Οι 40 ξένες θυγατρικές στο ελληνικό εμπόριο

Πώς κατανέμονται τα κέρδη του εμπορίου

Το στοιχείο είναι αποκαλυπτικό: 40 θυγατρικές πολυεθνικών επιχειρήσεων συγκέντρωσαν περίπου το 30% των συνολικών καθαρών κερδών των εμπορικών επιχειρήσεων της χώρας!!! «Το Βήμα» «φωτογραφίζει» σήμερα τις ξένες «θυγατέρες» που έλαμψαν διά της παρουσίας τους στα επιχειρηματικά δρώμενα, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τα στοιχεία μεγάλης έρευνας που έγινε μεταξύ 1.173 μεγάλων εισαγωγικών και εμπορικών επιχειρήσεων της χώρας.

Προτού όμως δούμε τα πρόσωπα που «κινούν τα νήματα» στις ξένες πολυεθνικές στη χώρα μας αξίζει να καταγράψουμε ορισμένα από τα συμπεράσματα της πανελλαδικής έρευνας. Σύμφωνα με αυτά, οι συνολικές πωλήσεις των 1.173 επιχειρήσεων κατά το 1998 ανήλθαν σε 8,5 τρισεκατομμύρια δραχμές, ενώ τα συνολικά κέρδη τους έφθασαν τα 285 δισεκατομμύρια δραχμές. Φαίνεται μάλιστα ότι το παρελθόν έτος κύλησε για τη μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων θετικά. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι 1.045 εταιρείες (ποσοστό 89% του συνόλου) εμφάνισαν κερδοφόρο δραστηριότητα ενώ μόλις 128 ήταν ζημιογόνες. Από τις κερδοφόρες επιχειρήσεις μάλιστα, οι 673 αύξησαν τα κέρδη τους με ρυθμό υψηλότερο του πληθωρισμού ή μετέτρεψαν τις ζημιές σε κέρδη.

Ενδιαφέρον ωστόσο εμφανίζουν και τα συνολικά μεγέθη του ελληνικού εμπορίου: οι εν λόγω εταιρείες (1.045) αύξησαν τον τζίρο τους κατά 14%, με ρυθμό δηλαδή πολύ υψηλότερο του πληθωρισμού. Την ίδια περίοδο τα συνολικά καθαρά κέρδη αυξήθηκαν με πολύ υψηλότερο ρυθμό ­ σχεδόν 25%. Προβληματισμό ωστόσο δημιουργεί το γεγονός ότι οι συνολικές μεσομακροπρόθεσμες υποχρεώσεις αυξήθηκαν κατά 58% σε μια περίοδο κατά την οποία τα συνολικά ίδια κεφάλαια ακολούθησαν ρυθμό αύξησης 19%.

Σε ποιους κλάδους όμως συγκεντρώθηκαν τα περισσότερα χρήματα; Σε ποιους τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας δημιουργήθηκαν τα περισσότερα κέρδη; Επιχειρώντας να απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα διαπιστώσαμε ότι οι πιο κερδισμένοι ήταν και εξακολουθούν να είναι οι έμποροι αυτοκινήτων, φαρμάκων – καλλυντικών, μηχανών γραφείου – συστημάτων πληροφορικής, οι ιδιοκτήτες αλυσίδων σουπερμάρκετ και καταστημάτων ηλεκτρικών συσκευών, οι έμποροι ειδών ένδυσης – υπόδησης, επιστημονικών και ιατρικών μηχανημάτων, τροφίμων και πετρελαιοειδών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι 153 εισαγωγείς και dealers αυτοκινήτων δήλωσαν συνολικά καθαρά κέρδη της τάξης των 40 δισ. δραχμών. Πολύ λιγότερες εταιρείες, συγκεκριμένα 73 επιχειρήσεις εμπορίας φαρμάκων – καλλυντικών, εμφάνισαν συνολικά καθαρά κέρδη 38,5 δισ. δραχμών. Ιδιαίτερη κερδοφορία παρουσίασε ο κλάδος των επιχειρήσεων εμπορίας μηχανών γραφείου (fax, τηλεφωνικά κέντρα, φωτοτυπικά) και συστημάτων πληροφορικής (υπολογιστές, περιφερειακά): οι 59 μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου εμφάνισαν συνολικά καθαρά κέρδη της τάξης των 30 δισεκατομμυρίων δραχμών. Στο λιανεμπόριο (σουπερμάρκετ, καταστήματα ηλεκτρικών συσκευών) συγκεντρώθηκαν επίσης σημαντικά κέρδη. Ετσι, οι 86 αλυσίδες σουπερμάρκετ παρουσίασαν συνολικά καθαρά κέρδη της τάξης των 25 δισ. δραχμών ενώ οι 65 αλυσίδες καταστημάτων εμπορίας ηλεκτρικών συσκευών εμφάνισαν συνολικά κέρδη της τάξης των 20 δισ. δραχμών.

