Νέες Εποχές

Ουρανοί που ανοίγουν Τη Δευτέρα έχουμε θερινό ηλιοστάσιο, τη φωτεινότερη ημέρα του χρόνου και τη μικρότερη νύχτα του χρόνου· δύο ημέρες μετά έρχεται η νύχτα που ανοίγουν οι ουρανοί, η νύχτα της παραμονής του Κλήδονα, του Αϊ-Γιάννη Λαμπαδάρη, και αν είσαι ξύπνιος και τους δεις να ανοίγουν, ό,τι ζητήσεις γίνεται – αν προλάβεις να πεις την […]

Το δημογραφικό «πρόβλημα» είναι πολυπαραγοντικό πρόβλημα, καθόλου εγχώριο, αφού αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο. Η υπογεννητικότητα σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες, γι’ αυτό και στον δημόσιο διάλογο δεν μπορούμε να την προσεγγίζουμε μονοδιάστατα. Τρία διαφορετικά ζητήματα συνθέτουν το «πρόβλημα»: Το πρώτο είναι το φαινόμενο της υπογεννητικότητας. Η συνειδητή επιλογή των ζευγαριών να κάνουν λιγότερα […]

Την εβδομάδα που μας πέρασε ξεκίνησαν οι πανελλαδικές εξετάσεις. Χιλιάδες νέοι και νέες ρίχτηκαν στη μάχη διεκδικώντας όμορφα «χρονοβόρα» όνειρα που έχουν να κάνουν με σπουδές και καριέρες. Την ίδια στιγμή ένα life style συνέδριο «γονιμότητας» – λέξη κι αυτή! – που ακυρώθηκε μετά και τη βαρύγδουπη άρση της αιγίδας και τα γρήγορα αντανακλαστικά της ΠτΔ κυρίας […]

Με αφορμή την πρόσφατη συζήτηση σχετικά με τη διαφημιστική καμπάνια ενός συνεδρίου γονιμότητας, καλό θα ήταν να ανοίξει η συζήτηση για ένα πρόβλημα πολύ ευρύτερο από εκείνο της υπογονιμότητας, αυτό της υπογεννητικότητας. Με τον όρο υπογεννητικότητα εννοούμε τον μειωμένο αριθμό γεννήσεων, ιδιαίτερα δε εάν αυτός είναι μικρότερος αυτού των θανάτων. Ο ολικός δείκτης γονιμότητας, δηλαδή […]

Που βέβαια για μένα δεν είναι Κυριακή – είναι Τρίτη ή Τετάρτη. Τα μέσα της εβδομάδας είναι η προθεσμία μου για να παραδώσω το κείμενό μου στη σύνταξη του «Βήματος». Δημοσιεύεται κάθε Κυριακή εδώ και τριάμισι χρόνια. Ούτε διακοπές, ούτε άδειες. Και πριν από το «Βήμα» ήταν το «Πρόταγκον» – για τρία χρόνια -, η «Lifo» – για […]

Τις τελευταίες δεκαετίες σημαντικές αλλαγές έχουν καταγραφεί στην πορεία της θνησιμότητας, της γονιμότητας και της μετανάστευσης (εσωτερικής και εξωτερικής) στην Ελλάδα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να είμαστε σήμερα εξαιρετικά άνισα κατανεμημένοι στον χώρο, πολύ πιο γερασμένοι απ’ ό,τι τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, να ζούμε περισσότερα χρόνια και να κάνουμε λιγότερα παιδιά και λιγότερους γάμους, να […]

Η διοργάνωση συνεδρίου με αυτόν τον προσανατολισμό δεν έπρεπε καν να υπάρξει και η ακύρωσή του δεν θα πρέπει να μας κάνει να εφησυχάσουμε. Πέρα από το «επιχειρείν» που είναι κυρίαρχο και την απουσία άλλων σημαντικών θεματικών, με πρόσχημα την υπογεννητικότητα αναδύεται μια υπερσυντηρητική ατζέντα με στόχο την  περιστολή των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων των γυναικών. Κάτι […]

Πόσο ελεύθερη είναι μια γυναίκα να είναι ελεύθερη; Ο κάθε άνθρωπος, και κατ’ επέκταση η γυναίκα, αν υποθέσουμε ότι είναι και αυτή άνθρωπος, είναι ελεύθερος να διαμορφώνει τις αξιακές του επιλογές. Να επιλέγει τον τρόπο με τον οποίο θέλει να ζει, με ή χωρίς παιδιά, με ή χωρίς μόνιμο σύντροφο, με ή χωρίς συγκροτημένο σχέδιο […]

