Αν και οι εκπτώσεις αρχίζουν επίσημα μεθαύριο Τρίτη 15 Ιουλίου, αρκετοί έμποροι σε μια προσπάθεια να αυξήσουν τις υποτονικές πωλήσεις τους έχουν προχωρήσει σε «μιλητές» μειώσεις τιμών, προς όφελος φυσικά των καταναλωτών. Αν και η υφιστάμενη νομοθεσία απαγορεύει κάθε είδους προσφορές έναν μήνα πριν από την κανονική έναρξη των εκπτώσεων, αυτό δεν εμποδίζει τους εμπόρους να κάνουν έκπτωση στον πελάτη εφόσον – ή και προτού – το ζητήσει, μια πρακτική που θεωρείται νόμιμη αρκεί να μην υπάρχει σχετική σήμανση στο κατάστημα! Αλλωστε υπήρξε και προτροπή από τον Εμπορικό Σύλλογο Αθηνών προς τα μέλη του να αρχίσουν τις εκπτώσεις πριν από την επίσημη έναρξή τους, κάτι που δίχασε τον εμπορικό κόσμο και επανέφερε στο προσκήνιο την ανάγκη εκσυγχρονισμού του θεσμού των εκπτώσεων.
Υιοθετώντας μία ακόμη «δημιουργική» τακτική μάρκετινγκ κάποιες εταιρείες στέλνουν επιστολές προς τους πελάτες τους, με τις οποίες τους προσφέρουν προνομιακές τιμές ακόμη και πριν από τις εκπτώσεις, έναντι προκαταβολής και εξόφληση του ποσού με την έναρξη των εκπτώσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις όσες εταιρείες λιανεμπορίου, κυρίως καταστήματα ένδυσης, επιλέγουν αυτή την πρακτική, πραγματοποιούν το 30% των πωλήσεών τους προτού ακόμη αρχίσουν οι εκπτώσεις.
Από την πλευρά του ο γενικός γραμματέας Καταναλωτή κ. Γ. Οικονόμου ανοίγει τη συζήτηση για ενδεχόμενη αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου αναφορικά με τις εκπτώσεις, ώστε να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις «του καιρού της ακρίβειας». Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά «άλλο πράγμα είναι η ύπαρξη και η τήρηση των νόμων και άλλο πράγμα το αν οι νόμοι αυτοί ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και στις απαιτήσεις των καιρών». Επιμένει δε ότι «η έξαρση της ακρίβειας δημιουργεί την απαίτηση για καλύτερες τιμές σε αγαθά, προϊόντα και υπηρεσίες».
Παρά τις δυσκολίες στην αγορά, ωστόσο, οι έμποροι παραμένουν αρνητικοί απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εκτιμώντας ότι η μείωση των τιμών μπορεί να επιτευχθεί με τη λήψη μέτρων θωράκισης της αγοράς και διασφάλισης συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού. Οπως εκτιμούν οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε παρατεταμένες ή διαρκείς περιόδους εκπτώσεων και τονίζουν ότι αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για τις μικρές εμπορικές επιχειρήσεις οι οποίες δεν μπορούν να συναγωνισθούν το επιθετικό μάρκετινγκ και τις εκπτώσεις των μεγάλων αλυσίδων και των πολυκαταστημάτων.
Επειτα από τις αντιδράσεις που προκάλεσε η ενθαρρυντική στάση του υπουργού Ανάπτυξης κ. Χρ. Φώλια στις προτροπές του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών προς τα μέλη του να προχωρήσουν σε προσφορές πριν από την έναρξη των εκπτώσεων, το υπουργείο Ανάπτυξης φρόντισε να διευκρινίσει ότι δεν υφίσταται ζήτημα αλλαγής του θεσμικού πλαισίου καθώς η ισχύουσα νομοθεσία για τις εκπτώσεις διαμορφώθηκε έπειτα από διάλογο και συνεννόηση με τους εκπροσώπους των εμπόρων. Πάντως ο κ. Φώλιας δεν αποκλείει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εφόσον βέβαια αλλάξουν στάση οι έμποροι.