* Οι κκ. Η. Einsmann και Stieglitz V. C, πρόεδρος και γενικός διευθυντής της Procter & Gamble Hellas, καθώς επίσης και ο κ. Γ. Βασιλάτος, διευθυντής οικονομικών της επιχείρησης, έχουν κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένοι. Η εταιρεία που διακινεί ορισμένα πολύ γνωστά προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, μεταξύ των οποίων τα Pampers, Tide, Ariel και Crest, κατέκτησε για μία ακόμη χρονιά την πρώτη θέση μεταξύ των πιο κερδοφόρων εισαγωγικών και εμπορικών ιδιωτικών επιχειρήσεων της χώρας κατά το 1998. Τα καθαρά κέρδη της εν λόγω εταιρείας ακολούθησαν και κατά το παρελθόν έτος μια φρενήρη πορεία (αύξηση 31,5%) για να φθάσουν τα 16 δισεκατομμύρια δραχμές, ενώ οι συνολικές πωλήσεις της άγγιξαν τα 64 δισεκατομμύρια δραχμές. Η Procter & Gamble λειτουργεί με πολύ υψηλό περιθώριο κέρδους που το 1998 έφθασε το 25%, όταν το μέσο περιθώριο κέρδους των εταιρειών ήταν μόλις 9%.

* Μία από τις δύο πρώτες θέσεις στον κατάλογο των επιχειρήσεων εμπορίας πετρελαιοειδών με τα υψηλότερα κέρδη κατέκτησε η Shell Hellas, που διευθύνεται από τον κ. Αλέξη Λάσκαρη. Τα καθαρά κέρδη της Shell Hellas αυξήθηκαν από 4,3 δισεκατομμύρια δραχμές το 1997 σε 5,4 δισεκατομμύρια δραχμές το 1998, παρουσιάζοντας βελτίωση της τάξης του 26%. Τα καθαρά αυτά κέρδη «ανταγωνίστηκε» μόνον η κρατική ΕΚΟ, που διευθύνεται από τον κ. Μιχάλη Γεωργαντόπουλο και η οποία, έχοντας στο «χαρτοφυλάκιό» της τα πρατήρια των Elda και της «Μαμιδάκης», ξεπέρασε κάθε προηγούμενο εμφανίζοντας κέρδη της τάξης των 7 δισ. δραχμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της διοίκησης, η Shell πραγματοποίησε πωλήσεις βενζινών 113,4 δισεκατομμυρίων δραχμών το 1998 έναντι 116 δισ. δραχμών το 1997. Η σχετική αυτή μείωση δεν έχει τόσο σχέση με τις ποσότητες αλλά με τα χαμηλότερα επίπεδα λιανικών τιμών. Αντιστοίχως, οι πωλήσεις λιπαντικών της Shell αυξήθηκαν από 7,5 δισεκατομμύρια δραχμές το 1997 σε 8,5 δισεκατομμύρια δραχμές το 1998. Τέλος, οι πωλήσεις υγραερίου κατά το 1998 διαμορφώθηκαν στα 7,3 δισ. δραχμές έναντι 8,1 δισ. δραχμών το 1997. Συνολικά οι πωλήσεις εμφάνισαν μια μικρή κάμψη από 131,6 δισ. δραχμές το 1997 σε 129,2 δισεκατομμύρια δραχμές το 1998. «Στον τομέα των βενζινών», λέει ο κ. Αλέξης Λάσκαρης, «η Shell κατέχει μερίδιο αγοράς της τάξης του 16% ενώ στον τομέα του υγραερίου το αντίστοιχο ποσοστό είναι 16,5%». Τα οικονομικά αυτά αποτελέσματα καταγράφονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Shell επιχειρεί να αλλάξει ριζικά το προφίλ της πανευρωπαϊκά, και ειδικότερα στην Ελλάδα. Δεν είναι δε τυχαίο ότι η περίοδος αυτή συμπίπτει και με αλλαγή στη διοίκηση των εταιρειών της Shell στη χώρα μας. Στις εταιρείες Shell Hellas (εμπορία πετρελαίου και βενζινών) και Shell Marine Products (ναυτιλιακά καύσιμα) την τρέχουσα λειτουργία ασκεί ο κ. Πάνος Ξύνης και στη Shell Gas ο κ. Μιλτιάδης Μπαμπίλης.

* Ο κ. Ευάγγελος Χαλκιαδάκης, πρόεδρος και γενικός διευθυντής της ΙΒΜ Hellas ΑΕ, είχε τη χαρά να δει την επιχείρηση που διευθύνει στην πρώτη θέση μεταξύ των πιο κερδοφόρων πολυεθνικών του κλάδου και στην 7η θέση μεταξύ όλων των εμπορικών επιχειρήσεων της χώρας. Κατορθώνοντας να πετύχει μια αύξηση της τάξης του 294%, εμφάνισε καθαρά κέρδη 4,6 δισ. δραχμές και περιθώριο καθαρού κέρδους της τάξης του 14%. Η αύξηση αυτή μάλιστα «πάτησε» σε μια σημαντική αύξηση πωλήσεων ­ 46% ­ οι οποίες υπερέβησαν το επίπεδο των 33 δισ. δραχμών.

* Ο κ. Επαμεινώνδας Λαμπαδάριος και ο κ. Dilley Christopher, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος αντίστοιχα της Philip Morris, είναι δύο από τα ισχυρότερα πρόσωπα στην εγχώρια αγορά τσιγάρων. Η επιχείρηση της οποίας ηγούνται και που μεταξύ άλλων εκπροσωπεί στην Ελλάδα τα τσιγάρα Marlboro, αύξησε τις πωλήσεις της κατά 366% για να υπερβεί κατά τι το επίπεδο των 20 δισ. δραχμών ενώ παρουσίασε καθαρά κέρδη της τάξης των 4,5 δισ. δραχμών. Οι επιδόσεις αυτές έφεραν τη Philip Morris στην πρώτη θέση μεταξύ όλων των εισαγωγικών επιχειρήσεων τσιγάρων. Οι άλλες μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις που μονοπωλούν τον κλάδο είναι οι: Reynolds (Camel, Winston), Reemtsma (West, R1) και Gallaher (Silk Cut).

* Ο κ. Η.D. Struck, επικεφαλής της Mercedes Benz Hellas, είχε την τύχη να διευθύνει την πιο κερδοφόρο επιχείρηση μεταξύ των πολυεθνικών του κλάδου. Μετά από μια φρενήρη πορεία των κερδών ­ αυξήθηκαν κατά 80% ­ αυτά υπερέβησαν το επίπεδο των 3 δισ. δραχμών. Η αύξηση των πωλήσεών της επέτρεψε στη Mercedes Benz Hellas να κατακτήσει την πρώτη θέση στην κατηγορία της ενώ στο σύνολο της αγοράς βρέθηκε από τη 18η στη 16η θέση. Η θυγατρική στην Ελλάδα καλείται πάντως αυτή την περίοδο να αφομοιώσει σημαντικές εξελίξεις. Από τη μια πλευρά είχαμε την απόφαση της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας να εισέλθει στις πιο μαζικές κατηγορίες αυτοκινήτων ­ μέσω του Α class. Από την άλλη είχαμε την απόφαση συγχώνευσης της γερμανικής Daimler Benz (μητρικής της Mercedes Benz) και της αμερικανικής Chrysler. Δύο γεγονότα που δίνουν στη γερμανική εταιρεία πρωταγωνιστικό ρόλο στα πλαίσια όχι μόνον της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας αλλά και του συνόλου της ευρωπαϊκής αγοράς αυτοκινήτων.

* Ο κ. Παναγιώτης Αθανασόπουλος είναι πρόεδρος της Toyota Hellas ΑΒΕΕ, της δεύτερης πιο κερδοφόρας εταιρείας που ελέγχεται από ξένο οίκο και δραστηριοποιείται στον τομέα του αυτοκινήτου. Μετά από αύξηση της τάξης του 150%, τα καθαρά κέρδη της Toyota Hellas ανήλθαν σε 2,9 δισ. δραχμές. Η επιχείρηση της οποίας ηγείται ο κ. Αθανασόπουλος κατέκτησε ωστόσο για μία ακόμη χρονιά την κορυφή στην «πυραμίδα των τεσσάρων τροχών», αφού είναι η μοναδική εταιρεία οι πωλήσεις της οποίας προσέγγισαν το επίπεδο των 110 δισ. δραχμών. Η θητεία του στη θέση του προέδρου της Toyota Ελλάς έχει συνδυαστεί με μια σειρά από θετικές εξελίξεις για την εταιρεία. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι η Toyota Motor Corporation απένειμε στην Toyota Hellas την κορυφαία παγκοσμίως διάκριση best of the best για το επίπεδο των υπηρεσιών που προσφέρει στον έλληνα καταναλωτή. Επίσης η εταιρεία τιμήθηκε με το βραβείο Triple Crown για την κατάκτηση της πρώτης θέσης στις πωλήσεις επιβατικών, φορτηγών αλλά και στο σύνολο της αγοράς.

