Η κυριαρχία της Εθνικής και η αντεπίθεση των ιδιωτικών
ΡΑΓΔΑΙΕΣ εξελίξεις στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι έτοιμη να επιφέρει η κυβέρνηση με στόχο την αναδιάρθρωση και την πλήρη απελευθέρωσή του. Οι αλλαγές τις οποίες επιθυμεί να προωθήσει η κυβέρνηση εκτιμάται ότι όχι μόνο θα εξυγιάνουν τον τραπεζικό χώρο, αλλά θα επηρεάσουν θετικά και την υλοποίηση του Προγράμματος Σύγκλισης.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου έχει ήδη στα χέρια του μελέτη των μεγεθών, των προβλημάτων και των προοπτικών του τραπεζικού συστήματος και μελετά τις σχετικές προτάσεις για την αναδιάρθρωσή του.
* Σειρά επαφών στο υπουργείο
Εχει μάλιστα ξεκινήσει σειρά επαφών με τις διοικήσεις των κρατικών τραπεζών, αρχής γενομένης την προηγούμενη Παρασκευή όταν συναντήθηκε με τους διοικητές των δύο μεγαλύτερων κρατικών τραπεζών, της Εθνικής και της Εμπορικής, κκ. Θ. Καρατζά και Κ. Γεωργουτσάκο. Τα συμπεράσματα των συναντήσεων αυτών θα αποτελέσουν άλλωστε τη βάση των προτάσεων πάνω στις οποίες θα προωθηθούν οι αλλαγές στις κρατικές τράπεζες.
Η αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος κρίνεται αναγκαία εν όψει της προοπτικής ότι η Ελλάδα μπορεί να μετάσχει το αργότερο ως το 2001 στην τελική φάση της ΟΝΕ με την κυκλοφορία του ενιαίου νομίσματος. Και συμμετοχή στην ΟΝΕ σημαίνει ένταση του ανταγωνισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών και απώλεια μεγάλων εσόδων για τις ελληνικές αλλά και τις ευρωπαϊκές τράπεζες εν γένει από την αγορά συναλλάγματος. Επιπλέον οι αλλαγές στο τραπεζικό σύστημα κρίνονται απαραίτητες και για έναν ακόμη λόγο: να απαλλαγεί το Δημόσιο από τα βάρη που έχει επωμιστεί από την εποχή όπου η ελληνική οικονομία και το τραπεζικό σύστημα λειτουργούσαν σε προστατευτικό περιβάλλον.
Ετσι, ο εκσυγχρονισμός και η ενίσχυση των μεγάλων πιστωτικών ιδρυμάτων αποτελεί κύριο στόχο των αλλαγών που επιθυμεί να επιφέρει η κυβέρνηση. Ειδικότερα μάλιστα κρίνεται απαραίτητος ο εκσυγχρονισμός των μεγάλων κρατικών τραπεζών. Σύμφωνα μάλιστα με εκτιμήσεις του ΥΠΕΘΟ, σε δύο με τρία χρόνια οι μεγάλες τράπεζες θα κυριαρχούν στην αγορά με επικεφαλής την Εθνική και την Εμπορική.
Προς την κατεύθυνση αυτή το 1997 θα γίνουν μεγάλες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου από τις τράπεζες. Η Τράπεζα Πίστεως θα αυξήσει κατά 60 δισ. δρχ. το μετοχικό της κεφάλαιο, η Τράπεζα Εργασίας κατά 30 δισ. δρχ. και η Εθνική κατά 50 δισ. δρχ.
* Θα αντλήσουν 140 δισ. από την αγορά
Ο τραπεζικός τομέας, λίγο προτού βγει το δεύτερο πακέτο του ΟΤΕ στο Χρηματιστήριο, επιδιώκει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 1997 να αντλήσει από την αγορά 140 δισ. δρχ.· ενδεχομένως η προσφορά να αυξηθεί αν στο παιχνίδι αποπειραθούν να μπουν και μικρότερες δημόσιες ή ιδιωτικές τράπεζες.
Η Εθνική σκέπτεται να προχωρήσει στην έκδοση ομολογιακού δανείου, κυρίως στις διεθνείς αγορές, ύψους 150-200 εκατ. δολαρίων. Παράλληλα, η τράπεζα υπό τη διοίκηση του κ. Καρατζά προχωρεί δυναμικά στην αναπροσαρμογή και στην εξυγίανση του χαρτοφυλακίου της. Δεύτερος γύρος για την «Κρήτης»
Ο διαγωνισμός για την Τράπεζα Κρήτης επαναλαμβάνεται αλλά με διαφοροποιημένους όρους ως προς τον τρόπο καταβολής του τιμήματος. Οι επικεφαλής της Τράπεζας της Ελλάδος και των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών φέρονται αποφασισμένοι να δεχθούν να απαλείψουν τους δεσμευτικούς όρους για τον τρόπο καταβολής του τιμήματος που επέβαλε η διακήρυξη του πρώτου διαγωνισμού, που απέβη τελικά άγονος μετά και την απόσυρση της μοναδικής προσφοράς της Τράπεζας Πειραιώς. Αν και το τίμημα δεν θα μειωθεί από το όριο των 40 δισ. δρχ. που είχε προβλεφθεί στην αρχική διακήρυξη, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα απαλειφθούν οι όροι που επέβαλλαν καταβολή του τιμήματος «τοις μετρητοίς». Ετσι, οι ενδιαφερόμενοι όσοι τελικά εμφανισθούν θα μπορούν στον δεύτερο «γύρο» του διαγωνισμού να υποβάλουν προσφορές που θα προβλέπουν και τη σταδιακή αποπληρωμή του τιμήματος σε έντοκες δόσεις.
Πάντως, η μοναδική ενδιαφερόμενη του αρχικού διαγωνισμού η Τράπεζα Πειραιώς είναι αποφασισμένη να συμμετάσχει εκ νέου. Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου της κ. Μ. Σάλλα, «το ενδιαφέρον για την αγορά της Τράπεζας Κρήτης ήταν και παραμένει αμείωτο, παρά τις όποιες καθυστερήσεις παρατηρούνται στη συγκεκριμένη υπόθεση ιδιωτικοποίησης». Ο ίδιος διευκρινίζει ότι η απόφαση της απόσυρσης της αρχικής προσφοράς έγινε προκειμένου να «διευκολυνθεί το έργο της Επιτροπής Αξιολόγησης, αφού έτσι θα μπορούσε να λάβει υπόψη της και τυχόν άλλες προσφορές, πράγμα που θα βοηθούσε στο να αναδειχθεί ποια πράγματι είναι η καλύτερη πρόταση και να στεφθεί με μεγαλύτερη επιτυχία το εγχείρημα ιδιωτικοποίησης της Τράπεζας Κρήτης». Τέλος, ο πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς τονίζει ότι χρειάζεται να επισπευσθούν οι διαδικασίες της ιδιωτικοποίησης. «Αυτό που προέχει τώρα είναι να καλέσει το αρμόδιο υπουργείο όλους τους ενδιαφερομένους προκειμένου να εκδηλώσουν και αυτοί εμπράκτως το ενδιαφέρον τους, για να προχωρήσουν έτσι χωρίς χρονοτριβές οι διαδικασίες για την πώληση της Τράπεζας Κρήτης».
