ΒΑΓΔΑΤΗ, 5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ.
Σκληρές μάχες – ακόμη και σώμα με σώμα – διεξάγονται στην περιοχή του αεροδρομίου της Βαγδάτης καθώς οι αμερικανοί πεζοναύτες προσπαθούν να σταθεροποιήσουν τις θέσεις τους. Την ίδια στιγμή επίλεκτες μονάδες του αμερικανικού στρατού προσπαθούν να ανοίξουν διαδρόμους προς κεντρικά σημεία της ιρακινής πρωτεύουσας. Αρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα επιχειρούν να διεισδύσουν προς το κέντρο της Βαγδάτης. Η κατάληψη στρατηγικών σημείων στην περιφέρεια αλλά και στο κέντρο της πόλης αποτελεί τον άμεσο στρατηγικό στόχο των Αμερικανών.
Τις τελευταίες 24 ώρες η πόλη συγκλονίζεται από συνεχείς βολές πυροβολικού και αρμάτων μάχης. Ο αυτοκινητόδρομος ο οποίος οδηγεί στο αεροδρόμιο έχει αποκλειστεί και η κυκλοφορία των αυτοκινήτων έχει σταματήσει. Πληροφορίες οι οποίες καταφθάνουν στο υπουργείο Πληροφοριών του Ιράκ κάνουν λόγο για σημαντικές απώλειες των Αμερικανών. Σύμφωνα με ιρακινές πηγές, αμερικανικά στρατεύματα έχουν απομονωθεί σε μικρές νησίδες σε περιοχές του αεροδρομίου και αποτελούν εύκολο στόχο των Ιρακινών. Οι πληροφορίες όμως για βαριές απώλειες των Αμερικανών δεν επιβεβαιώνονται από ανεξάρτητες πηγές.
Η κίνηση των αυτοκινήτων στους δρόμους της Βαγδάτης, αν και είναι περιορισμένη, διεξάγεται κανονικά. Ο κόσμος βρίσκεται στους δρόμους. Διάχυτη είναι η εντύπωση ότι κάτι πρόκειται να συμβεί τις αμέσως επόμενες ημέρες ή και ώρες. Ερωτηματικά προκαλεί η απουσία ανδρών της Προεδρικής Φρουράς από τα σημεία στα οποία διεξάγονται οι συγκρούσεις.
Το σκοτάδι που απλώνεται στη Βαγδάτη μόλις πέσει ο ήλιος είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική εικόνα μιας πόλης που ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει την κατάσταση πολιορκίας. Οσο καιρό η Βαγδάτη ήταν φωτισμένη υπήρχε η αίσθηση ότι ο εχθρός είναι ακόμη μακριά. Την πρώτη όμως νύχτα που τα φώτα έπαψαν να καθρεφτίζονται στον Τίγρη οι κάτοικοι της ιρακινής πρωτεύουσας κατάλαβαν ότι κάτι έχει αλλάξει. Μαζί με τη διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος ήρθε και η διακοπή της παροχής νερού. Ετσι μέσα σε λίγες ώρες η Βαγδάτη άρχισε να μετατρέπεται σε πόλη-φάντασμα.
Το πρωί η κίνηση στους δρόμους έχει αραιώσει σημαντικά. Τα περισσότερα καταστήματα παραμένουν κλειστά ενώ όσα ανοίγουν κλείνουν μόλις έρθει το μεσημέρι. Η μεγαλύτερη κίνηση παρουσιάζεται έξω από τα νοσοκομεία.
«Καθημερινά μεταφέρονται δεκάδες τραυματίες – οι περισσότεροι έχουν χτυπηθεί από θραύσματα πυραύλων. Δίνουμε μάχη με τον χρόνο για να αποφύγουμε τους ακρωτηριασμούς. Οταν οι τραυματίες είναι πολλοί και πρέπει να σώσεις ζωές, δεν έχεις πάντοτε την πολυτέλεια να ασχοληθείς με το κάθε περιστατικό όσο χρόνο θα έπρεπε» λέει ο γιατρός Αχμέτ Ρασίντ καθώς βγαίνει από το χειρουργείο. Τις τελευταίες 48 ώρες δεν έχει εγκαταλείψει το νοσοκομείο και χειρουργεί συνέχεια· άμαχο πληθυσμό: γυναίκες, παιδιά, εφήβους. Τις πρώτες ημέρες του πολέμου οι Ιρακινοί αντιμετώπιζαν μάλλον με στωικότητα τους βομβαρδισμούς. Τους θεωρούσαν ένα ακόμη επεισόδιο στο σίριαλ αυτής της «βεντέτας» με την Αμερική. Μετά την κατάληψη του αεροδρομίου όμως η ανησυχία άρχισε να διακατέχει πολύ κόσμο στην ιρακινή πρωτεύουσα.