Ο κ. Φώλιας είχε θεωρήσει τη στάση του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών ως επίδειξη κοινωνικής ευαισθησίας και είχε καλωσορίσει τη συνεισφορά των εμπόρων στην προσπάθεια αντιμετώπισης της ακρίβειας. Ωστόσο εισέπραξε την αντίδραση των υπολοίπων οργανώσεων του κλάδου. Ιδιαίτερα ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ελλάδος κ. Θ. Βάρδας προέβη σε σκληρές δηλώσεις για «προσχηματικές και παράνομες ενέργειες, αφού έχουν ουσιαστικό στόχο να παρακάμψουν τον νόμο περί εκπτώσεων», αναγκάζοντας τον υπουργό να διευκρινίσει ότι «ουδέποτε χαιρέτισε την επίσπευση των εκπτώσεων αλλά την πρόθεση των εμπόρων να προχωρήσουν σε μειώσεις τιμών και προσφορές». Αυτό επιβεβαιώθηκε στη συνάντησή του με την Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου, σύμφωνα με την οποία «συμφωνήθηκε η θωράκιση του θεσμού των εκπτώσεων, ιδιαίτερα κατά τον μήνα πριν από την έναρξή τους».
Πάντως, ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών κ. Π. Κανέλλης δηλώνει ότι παρά τις αντιδράσεις που προκάλεσε η προτροπή του προς τους εμπόρους να μην περιμένουν την επίσημη έναρξη των εκπτώσεων και να διαθέτουν τα προϊόντα τους με μειωμένες τιμές, ο εμπορικός κόσμος και οι καταναλωτές αποδέχθηκαν την παραίνεσή του με ικανοποίηση.
Ακόμη και αυτός, πάντως, δεν πιστεύει ότι η λύση βρίσκεται στις παρατεταμένες εκπτώσεις αλλά στη θωράκιση της αγοράς και του υγιούς ανταγωνισμού ώστε να εξασφαλισθούν καλύτερες αρχικές τιμές όλο τον χρόνο. Για παράδειγμα, προτείνει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες στο ειδικό χωροταξικό σχέδιο για το εμπόριο, ώστε να τεθεί φρένο στις αλλαγές χρήσεων γης που έχουν ως αποτέλεσμα να αυξάνονται συνεχώς τα τετραγωνικά μέτρα που καλύπτουν τα εμπορικά καταστήματα. Σε αυτό το πλαίσιο θεωρεί θετική εξέλιξη τη θέσπιση της Διαρκούς Επιτροπής Εμπορίου με τη συμμετοχή στελεχών του υπουργείου Ανάπτυξης και εκπροσώπων των εμπόρων.
Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η βόλτα στην αγορά κατά την περίοδο των θερινών εκπτώσεων, η οποία αρχίζει την Τρίτη 15 Ιουλίου και θα διαρκέσει ως τις 31 Αυγούστου. Οι καταναλωτικές οργανώσεις, το υπουργείο Ανάπτυξης αλλά και οι έμποροι συνιστούν στους καταναλωτές να πραγματοποιούν έρευνα αγοράς και να προχωρούν σε αγορές ανάλογα με τις ανάγκες αλλά και τις δυνατότητές τους, ώστε να εκμεταλλευθούν με τον καλύτερο τρόπο τις μειωμένες τιμές της εποχής. Η καταναλωτική οργάνωση ΕΚΠΟΙΖΩ εκλαμβάνει ως ελκυστικά τα ποσοστά έκπτωσης άνω του 50%. Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών κ. Π. Καρέλλας συμφωνεί ως προς το ότι οι καταναλωτές δεν θα πρέπει να παρασύρονται από το ποσοστό της έκπτωσης. Πρέπει να ελέγχουν την τελική τιμή και να την αξιολογούν ανάλογα με την ποιότητα του προϊόντος. Την ίδια γνώμη έχει και ο γενικός γραμματέας Καταναλωτή κ. Γ. Οικονόμου, ο οποίος υπογραμμίζει ότι εκπτώσεις στις τιμές δεν σημαίνει και εκπτώσεις στην ποιότητα και κυρίως στην ασφάλεια.
