Οστεοαρχαιολογία.

«Σε κάθε τέτοια περίπτωση προηγείται η μακροσκοπική μελέτη, η οποία, ανάλογα με τα σκελετικά κατάλοιπα που έχουν βρεθεί και την κατάσταση στην οποία βρίσκονται, μπορεί να μας δείξει το φύλο, την ηλικία, πιθανές παθολογικές αλλοιώσεις που μπορεί να φαίνονται στα οστά, αλλά όχι τα αίτια του θανάτου, εκτός και αν έχουμε κάποιον τραυματισμό κοντά στη στιγμή του θανάτου»
. Οπως προσθέτει, μπορούν επίσης να γίνουν αναλύσεις σταθερών ισοτόπων – τα ισότοπα άνθρακα και αζώτου δείχνουν τις διατροφικές συνήθειες που είχε το άτομο εν ζωή, ενώ τα ισότοπα στροντίου και οξυγόνου μπορούν να δείξουν αν είναι ντόπιο ή όχι. Υπογραμμίζει πάντως ότι «τα οστά δεν πρόκειται να μας πουν ποιος είναι ο νεκρός». Η ταυτότητα θα εξαχθεί από τους αρχαιολόγους συνεκτιμώντας τα ευρήματα.
Ως προς τις δυνατότητες από αναλύσεις του DNA, στις οποίες έχουν εναποτεθεί τόσες ελπίδες, η Χριστίνα Παπαγεωργοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια Φυσικής Ανθρωπολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, τονίζει: «Το DNA μπορεί να μας αποκαλύψει τη γενετική ιστορία του ατόμου». Επίσης μπορεί να δείξει φαινοτυπικά χαρακτηριστικά, όπως το αν τα μάτια και τα μαλλιά του ατόμου ήταν ανοιχτόχρωμα ή σκουρόχρωμα, ή λειτουργικά χαρακτηριστικά, όπως το αν είχε δυσανεξία στη λακτόζη. «Προϋπόθεση όμως είναι να υπάρχει καλά διατηρημένο και σε ικανή ποσότητα γενετικό υλικό, κάτι το οποίο συνήθως είναι σπάνιο» λέει η ανθρωπολόγος.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο είναι πιθανό να μην μπορέσουμε να διερευνήσουμε ούτε τον βαθμό συγγένειας των οστών της Αμφίπολης με εκείνα της Βεργίνας. «Επειδή η διατήρηση του DNA είναι συνήθως φτωχή σε αρχαιολογικά οστά, αν και θεωρητικά αυτό μπορεί να γίνει, στην πράξη οι πιθανότητες επιτυχίας είναι πολύ λίγες» αναφέρει.
«Ιατρικές» μέθοδοι, και συγκεκριμένα μια προσαρμογή της ηλεκτρικής τομογραφίας, θα εφαρμοστούν επίσης στο εξής στην ανασκαφή από τον Γρηγόρη Τσόκα, καθηγητή και διευθυντή του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής στο ΑΠΘ. Οπως όμως μας είπαν από το Εργαστήριο, «είμαστε σε πολύ πρώιμο στάδιο, η έρευνα θα πάρει χρόνο».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk