Οταν ο Αλεξάντρ Αλεξάντροβιτς Μπογκντάνοφ (ψευδώνυμο του Α. Α. Μαλινόφσκι, 1873-1929) καταπιάστηκε, στο περιθώριο των επιστημονικών και φιλοσοφικών ενασχολήσεών του, με τη λογοτεχνία ­ με την επιστημονική φαντασία ειδικότερα ­, είχε ήδη μακρά θητεία στο ρωσικό επαναστατικό κίνημα, γνώριζε πολύ καλά τα νέα επιστημονικά επιτεύγματα, είχε ήδη διαμορφώσει τις φιλοσοφικές αντιλήψεις του, πολύ προωθημένες, αν όχι αιρετικές, για την εποχή του. Στενός συνεργάτης του Λένιν, ο Μπογκντάνοφ απομακρύνεται από την ηγετική ομάδα των μπολσεβίκων μετά την επανάσταση του 1905. Συνεχίζει την επαναστατική δραστηριότητά του υπό την σκιάν των κατηγοριών που οι πρώην σύντροφοί του εκτοξεύουν εναντίον του ως το 1920, οπότε απομακρύνεται οριστικά από την πολιτική και αφιερώνεται στην επιστήμη του, στην οποία θα δώσει κυριολεκτικά τη ζωή του ­ πεθαίνει στη διάρκεια μιας πειραματικής μετάγγισης, δοκιμάζοντας στον εαυτό του τη θεωρία του για τη συμβολή της ανταλλαγής αίματος στη μακροβιότητα των ανθρώπων. Οραματιστής, εμπνευσμένος, ενημερωμένος για τις εξελίξεις στον χώρο της επιστήμης αλλά και την καταγραφή των επιτευγμάτων της στην τέχνη, ο Μπογκντάνοφ γνωρίζει τη σοσιαλιστική ουτοπία του Χ. Τζ. Γουέλς αλλά και τον φουτουρισμό του Μαρινέτι. Ετσι στον Κόκκινο Πλανήτη (1908), το σημαντικότερο μαζί με τον Μηχανικό Μένι (1913) έργο του, ο Μπογκντάνοφ πραγματεύεται όλα τα ζητήματα που απασχολούσαν τους επιστήμονες και καλλιτέχνες της εποχής του, με άξονα το ζεύγος τεχνολογία – σοσιαλισμός, το οποίο κυριαρχεί στις πάσης φύσεως αναζητήσεις του.


Ο Αρης, λοιπόν, ο Κόκκινος Πλανήτης, είναι ο τόπος της ουτοπίας του Μπογκντάνοφ, η γη όπου υπάρχει και λειτουργεί, με εντυπωσιακή απλότητα και αποτελεσματικότητα, η ιδανική του πολιτεία. Ο Λένι, το alter ego του συγγραφέα, είναι ένας ρώσος επαναστάτης, συνεπής και ενθουσιώδης, με μεγάλη τεχνική κατάρτιση, παγιδευμένος σε μια αδιέξοδη ερωτική σχέση. Οι Αρειανοί, οι οποίοι θέλουν να προσεγγίσουν τη Γη για πολλούς και ποικίλους λόγους, από περιέργεια, φιλέρευνη διάθεση, αλλά και για απολύτως ιδιοτελείς σκοπούς που σχετίζονται με τα ενεργειακά κοιτάσματά της, τον απάγουν ως το καλύτερο δείγμα γήινου ανθρώπου και τον οδηγούν στον πλανήτη τους. Εκεί ο Λένι γίνεται ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις δύο διαφορετικές κοινωνίες. Ερωτεύεται τη νεαρή αρειανή γιατρίνα Νέτι, αρρωσταίνει και σε μια δεδομένη στιγμή σκοτώνει ­ ή νομίζει ότι σκοτώνει ­ τον πρώην σύζυγο της Νέτι, εισηγητή της ολοκληρωτικής καταστροφής της ανθρωπότητας, και οδηγείται πίσω στη Γη. Επιστρέφει στην επαναστατική δραστηριότητά του δραπετεύοντας από την κλινική όπου βρίσκεται έγκλειστος, τραυματίζεται και, τέλος, η Νέτι έρχεται και φεύγουν μαζί προς άγνωστη κατεύθυνση.


