Το ερώτημα που πλανάται έπειτα από δύο χρόνια είναι «και τώρα, τι;». Η απάντηση που αναζητούμε, σύμφωνα με την καθηγήτρια Βιολογίας – Νανοϊατρικής στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρία Γαζούλη, ομοιάζει με την επιδίωξη να κρυφοκοιτάξουμε στο μέλλον μέσα από μία «κρυστάλλινη σφαίρα». «Ζώντας επί δύο χρόνια με τον ιό, είναι η στιγμή να συνειδητοποιήσουμε πως εφόσον επιμένει να κυκλοφορεί συντηρώντας το ιικό φορτίο στην κοινότητα και οι άνθρωποι που δεν εμβολιάζονται είναι αυτοί που κυρίως τον μεταφέρουν, εκείνος θα συνεχίσει να αναπαράγεται γρήγορα. Συνεπακόλουθα, η απλή πιθανότητα να προκύπτουν μεταλλάξεις είναι διογκωμένη».
Η ίδια δε, προειδοποιεί πως «οι μεταλλάξεις θα δίνουν εξελικτικό πλεονέκτημα στον ιό να ξεφεύγει της ανοσίας, ακόμη και των εμβολίων, ώστε να επιβιώσει. Και αυτά τα γεγονότα θα δημιουργούν τα νέα κύματα».
Δεδομένης δε της παρατήρησης των επιστημόνων τόσο στο εξωτερικό όσο και στη χώρα μας πως η ανάδυση νέων μεταλλάξεων που οδηγούν στο επόμενο κύμα έχει μία περιοδικότητα, εκτιμούν πως έξι με οκτώ μήνες μετά πιθανόν οι πανδημικές καμπύλες να καταγράφουν εκ νέου ανοδική τάση.
«Ο ιός δεν θα εξαφανιστεί ως διά μαγείας. Οσο όμως αυξάνει το ποσοστό εμβολιασμών και με τις ενισχυτικές δόσεις και περιορίζεται η κυκλοφορία του θα περιοριστούν και οι επιπτώσεις του» επισημαίνει η καθηγήτρια. Η ίδια όμως βάζει το… μαχαίρι στο κόκαλο όταν επισημαίνει πως ο κόσμος, οι πολίτες πρέπει να δείξουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην επιστήμη. Ενδεικτικά αναφέρεται πως την τρέχουσα περίοδο οι ερευνητές διεξάγουν έναν ακόμη αγώνα δρόμου για να δημιουργήσουν ένα καθολικό εμβόλιο για όλες τις παραλλαγές του SARS-CoV-2 – ακόμη και εκείνες που δεν έχουμε ακόμη γνωρίσει.
Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνει στο «Βήμα» η κυρία Γαζούλη, «έχουμε ήδη αρκετά όπλα στη διάθεσή μας για τη μείωση των επιπτώσεών του SARS-CoV-2, διαγνωστικά εργαλεία, εμβόλια, θρεπτικές προσεγγίσεις. Ομως, οφείλουμε να μην εφησυχάσουμε στις περιόδους ύφεσης (για παράδειγμα, το καλοκαίρι, όταν δεν υπάρχει τόσο συγχρωτισμός σε κλειστούς χώρους). Και θα πρέπει επίσης να είμαστε καλά εξοπλισμένοι έναντι στον ιό». Τι σημαίνει αυτό; Τα συστήματα Υγείας να είναι οργανωμένα, να υπάρχει επάρκεια εμβολίων (σε παγκόσμιο επίπεδο), να συνεχιστούν οι έρευνες για πιο εξελιγμένα εμβόλια, να υπάρχει συνεχής εκπαίδευση των γιατρών σχετικά με τις απειλές που προκύπτουν και θεραπευτικά πρωτόκολλα βάσει της συσσωρευμένης γνώσης που έχει αποκτηθεί.
Κάπως έτσι θα επιτευχθεί η μετάβαση από την πανδημία στην ενδημική φάση. «Πρόκειται για την εποχή όπου δεν θα ανησυχούμε μήπως συνθλιβούν τα νοσοκομεία και δεν θα καταγράφονται ημερησίως νεκροί. Αυτό είναι στο χέρι μας και δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για τους ανεμβολίαστους πια. Είμαι αισιόδοξη και πιστεύω ότι αν τηρούμε σωστά τα μέτρα και είμαστε όλοι συνεπείς στον εμβολιασμό, θα έχουμε ένα μέλλον στο οποίο η COVID δεν θα κυριαρχεί στη ζωή μας».