* Στην αγορά των ηλεκτρικών συσκευών τις δύο πρώτες θέσεις μοιράστηκαν η Sony Hellas και η Philips Hellas ΑΕ. Η Sony Hellas, που διευθύνεται από τον κ. Κώστα Μπαλαφούτα, απέσπασε την πρωτιά στα κέρδη (2,7 δισ. δραχμές) και η Philips την πρωτιά στον τζίρο. Η Philips, που διευθύνεται από τους κκ. Κ. Βαμβακόπουλο, Γ. Οικονομόπουλο και Π. Παπαθανασίου, ήταν η επιχείρηση με τη μεγαλύτερη αύξηση πωλήσεων (77%) του κλάδου.

* Μία από τις λίγες περιπτώσεις στον κλάδο των σουπερμάρκετ που εμφανίζουν σημαντική αύξηση κερδών είναι αυτή της Αλφα-Βήτα Βασιλόπουλος. Συγκεκριμένα, η επιχείρηση αυτή, που διευθύνεται από τον κ. Κ. Μαχαίρα, αύξησε τα καθαρά κέρδη της κατά 23% για να δηλώσει 2,27 δισεκατομμύρια δραχμές και πωλήσεις σχεδόν 130 δισεκατομμύρια δραχμές.

* Ο κ. Wills Grant, διευθύνων σύμβουλος της Opel Hellas, κατόρθωσε να επιτύχει και τους δύο στόχους που είχε θέσει. Από τη μια πλευρά υλοποιήθηκε το σχέδιο ανασυγκρότησης της παρουσίας της Opel στην ελληνική αγορά (όπως είναι γνωστό η Opel λειτουργούσε παλιά με δίκτυο επισήμων αντιπροσώπων). Από την άλλη πέτυχε να κερδίσει μία από τις πλέον περίοπτες θέσεις στον κατάλογο των πιο κερδοφόρων εταιρειών του κλάδου. «Πατώντας» στη νέα δομή αλλά και στα νέα μοντέλα της (για παράδειγμα το Astra), η Opel Hellas αύξησε τα κέρδη της κατά 284% για να φθάσει το 1,8 δισ. δραχμές. Αντιστοίχως, οι πωλήσεις της εταιρείας αυξήθηκαν κατά 137% για να προσεγγίσουν τα 50 δισ. δραχμές.

* Ενα από τα ισχυρά πρόσωπα του εμπορίου είναι αναμφίβολα και ο κ. Φρανκ Μπλετζιάν, επικεφαλής της εισαγωγικής και εμπορικής εταιρείας Friesland (γάλα Νουνού). Η επιχείρηση αυτή μετά από αύξηση 25% πραγματοποίησε τζίρο της τάξης των 46 δισ. δραχμών ενώ τα καθαρά κέρδη της ανήλθαν σε 1,8 δισ. δραχμές.

* Η Levi Strauss Hellas, που διευθύνεται από τον κ. Αλ. Ανδριόπουλο, κατόρθωσε να κατακτήσει την τρίτη θέση στον κλάδο και την πρώτη στην αγορά τζιν. Αυτό που ωστόσο λίγοι γνωρίζουν είναι το γεγονός ότι παράλληλα με τα 10 δισ. δραχμές, που είναι ο ετήσιος τζίρος της, η Levi Strauss Hellas συντονίζει την παραγωγή προϊόντων Levi’s στην Ελλάδα και στην Τουρκία, τα οποία εξάγονται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο τζίρος αυτών των προϊόντων υπερβαίνει τα 12 δισ. δραχμές ετησίως. Η Levi Strauss, που συνεργάζεται με 450 εξουσιοδοτημένα καταστήματα και 6 Original Levi’s Stores, «άνοιξε» μια νέα δραστηριότητα: την αντιπροσώπευση της φίρμας Dockers μέσω ενός δικτύου 6 επιλεγμένων καταστημάτων.