Ο Κόκκινος Πλανήτης εγγράφεται στην ιδιαίτερη παράδοση της ρωσικής επιστημονικής φαντασίας, ιδιαιτέρως επινοητικής και βαθύτατα ποιητικής, στην οποία η δράση δεν αναιρεί, με τον καταιγιστικό ρυθμό της, τον λόγο ή την εικόνα. Στα βήματα του Τσιολκόφσκι και του Κουπρίν, ο Μπογκντάνοφ σχεδιάζει και περιγράφει με ακρίβεια αλλά και ολοφάνερη απόλαυση την πτητική μηχανή που θα οδηγήσει τον ήρωά του στον Αρη, τις εκπληκτικές μηχανές και τα συστήματα παραγωγής στα εργοστάσια των Αρειανών, τις προωθημένες ιατρικές τους μεθόδους, τα ενεργειακά και οικολογικά προβλήματά τους, με όρους εντελώς σύγχρονους.


Στην προηγμένη τεχνολογικά αυτή πολιτεία ­ με την πλατωνική σημασία του όρου ­, η οποία λειτουργεί, ευνομουμένη, στη βάση των αναγκών των μελών της, έχει επιλύσει οριστικά το ζήτημα της εργασίας προς όφελος του ελεύθερου χρόνου και απελευθερώνει τον άνθρωπο από τους υλικούς αλλά και τους κοινωνικούς και ψυχολογικούς καταναγκασμούς που τον καταδυναστεύουν, ο Λένι βλέπει την εικόνα της κοινωνίας που οι ρώσοι σοσιαλιστές αγωνίζονται να δημιουργήσουν στη γη. Και η τεχνολογία δεν είναι ικανή αλλά είναι οπωσδήποτε αναγκαία συνθήκη για τη δημιουργία της κοινωνίας αυτής. Ο Μπογκντάνοφ στο προφητικό έργο του όχι μόνο περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τεχνολογικά επιτεύγματα και επιστημονικές πρακτικές που σήμερα πλέον έχουν περάσει από τον χώρο της φαντασίας στη σφαίρα της πραγματικότητας, αλλά εισηγείται και μία καινοτόμο, ειδικά για την εποχή του, αντίληψη της ίδιας της τεχνολογίας, ως συνθήκης και όχι ως αιτίου της κοινωνικής εξέλιξης.


Ο Μπογκντάνοφ όμως δεν γράφει ένα θεωρητικό έργο για τον σοσιαλισμό και την επιστήμη, καταθέτει την κοσμοαντίληψή του μέσα από ένα γοητευτικό μυθιστόρημα. Αφηγείται ένα όμορφο παραμύθι στο οποίο η εξωγήινη ζωή δεν είναι a priori απειλητική, η ιδιαιτερότητα της Γης προκύπτει από τις συνεχείς συγκρούσεις και τις αντιφάσεις της ανθρωπότητας, που όμως κατευθύνεται με σταθερά βήματα προς το μέλλον, η ομορφιά της ανθρωπότητας είναι η έλλειψη τελειότητας που τη χαρακτηρίζει και ο σοσιαλισμός αναδεικνύεται ως το μόνο ανθρώπινο πολιτικό σύστημα. Η συστηματική χρήση του υπαινιγμού, τα διφορούμενα στοιχεία της πλοκής, η κινηματογραφική σχεδόν χρησιμοποίηση των εικόνων δημιουργούν την αναγκαία ισορροπία απόστασης και οικειότητας που κατακτά τον αναγνώστη.