ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ Ενωση διέρχεται σήμερα μια «κρίση ταυτότητας» και απαιτούνται «προσπάθειες κατά πρώτο λόγο πολιτικής φύσεως» για να αναλάβει και πάλι τον «καθοριστικό διεθνή ρόλο» τον οποίο οραματίστηκαν οι δημιουργοί της και στον οποίο διέπρεψε τις πρώτες δεκαετίες της ύπαρξής της. Η δήλωση-ομολογία γίνεται από ευρωπαίο διπλωμάτη, παρουσία δύο αξιωματούχων της Κομισιόν, σε μπρέκφαστ εργασίας με ομάδα δημοσιογράφων προ ημερών στις Βρυξέλλες. Ρίχνοντας τις ευθύνες αυτής της κρίσης στην «απροθυμία των εθνικών κυβερνήσεων να αντιμετωπίσουν εγκαίρως και αποτελεσματικά καταστάσεις που προκάλεσε η παγκοσμιοποίηση», ο ευρωπαίος διπλωμάτης- ανώνυμος για να μπορεί να μιλήσει ελεύθερα, όπως δήλωσε- κατονόμασε τις εκδηλώσεις της κρίσης: σε ευρωπαϊκή άμυνα, δημοσιονομική πολιτική και προϋπολογισμό της ΕΕ, ενέργεια, διεύρυνση και ενταξιακές προοπτικές των χωρών τού άλλοτε ανατολικού συνασπισμού, σχέσεις με Ρωσία, Αμερική και Κίνα. Τονίζοντας ότι η περίπτωση του χρέους της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας κτλ. είναι «μία από τις εκδηλώσεις της κρίσης της ΕΕ» και της απροθυμίας των ευρωπαίων εταίρων τους «να δουν κατά πρόσωπο το πρόβλημα», ο ευρωπαίος διπλωμάτης άφησε να εννοηθεί ότι η Πολωνία, η οποία αναλαμβάνει την προεδρία τον Ιούλιο, θα ασχοληθεί σοβαρά με την κρίση. Ο ίδιος αναφέρθηκε στη «μεγάλη ατυχία», όπως τη χαρακτήρισε, να προεδρεύσουν διαδοχικά αυτό το εξάμηνο η Ουγγαρία και το προηγούμενο η Δημοκρατία της Τσεχίας, δύο χώρες με «τεράστια» εσωτερικά προβλήματα- η τσεχική κυβέρνηση κατέρρευσε στη διάρκεια της προεδρίας της και η ουγγρική παίρνει μέτρα τα οποία «δεν ενθουσιάζουν» τους άλλους Ευρωπαίους και δημιουργούν πρόβλημα σχέσεων με τους γείτονές της.
Το κομβικό σημείο της πολωνικής προεδρίας, αυτό το οποίο η Βαρσοβία φαίνεται ότι θέλει να καταγραφεί ως χαρακτηριστικό σήμα της προεδρίας της, έμμεσα μόνο αφορά την Ενωση. Τον Σεπτέμβριο από κοινού με τη Σουηδία διοργανώνει διάσκεψη κορυφής όλων των χωρών τού άλλοτε ανατολικού συνασπισμού στην οποία θα συζητηθούν τα προβλήματα που έχουν με την ΕΕ αυτές οι χώρες ώστε «να διατυπωθεί μια μεθόδευση για την ένταξή τους» στην Ευρώπη, εξηγεί αξιωματούχος της Κομισιόν. Ο ίδιος όμως αναγνωρίζει ότι δεν δείχνουν ενδιαφέρον χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία κτλ., μολονότι ο σουηδός υπουργός Εξωτερικών Καρλ Μπιλντ δεν κρύβει τον ενθουσιασμό του, υπερβάλλοντας ότι η διάσκεψη έχει την ίδια βαρύτητα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας.
Η Πολωνία όμως έχει προβλήματα τα οποία ασφαλώς θα έχουν επιπτώσεις στην προεδρία της- έστω και αν η Βαρσοβία το αποκλείει προβάλλοντας τη σχετικώς γερή και σε συνεχή ανάπτυξη οικονομία της. Τον Οκτώβριο έχει εκλογές και οι πιθανότητες να εκλεγεί ο Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, γνωστός για τις εθνικιστικές και αντιευρωπαϊκές ιδέες του, είναι μεγάλες. Αν συμβεί αυτό- οι δημοσκοπήσεις τον φέρνουν να προηγείται σταθερά των πιθανών αντιπάλων του -, τότε το πολιτικό σκηνικό στην Πολωνία μεταβάλλεται και ο αρνητικός πολιτικός και ιδεολογικός απόηχος θα φθάσει στις Βρυξέλλες. Πρόβλημα δημιουργεί και ο υπουργός Εξωτερικών Ράντεκ Σικόσκι – του «κύκλου της βαρόνης Αστον»- για τον οποίο οι φήμες λέγουν ότι θα θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος. Η θορυβώδης επίσκεψή του στη Λιβύη, η πρώτη επίσκεψη ξένου υπουργού στους λίβυους εξεγερμένους, θεωρήθηκε στη Βαρσοβία «προαγγελτήριο» υποψηφιότητας.