Ελληνικές επιδόσεις

* Δύο επιχειρήσεις εμπορίας μεταλλικών προϊόντων που παρουσίασαν υψηλή κερδοφορία είναι η Καλπίνης Α. Σίμος Ν. ΑΕΒΕ και η Μπήτρος ΑΕΒΕ. Η πρώτη, αν και παρουσίασε μικρή μείωση κερδοφορίας (11%), τα καθαρά κέρδη της διαμορφώθηκαν στο 1,2 δισ. δραχμές. Αντιθέτως, η Μπήτρος ΑΕΒΕ παρουσίασε θεαματική αύξηση (80%) κερδοφορίας για να φθάσει τα 954 εκατομμύρια δραχμές.

* Στον τομέα λιανικής πώλησης ηλεκτρικών συσκευών την πρώτη θέση κατέλαβε για μία ακόμη χρονιά η επιχείρηση Κωτσόβολος, που διευθύνεται από τον κ. Μαρ. Παράβαλο. Η επιχείρηση μάλιστα σημείωσε αύξηση 55% των καθαρών κερδών της, τα οποία ανήλθαν σε 1,9 δισ. δραχμές. Οι πωλήσεις της Κωτσόβολος έφθασαν τα 64,4 δισ. δραχμές. Στην αμέσως επόμενη θέση βρέθηκε η Ράδιο Κορασίδη με καθαρά κέρδη 1,8 δισ. δραχμές. Η επιχείρηση Μπενρουμπή Χ. & Υιός εμφάνισε καθαρά κέρδη 725 εκατ. δραχμές.

* Θεαματική αύξηση κερδοφορίας ­ σχεδόν 80% ­ εμφάνισε και η επιχείρηση πληροφορικής Altec ΑΒΕΕ, που διευθύνεται από τον κ. Αθ. Αθανασούλη. Η εν λόγω εταιρεία, που δραστηριοποιείται με επιτυχία και στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, παρουσίασε καθαρά κέρδη 6,9 δισ. δραχμές και πωλήσεις 32,8 δισ., ενώ λειτούργησε με πολύ υψηλό περιθώριο κέρδους 21%.

* Η εισαγωγική εταιρεία των ιαπωνικών αυτοκινήτων Suzuki, η Σφακιανάκης ΑΕΒΕ, συνέχισε την ανοδική πορεία της και το 1998, παρουσιάζοντας καθαρά κέρδη 4,5 δισ. δραχμές. Η επιχείρηση, που διευθύνεται από τον κ. Στ. Τάκη, ελέγχει περίπου το 6,5% της εγχώριας αγοράς νέων επιβατικών αυτοκινήτων ενώ κατά το παρελθόν έτος πραγματοποίησε συνολικές πωλήσεις της τάξεως των 45 δισεκατομμυρίων δραχμών.

* Οι εταιρείες του κλάδου πληροφορικής – μηχανών γραφείου Unisystems, Πουλιάδης ΑΕΒΕ, Intertech ΑΕ και Info-Quest βρέθηκαν κατά το 1998 στις πρώτες θέσεις του καταλόγου των πιο κερδοφόρων εταιρειών. Ειδική αναφορά αξίζει να γίνει στην επιχείρηση Πουλιάδης & Συνεργάτες καθώς επίσης και στην Info Quest, οι οποίες παρουσίασαν αυξήσεις κερδών 58,4% και 103,5% αντίστοιχα. Πολύ υψηλά ποσοστά αύξησης κερδών παρουσίασαν και οι παρακάτω εταιρείες του ίδιου κλάδου: CPI ΑΕ, Computerlead ΑΕ, Raibow Computer ΑΕ, Byte Computer ΑΒΕΕ, Κάρμα Οκταβίτ ΑΕ, Πλαίσιο Computers και Despec Hellas. Αξίζει να σημειωθεί ότι η επιχείρηση Intertech ΑΕ, του ομίλου επιχειρήσεων Ιντεραμέρικαν, μετά από αύξηση κερδών 30% «άγγιξε» το 1,5 δισ. δραχμές ενώ οι πωλήσεις της έφθασαν τα 14 δισεκατομμύρια δραχμές.

* Σταθερά ανοδική ήταν και η πορεία της Elmec Sport, που δραστηριοποιείται στον τομέα της εμπορίας αθλητικών ενδυμάτων και υποδημάτων (Nike) και όχι μόνον. Η επιχείρηση, που διευθύνεται από τον κ. Σάμι Φάις και διαθέτει στην οδό Πειραιώς και το τεράστιο εκπτωτικό κατάστημα Factory Outlett, έκανε σημαντικές κινήσεις σε αγορές γειτονικών χωρών και αύξησε τα κέρδη της κατά 10% για να φθάσουν τα 3,2 δισεκατομμύρια δραχμές. Την ίδια χρονιά οι πωλήσεις της ανήλθαν σε 18 δισεκατομμύρια δραχμές.