ΑΠΑΙΣΙΟΔΟΞΕΣ ήταν οι διαπιστώσεις για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα υγείας της χώρας από δύο πολιτικά πρόσωπα που μίλησαν τη δεύτερη και τελευταία ημέρα του συνεδρίου που οργάνωσε το περιοδικό «The Economist» με θέμα «Η υγεία σήμερα και αύριο». Ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Ν. Χριστοδουλάκης αναφέρθηκε στην κατάσταση που επικρατεί στην υγειονομική περίθαλψη των δημοσίων υπαλλήλων περιγράφοντας την πολύπλοκη και πλήρως ασυντόνιστη διαδικασία της υγειονομικής κάλυψης των δημοσίων υπαλλήλων και τις αδυναμίες του συστήματος ενώ ο πρώην υπουργός Υγείας κ. Δ. Κρεμαστινός μίλησε για αδυναμία ανασυγκρότησης του ΕΣΥ χωρίς την προϋπόθεση της διακομματικής συνεννόησης και αποδοχής και της συντονισμένης ανάπτυξης των υπηρεσιών υγείας και δίστασε να χαρακτηρίσει την εικόνα της χώρας μας τριτοκοσμική. Ο τρίτος πολιτικός, ο κ. Φρ. Παπαδέλλης, πρώην υφυπουργός Υγείας και νυν βουλευτής Λέσβου, επικέντρωσε την ομιλία του στην ανάπτυξη των υπηρεσιών υγείας στις ακριτικές περιοχές.
Ο κ. Χριστοδουλάκης, αναφερόμενος στην πολύπλοκη αλλά πλήρως ασυντόνιστη διαδικασία με την οποία παρέχεται η ασφάλιση υγείας στους δημοσίους υπαλλήλους, εξήγησε ότι η υγειονομική πολιτική ασκείται από το υπουργείο Υγείας, ο έλεγχος δαπανών και οι πληρωμές των συμβαλλομένων από τις νομαρχίες, η πιστοποίηση των ιατρικών πράξεων από τους ελεγκτές γιατρούς και φαρμακοποιούς και, τέλος, η ευθύνη για τη χρηματοδότηση του συστήματος ανήκει στο υπουργείο Οικονομικών. Δεν υπάρχει μηχανογραφημένο σύστημα και ουδείς γνωρίζει τον ακριβή αριθμό των ασφαλισμένων για υγειονομική περίθαλψη στο Δημόσιο. Οι σημαντικότερες αδυναμίες του ισχύοντος συστήματος, κατά τον κ. Χριστοδουλάκη, είναι:
Ο απεριόριστος αριθμός συμβάσεων που συνάπτει το Δημόσιο με γιατρούς, ακόμη και χωρίς ειδικότητα.
Η ανά επίσκεψη και πράξη αμοιβή των γιατρών, σύστημα που κατά τα διεθνή δεδομένα είναι δαπανηρό γιατί οδηγεί σε μεγάλο αριθμό ιατρικών πράξεων, σε συνδυασμό με την ουσιαστική αδυναμία καταγγελίας των συμβάσεων.
Η έλλειψη οργανωμένου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου που δημιουργεί κίνητρα για προκλητή ζήτηση, υπερσυνταγογράφηση φαρμάκων και προσανατολισμό σε ακριβές διαγνωστικές εξετάσεις.
Η ανεπάρκεια μηχανογραφικής υποστήριξης του συστήματος και ιδιαίτερα η έλλειψη μητρώου ασφαλισμένων του Δημοσίου, με συνέπεια την παντελή αδυναμία διασταύρωσης των δαπανών και αξιολόγησης της ποιότητας περίθαλψης.
Ο κ. Κρεμαστινός, αναφερόμενος στις αντικειμενικές δυσκολίες για την υλοποίηση του ΕΣΥ, υποστήριξε ότι ως σήμερα δεν κατέστη δυνατή η ανασυγκρότηση του συστήματος λόγω: α) της αδυναμίας εφαρμογής ενιαίας πολιτικής επί των βασικών αρχών του συστήματος από όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν τον τελευταίο μισό αιώνα και β) της άναρχης ανάπτυξης των υπηρεσιών υγείας (σχέση δημοσίου προς ιδιωτικό φορέα) ως αποτέλεσμα της αναπτυχθείσας παραοικονομίας της υγείας που στραγγαλίζει το σύστημα και δεν του επιτρέπει να λειτουργήσει.
Κατά την άποψη του κ. Κρεμαστινού, για να μην καταρρεύσει και διαλυθεί το ΕΣΥ, χρειάζονται τα εξής μέτρα άμεσης προτεραιότητας: α) σύσταση σώματος ελεγκτών του τομέα της υγείας, β) ολοκλήρωση της μηχανοργάνωσης σε όλα τα τμήματα του υγειονομικού τομέα, γ) διάλυση των κυκλωμάτων τα οποία συνθέτουν μη κρατικοί οργανισμοί, ιδρύματα, μη επιστημονικές εταιρείες κλπ., δ) τοποθέτηση όχι υψηλόμισθων αλλά με υψηλή πριμοδότηση βάσει συμβολαίου και εφόσον επιτύχουν τους στόχους που θα προσδιορισθούν μάνατζερ στα νοσοκομεία, οι οποίοι θα πλαισιώνονται από ομάδα συνεργατών τους, ε) οι ασφαλιστικοί οργανισμοί και τα Ταμεία που πληρώνουν το σύνολο της παραοικονομίας θα πρέπει να έχουν πλαφόν δαπανών κατά ασθενή σύμφωνα με τα ισχύοντα στις χώρες της ΕΕ.
Ο κ. Παπαδέλλης αναφέρθηκε λεπτομερώς στο πρόγραμμα για την υγειονομική θωράκιση του Αιγαίου «Ιπποκράτης» που είχε διαμορφώσει το 1996, όταν ήταν υφυπουργός Υγείας. Ενα από τα χαρακτηριστικά του προγράμματος είναι η πολιτική της υιοθεσίας των ακριτικών περιοχών από τα υγειονομικά κέντρα της χώρας. Δηλαδή, εξήγησε ο ομιλητής, οι πρωτοβάθμιες υπηρεσίες, τα περιφερειακά ιατρεία, τα κέντρα υγείας και τα νοσοκομεία των ακριτικών περιοχών θα πρέπει να κατανεμηθούν σε τομείς ευθύνης, επικεφαλής των οποίων θα είναι τα Υγειονομικά Κέντρα Κρήτης για το Νότιο Αιγαίο, του Λεκανοπεδίου Αττικής για το Κεντρικό Αιγαίο, της Θεσσαλονίκης και της Θράκης για τη Βόρεια Ελλάδα και το Βόρειο Αιγαίο και, τέλος, της Ηπείρου και της Αχαΐας για τα Ιόνια νησιά.
Κρίσιμης σημασίας μέγεθος είναι επίσης η ανάπτυξη ολοκληρωμένου Δικτύου Προνοσοκομειακής Επείγουσας Φροντίδας, με άλλα λόγια του ΕΚΑΒ. Απαιτούνται κατάλληλα εξοπλισμένα αεροπορικά μέσα, θαλάσσια αλλά και επίγεια και φυσικά ένα πλήρες, ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό δίκτυο τηλεματικής.