Αλλά και αυτά καθαυτά τα θέματα της πολωνικής ατζέντας είναι προβληματικά. Η ευρωπαϊκή άμυνα, λ.χ., είναι αδύνατον να λάβει κάποια συγκεκριμένη μορφή εξαιτίας της κατάστασης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ο ευρωπαίος διπλωμάτης κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για να πείσει το (μικρό) ακροατήριό του για τις δυνατότητες «να έχουμε στο τέλος Νοεμβρίου έναν διαμορφωμένο οδικό χάρτη» που θα στοχεύει στην ποσοτική και ποιοτική συγκρότηση της ευρωπαϊκής άμυνας. Το ότι η πολωνική προεδρία, όπως δήλωσε ο διπλωμάτης, θα προσφύγει και στη συνεργασία της βαρόνης Αστον- αρμόδιας στην ΕΕ και για θέματα άμυνας- δεν αλλάζει τα πράγματα. Μάλιστα το γεγονός ότι μετά την Πολωνία την προεδρία θα έχουν το 2012 διαδοχικά η Δανία και η Κύπρος- δύο κράτη χωρίς αξιόλογες στρατιωτικές περγαμηνές – ενισχύει τις αμφιβολίες για τις προσδοκίες της Πολωνίας. Ούτε προβλέπεται να αλλάξει το κλίμα στους «27» από το γεγονός ότι πολωνικές δυνάμεις βρίσκονται στο Αφγανιστάν.
Αμφιβολίες διατυπώθηκαν από τους δημοσιογράφους για την τύχη του θέματος του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η Κομισιόν, βεβαίωσε μέλος της Γραμματείας της που παρακάθησε στο μπρέκφαστ, θα παρουσιάσει στα μέσα Ιουλίου ένα «τελικό προσχέδιο» του προϋπολογισμού 2014-2020 με την ελπίδα(;) ότι θα εγκριθεί ύστερα από διαβουλεύσεις και τροπολογίες ως το 2014. Η πολωνική προεδρία θα τις εγκαινιάσει με ένα μακρό πρόγραμμα διασκέψεων και συζητήσεων- με 12 διασκέψεις σε επίπεδο οικονομικών συμβούλων και με δύο υπουργικές, τον Οκτώβριο και στις αρχές Δεκεμβρίου.
Η πολωνική προεδρία της ΕΕ «θα εκφράσει με σαφήνεια, πειστικότητα και πολύ συγκεκριμένα» την άποψή της σχετικά με την ευρωπαϊκή βοήθεια στην Ελλάδα, δήλωσε στο «Βήμα» διπλωμάτης ο οποίος γνωρίζει τις θέσεις της Βαρσοβίας για την αντιμετώπιση της κρίσης στις χώρες της Ευρώπης. Ανέφερε μάλιστα ότι ο πρωθυπουργός της Πολωνίας κ. Τουσκ στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που έδωσε την περασμένη εβδομάδα απαντώντας σε ερώτηση για τα θέματα της ατζέντας της πολωνικής προεδρίας δήλωσε ότι «δεν τον βρίσκει σύμφωνο» ο τρόπος με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Τράπεζα και η Ενωση «διαχειρίζονται» το ζήτημα της βοήθειας στην Ελλάδα, στην Πορτογαλία και στην Ιρλανδία.
Ο πολωνός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η βοήθεια θα πρέπει να είναι πιο συγκεκριμένη, να είναι απαλλαγμένη από εθνικές προκαταλήψεις και συμφέροντα και να δηλώνει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και την ευθύνη για αλληλοϋποστήριξη. Η Πολωνία δεν μετέχει στην ευρωζώνη αλλά ο πρωθυπουργός της, σύμφωνα με τον δυτικό διπλωμάτη, «έκανε μάθημα» στους ομολόγους του της ευρωζώνης δηλώνοντας ότι οι αποφάσεις της ΕΕ πρέπει να υλοποιούνται χωρίς καθυστερήσεις, τις οποίες απέδωσε σε «εθνικούς εγωισμούς» και «έλλειψη εμπιστοσύνης στην ευρωπαϊκή δυναμική».
Πηγή της Κομισιόν στην οποία «Το Βήμα» έθεσε υπόψη τις απόψεις του πολωνού πρωθυπουργού δήλωσε ότι «θα ήταν πανευτυχής» αν ο κ. Τουσκ προωθήσει αυτή τη «φιλοσοφία» στη διάρκεια της πολωνικής προεδρίας.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
