Σευψηλά επίπεδα αναμένεται να παραμείνουν τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων στην ελληνική αγορά και το 2011, καθώς δεν εκτιμάται ότι θα υπάρξει οριστική λύση στα χρηματοδοτικά προβλήματα των τραπεζών. Τις υψηλότερες αποδόσεις, που ξεπερνούν σήμερα ακόμη και το 5,5% σε ετήσια βάση, θα συνεχίσουν να προσφέρουν οι μικρότερες τράπεζες, ενώ και τα μεγαλύτερα πιστωτικά ιδρύματα θα διαθέτουν προϊόντα με επιτόκια της τάξεως του 3%-4%. Παράλληλα, έμφαση εκτιμάται ότι θα δοθεί στην προώθηση μακροχρόνιων αποταμιευτικών προγραμμάτων που εξασφαλίζουν τη λήψη μιας κύριας ή πρόσθετης σύνταξης έπειτα από τουλάχιστον 10 χρόνια περιοδικών καταβολών. Η σταδιακή εφαρμογή των νέων κανόνων στο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας θα αυξήσει την ανάγκη για τέτοιου είδους προϊόντα, τα οποία μπορούν να προσφέρουν αξιόπιστες λύσεις προς την κατεύθυνση ενίσχυσης των μελλοντικών εισοδημάτων.

Σε κάθε περίπτωση η διατήρηση των spreads στα τρέχοντα υψηλά επίπεδα και οι πιέσεις που ενδεχομένως να ασκηθούν στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες οικονομίες στην περιφέρεια της ευρωζώνης αναμένεται να καθυστερήσουν την προσπάθεια αποκλιμάκωσης των αποδόσεων στις προθεσμιακές καταθέσεις στα επιθυμητά για τις τράπεζες επίπεδα. Το γεγονός αυτό δίνει τη δυνατότητα στους αποταμιευτές να εξασφαλίσουν μέσω των προσφερόμενων προϊόντων ένα αξιοσημείωτο εισόδημα για τους επόμενους μήνες, χωρίς να ρισκάρουν απώλειες στο αρχικό τους κεφάλαιο.

Η μέση απόδοση για ποσά της τάξεως των 100.000 ευρώ και άνω υπερβαίνει το 3,5%, αποτελώντας μια υψηλή ανταμοιβή, με δεδομένο ότι λαμβάνεται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, το οποίο δεν ξεπερνά σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και τους έξι μήνες. Αρμόδια τραπεζικά στελέχη συνιστούν στους καταθέτες να κλείνουν για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα τα χρήματά τους σε προγράμματα με υψηλά επιτόκια, ώστε να επωφεληθούν από τις προσφορές που παρουσιάζονται σήμερα, εκτιμώντας ότι τους επόμενους μήνες θα υπάρξουν αναπόφευκτα περικοπές, καθώς δεν μπορεί να διατηρείται επ΄ αόριστον το κόστος άντλησης ρευστότητας μέσω των αποταμιεύσεων στα τρέχοντα υψηλά επίπεδα.

Τα νέα προϊόντα των τραπεζών χαρακτηρίζονται από την επιβράβευση που προσφέρουν στον καταθέτη που διατηρεί για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα «κλειδωμένα» τα χρήματά του. Στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερα δημοφιλή είναι τα προγράμματα με βασικό χαρακτηριστικό την καταβολή των τόκων ανά τακτά χρονικά διαστήματα και την ενισχυόμενη απόδοση από μήνα σε μήνα, από τρίμηνο σε τρίμηνο ή από έτος σε έτος. Ετσι, εμφανίστηκαν στην αγορά προγράμματα με επιτόκια που αυξάνονται σταδιακά ως και το 9%, αρκεί ο καταθέτης να μην αποσύρει τις αποταμιεύσεις του. Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι ο καταθέτης μπορεί να αποσύρει τα κεφάλαιά του στην επέτειο της κατάθεσης χωρίς καμία ποινή. Ως αντικίνητρο για την ανάληψη των χρημάτων λειτουργεί η αυξημένη απόδοση της επόμενης περιόδου εκτοκισμού.

ΟΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗΣ

1Απλές προθεσμιακές καταθέσεις.

Οι λογαριασμοί προθεσμίας στην πιο απλή μορφή τους έχουν συγκεκριμένη διάρκεια και σταθερό επιτόκιο που συμφωνούνται στην αρχή της κατάθεσης.Οι τόκοι καταβάλλονται στη λήξη της κατάθεσης ή ανά τακτά χρονικά διαστήματα,προσφέροντας ένα σταθερό πρόσθετο εισόδημα στον καταθέτη.

2Καταθέσεις με αυξανόμενο επιτόκιο.

Τα προϊόντα της κατηγορίας έχουν ως βασικό χαρακτηριστικό την καταβολή των τόκων ανά τακτά χρονικά διαστήματα και την ενισχυόμενη απόδοση από μήνα σε μήνα,από τρίμηνο σε τρίμηνο ή από χρόνο σε χρόνο.Ετσι,ενώ ο καταθέτης έχει τη δυνατότητα να αποσύρει τα κεφάλαιά του στην επέτειο του προϊόντος,αν παραμείνει λαμβάνει ως μπόνους υψηλότερο επιτόκιο.Δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο ισχυρό αντικίνητρο για να αποχωρήσει από την τράπεζα στην οποία έχει δεσμεύσει τα χρήματά του.