«Στην αρχή πίστευα και εγώ ότι θα είναι ένας σύντομος πόλεμος και ότι τα χτυπήματα θα ήταν πράγματι… χειρουργικά» λέει ο Ισμαήλ Ιμπραήμ, καθηγητής αγγλικών. Και συνεχίζει: «Πολύς κόσμος ίσως να πίστευε βαθιά μέσα του ότι μπορεί και τελικά να μη γινόταν το μακελειό που όλοι φοβούνταν. Να όμως που μέσα σε λίγες ημέρες τα πράγματα άρχισαν να πηγαίνουν άσχημα. Και τώρα οι Αμερικανοί είναι λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Βαγδάτη. Κανένας δεν μπορεί πλέον να είναι σίγουρος για τη ζωή του».
Οι γεννήτριες και οι πλαστικές φιάλες με νερό είναι πλέον από τα πιο περιζήτητα αγαθά στη Βαγδάτη. Στην πραγματικότητα τουλάχιστον οι γεννήτριες αποτελούν πια είδος υπό εξαφάνιση που μπορείς να βρεις μόνο στη μαύρη αγορά. Οταν η πόλη βυθίζεται στο σκοτάδι, ο ήχος από τις γεννήτριες είναι αυτός που σπάει μια θλιμμένη σιωπή η οποία κυριαρχεί στην ιρακινή πρωτεύουσα. Ο κόσμος φαίνεται σαν κάτι να περιμένει.
Οι περίφημες «παράπλευρες απώλειες» δημιουργούν και τη μεγαλύτερη ψυχολογική πίεση στον άμαχο πληθυσμό – περισσότερο από οποιαδήποτε ήττα στο πεδίο των μαχών. Για αυτόν ίσως τον λόγο δημιουργούνται και εύλογα ερωτήματα για το αν είναι πράγματι το τίμημα της καταστροφής ενός στρατιωτικού στόχου ή να αποτελούν οι ίδιες αυτοσκοπό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κτύπημα με πυραύλους στο εκθεσιακό κέντρο της Βαγδάτης. Εγινε νωρίς το πρωί, όταν στη λεωφόρο έξω από το εκθεσιακό κέντρο κυκλοφορούσαν εκατοντάδες άνθρωποι και αυτοκίνητα.
Το ζήτημα πια στη Βαγδάτη είναι να μη βρίσκεσαι σε λάθος μέρος τη λάθος ώρα. Αυτό το καθημερινό «στοίχημα» με τον θάνατο φαίνεται να το παίζουν χιλιάδες κάτοικοι της ιρακινής πρωτεύουσας. Γιατί ο κόσμος βέβαια – και πολύ περισσότερο οι Αραβες – δεν μπορεί να μένει κλεισμένος στα σπίτια. Ετσι όσοι κυκλοφορούν στους δρόμους – και είναι η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων της Βαγδάτης – κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να αποτελέσουν και αυτοί μία ακόμη μονάδα στον μακρύ κατάλογο των «παράπλευρων απωλειών». Αυτή η αραβική ψυχοσύνθεση αποτελεί ίσως και την ισχυρότερη άμυνα των Ιρακινών απέναντι σε μια σαρωτική πολεμική μηχανή.
Τη δική του απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα δίνει ο Μοχάμεντ Αλία καθώς κοιτάζει ένα από τα πολλά κτίρια επικοινωνιών που έχει μετατραπεί σε άμορφη μάζα τσιμέντου και σιδερικών. «Εχουν τα όπλα να καταστρέψουν όλη τη Βαγδάτη. Αλλωστε και το 1991 γκρέμισαν τις περισσότερες γέφυρες. Την ψυχή μας όμως δεν πρόκειται να την πάρουν ποτέ, γιατί εμείς ξέραμε πάντοτε να πολεμάμε. Και, σε τελευταία ανάλυση, τώρα πια δεν έχουμε να χάσουμε και τίποτε…».
