Ο Λάμπρος Λιάβας, εθνομουσικολόγος και καθηγητής πανεπιστημίου, πρόεδρος του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων, για αλλού ξεκίνησε και αλλού κατέληξε. Στα 20 του χρόνια ήταν φοιτητής Νομικής και σπουδαστής ωδείου (εφόσον είχε εγκαταλείψει την Ιατρική), όταν αποφάσισε στα τέλη της δεκαετίας του ’70 να δοκιμάσει την τύχη του στο A’ Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Μετά, μέσω συμπτώσεων, ήρθε κοντά στον Γιάννη Κωνσταντινίδη και στον Φοίβο Ανωγειαννάκη, με αποτέλεσμα από τη «σοβαρή» μουσική, όπως σημειώνει ο ίδιος, «να αρχίσω να “ψυχανεμίζομαι” τον πλούτο και τη γοητεία της λαϊκής μουσικής παράδοσης, ως τότε περιθωριακής και συκοφαντημένης, συνδεδεμένης με τα τσάμικα των συνταγματαρχών και τις πασχαλινές σούβλες. Τα μαθήματα στη σχολή του Σίμωνα Καρά, τα πρώτα ταξίδια στα νησιά της Κάτω Ιταλίας, καταγράφοντας σε ένα φορητό κασετόφωνο μουσικές και όργανα πρωτόγνωρα, καθώς και οι σπουδές στην Εθνολογία και στην Εθνομουσικολογία, με οδήγησαν στη ραδιοφωνική εκπομπή “Το αλάτι της Γης”».
Είκοσι πέντε χρόνια συνεχούς παρουσίας συμπλήρωσε εφέτος η εκπομπή και ο Λάμπρος Λιάβας αποφάσισε να το εορτάσει με ένα διήμερο όπου θα παρουσιαστούν χοροί και μουσικές με ταυτότητα, με τους κορυφαίους της ελληνικής μουσικής παράδοσης τόσο από την παλαιότερη όσο και από τις νεότερες γενιές που καλούνται να συνεχίσουν την αλυσίδα. Από τη Δόμνα Σαμίου και τον Χρόνη Αηδονίδη ως τη Σαβίνα Γιαννάτου και από τον Πετρολούκα Χαλκιά ως τα Χάλκινα της Κοζάνης, ενώ δεν θα λείψουν οι πανάρχαιοι τελετουργικοί χοροί από τους ελληνόφωνους της Κάτω Ιταλίας, τα τραγούδια της ξενιτιάς και οι διονυσιακές ταραντέλες. Και η Χάρις Αλεξίου με τη φωνή της θα ενώσει τη μικρασιατική με τη στεργιανή παράδοση.
Για τον Λάμπρο Λιάβα η ελληνική παραδοσιακή μουσική είναι «τραγούδια, μουσικές και χοροί που διατρέχουν και γεφυρώνουν τον χρόνο μέσα από την προφορική παράδοση. Οι κρίκοι μιας αλυσίδας που ενώνει τις γενιές, τους αιώνες, το παρελθόν με το παρόν ώστε να προετοιμάσει το μέλλον». Τη χαρακτηρίζει «κιβωτό της συλλογικής συνείδησης, αρχείο της ιστορικής μνήμης, δύναμη κινητήρια για πράξη και ελευθερία, κώδικα έκφρασης και επικοινωνίας. Τραγούδια, μουσικές και χοροί όχι ξεκάρφωτα αλλά ενταγμένα λειτουργικά σε έθιμα και τελετουργίες που συναντούν τη βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου να ξορκίσει το Κακό και να επικαλεστεί το Καλό, να επικοινωνήσει με τον διπλανό του. Να βρει κανάλια και κώδικες που θα του επιτρέψουν να φέρει στην επιφάνεια, να εκφράσει δημόσια, να μοιραστεί την υπαρξιακή του αγωνία και τα βαθύτερα συναισθήματα». Και καταλήγει ως εξής: «Γι’ αυτό και οι παραδοσιακές μουσικές παραμένουν το κλειδί για να προσεγγίσει κανείς το ύφος και το ήθος μιας ομάδας, ενός λαού, μιας εποχής. Για να γνωρίσουμε τον “άλλον” και να θέσουμε ταυτοχρόνως σε σύγκριση και δοκιμασία όλες τις βεβαιότητες και τα άκαμπτα αξιώματα του “εγώ” μας».
Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στο Θέατρο Βράχων. Δευτέρα 10/7 Εν… Φωναίς και Οργάνοις, Δόμνα Σαμίου, Χρόνης Αηδονίδης, Σαβίνα Γιαννάτου, Πετρολούκας Χαλκιάς (κλαρίνο), Νίκος και Γιασεμή Σαραγούδα (ούτι – τραγούδι), Στάθης Κουκουλάρης (βιολί), Μάνος Αχαλινωτόπουλος – Γιώργος Κωτσίνης (κλαρίνο – φλογέρες), Νίκος Οικονομίδης (βιολί) – Σωκράτης Σινόπουλος (πολίτικη λύρα – λάφτα), Μιχάλης Καλιοντζίδης (ποντιακή λύρα – τραγούδι) και τα Χάλκινα της Κοζάνης του Δημήτρη Κώτσικα. Συμμετέχουν χορευτικές ομάδες του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται – Κομνηνοί» και του Λυκείου των Ελληνίδων. Τρίτη 11/7: «Τα αηδόνια της Ανατολής και τα πουλιά της Δύσης», Μικρά Ασία – Πόντος – Καππαδοκία – Ελληνόφωνοι K. Ιταλίας. H Χάρις Αλεξίου στα «Τραγούδια της Γης». Μαζί της οι Μικρασιάτισσες του Πνευματικού Κέντρου N. Ερυθραίας, οι «Γλεντιστάδες» από τον Μεσότοπο Λέσβου, οι χορευτικές ομάδες του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται – Κομνηνοί», του Κέντρου Καππαδοκικών Μελετών Νέας Καρβάλης και το συγκρότημα Arakne Mediterranea των ελληνοφώνων του Σαλέντο.