3Καταθέσεις με μπόνους τόκους στη λήξη.

Ανάλογης λογικής είναι και τα προγράμματα που προσφέρουν μεν τη δυνατότητα στον πελάτη να αποσύρει τα χρήματά του νωρίτερα από την αρχικώς συμφωνηθείσα διάρκεια,ωστόσο υπάρχει κίνητρο για τη διατήρησή τους ως και το τέλος.Στην προκειμένη περίπτωση,αν δεν υπάρξει απόσυρση πριν από την προσυμφωνημένη λήξη της κατάθεσης,λαμβάνονται ως δώρο έξτρα τόκοι.Ετσι,π.χ.,μπορεί η διάρκεια της κατάθεσης να είναι 12μηνη,αλλά ο καταθέτης λαμβάνει τόκους 15 μηνών.

4Συνδυασμός προθεσμιακών καταθέσεων.

Ορισμένες τράπεζες προσφέρουν πακέτα προθεσμιακών λογαριασμών,που συνδυάζουν βραχυπρόθεσμης διάρκειας προϊόντα με μακροπρόθεσμα.O στόχος των τραπεζών είναι να κρατήσουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στα ταμεία τους τη ρευστότητα του καταθέτη.

Ετσι,προσφέρουν υψηλό επιτόκιο για το σκέλος της κατάθεσης διάρκειας λίγων μηνών και φυσιολογικό επιτόκιο για το υπόλοιπο μέρος,που μπορεί να δεσμευτεί ακόμη και για διάρκεια 24 μηνών.

5Σύνθετες καταθέσεις.
Τα προϊόντα αυτά, τα οποία είναι γνωστά ως λογαριασμοί υπό προειδοποίηση,συνδυάζουν τα πλεονεκτήματα του κλασικού λογαριασμού ταμιευτηρίου με αυτά της προθεσμιακής κατάθεσης, δηλαδή τη ρευστότητα και τις υψηλότερες αποδόσεις.

Οσον αφορά το σκέλος της κατά θεσης,λειτουργούν ακριβώς όπως οι απλοί καταθετικοί λογαριασμοί. Δηλαδή,ο καταθέτης μπορεί να πραγματοποιεί καταθέ σεις για όποιο ποσόν και όποια στιγμή επιθυμεί, απολαμβάνο ντας μάλιστα επιτόκιο υψηλότερο από αυτό των απλών καταθέσεων. Από την άλλ η,όμως,για να κάνει ανάληψη θα πρέπει να προειδοποιήσει εγγ ράφως την τράπεζα. Ανάλογα με το προϊόν ο χρόνος της προειδοπ οίησης μπορεί να κυμαίνετ αι από μία εβδομάδα και να φθάνει ως και τους τρεις μήνες. Οσο μεγαλύτερο αυτό το διάστημα τόσο υψηλότερο είναι και το επιτόκιο.

6Καταθέσεις συνδεδεμένες με τα ευρωπαϊκά επιτόκια.
Αυτά τα προϊόντα σε ορισμένες εκδοχές τους προσφέρονται με επιτόκια που είναι συνδεδεμένα με δείκτες αναφοράς, όπως τα διατραπεζικά επιτόκια Εuribor.

Αυτό σημαίνει ότι η απόδοση της κατάθεσης είναι κυμαινόμενη και εξαρτάται από την πορεία των αγορών.Επειδή τα ευρωπαϊκ ά επιτόκια βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα,το τελικό επιτόκιο προκύπτει από την πρόσ θεση σε αυτά ενός προκαθορισμέν ου σταθερού περιθωρίου.

Οι καταθέτες κερδίζουν από την άνοδο των ευρωπαϊκών επιτοκίω ν.

7Καλάθια επενδύσεων.
Πρόκειται για επενδυτικά προγράμματα προκαθορισμένης διάρκειας και ελεγχόμενου κινδύνου. Τα κεφάλαια της αποταμίευσης κατανέμονται μεταξύ μιας προθεσμιακής κατάθεσης και αμοιβαίων κεφαλαίων.

Ετσι, οι αποδόσεις τους για ένα ποσοστό της συνολικής επένδυσης είναι ιδιαίτερα ελκυστικές, ως και τετραπλάσιες σε σχέση με τα μέσα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων, αλλά ταυτοχρόνως ενέχουν το ρίσκο απώλειας μέρους του αρχικού κεφαλαίου. Αυτό συμβαίνει διότι ναι μεν ο επενδυτής έχει μηδενικό ρίσκο και εξασφαλισμένη απόδοση για ένα μέρος του κεφαλαίου του, συνήθως για το μισό, αλλά το υπόλοιπο μισό εκτίθεται στους κινδύνους των αγορών μέσω των μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων που υποχρεωτικά αγοράζει. Σε γενικές γραμμές, όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό του κεφαλαίου που είναι εκτεθειμένο στις αγορές τόσο υψηλότερο είναι το επιτόκιο της προθεσμιακής κατάθεσης.