Ογδόντα χρόνια μετά τη βίαιη εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στη Σοβιετική Ενωση, χωρίς την προγενέστερη κήρυξη πολέμου εκ μέρους του Βερολίνου, η έκταση της θηριωδίας συνεχίζει να απασχολεί τους ιστορικούς ερευνητές. Η ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αν και σε μεγάλο βαθμό γνωστή, διατηρεί ακόμη κρίσιμες σκοτεινές πλευρές. Παραφράζοντας τον γνωστό αμερικανό διπλωμάτη George Kennan […]

Η λογική της οργάνωσης και της διάχυσης της πληροφορίας του αντικειμένου του πανελληνίου συνέδριου για τη γονιμότητα και την αναπαραγωγική αυτονομία, όπως και ο σάλος που προκάλεσε, συνέβαλαν, αντικειμενικά, στη συνειδητοποίηση πως, παραδόξως, δεν μπορούμε να κατανοήσουμε τις αλλαγές που έχουν επέλθει τόσο στην κατάσταση των γυναικών όσο και στις σχέσεις μεταξύ των φύλων, παρά […]

Μεγάλη συζήτηση γίνεται τελευταία για τη μεταπολεμική πολυκατοικία στην Ελλάδα. Βιβλία, διατριβές, ερευνητικά προγράμματα, τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ επιχειρούν να εστιάσουν στο ιδιότυπο ελληνικό φαινόμενο της αντιπαροχής και στα χαρακτηριστικά που φαίνεται να το καθιστούν μοναδικό διεθνώς. Είναι όμως αλήθεια; Κατ’ αρχάς, μορφές «αντιπαροχής» ανάμεσα σε οικοπεδούχους και σε κατασκευαστές πολυώροφων κτιρίων κατοικίας υπήρχαν μεταπολεμικά και στην […]

Τα εκτενή άρθρα πολιτιστικού εν γένει περιεχομένου είναι περιττά ακόμη και για τη μετά θάνατον ζωή. Αλλά το να απευθύνεσαι στο πουθενά, δεν στερείται κύρους. Τα άρθρα, μακρά ή βραχέα – όπως τα όνειρα, που δεν πρέπει να διηγούμαστε το πρωί αν σκοπεύουμε να τα καταγράψουμε – όταν κρύβουν τη βιωματική τους ειλικρίνεια, γίνονται κατάλοιπα έξεων ή […]

Οι φυσικές καταστροφές ή, καλύτερα, οι καταστροφές από φυσικά αίτια τείνουν να μονοπωλούν τα γεγονότα σε καθημερινή βάση. Οι πυρκαγιές, οι σεισμοί, οι πλημμύρες, οι ξηρασίες φαίνεται να απειλούν όλο και περισσότερο το ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον. Σύμφωνα με τη θεωρία των καταστροφών από φυσικά αίτια, η διακινδύνευση μιας περιοχής (ή ενός συστήματος) προκύπτει από […]

To Euro που δεν είδαμε πέρυσι λόγω πανδημίας ξεκινήσαμε να το βλέπουμε εφέτος. Προσωπικά έχω μια εξάρτηση από τα πρωταθλήματα εθνικών ομάδων, ευρωπαϊκά και Μουντιάλ. Εχουν αλλάξει πολλά και η αλήθεια είναι πως η άκρατη εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου έχει ακυρώσει αρετές, έχει αποδυναμώσει συναισθηματισμούς και δεν αντέχει τους ιδεαλισμούς του παρελθόντος. Ενα από τα στοιχεία […]

Ηαυριανή διάσκεψη κορυφής του ΝΑΤΟ (με μια βαριά ατζέντα – προετοιμασία της Συμμαχίας για τη νέα εποχή, 2030 και επέκεινα, κ.λπ.) απέκτησε ξεχωριστό και υψηλό ελληνοτουρκικό ενδιαφέρον. Και τούτο για δύο σημαντικές συναντήσεις που θα πραγματοποιηθούν στο περιθώριο της εν λόγω διάσκεψης: (α) η συνάντηση του έλληνα πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ […]

Στη Βουλή των Ελλήνων εκτίθεται ένα δάνειο από τη Γαλλική Εθνοσυνέλευση· μια ταπισερί με αντίγραφο της περίφημης νωπογραφίας του Ραφαήλ στο Βατικανό. Πρόκειται για πράξη με μεγάλη συμβολική σημασία. Τούτο διότι αναγνωρίζεται, έτσι, εμπράκτως από έναν σπουδαίο θεσμό της Γαλλικής Δημοκρατίας η οφειλή της ευρωπαϊκής ταυτότητας στις αρχαιοελληνικές της ρίζες· δεν έρχεται το έργο αυτό […]

Ηταυτότητά μου γράφει πως είμαι συγγραφέας. Κάνω αυτή τη δουλειά εδώ και πολλά χρόνια. Από το 1970 έχουν εκδοθεί 52 τίτλοι βιβλίων μου που έχουν πουλήσει χιλιάδες αντίτυπα και έχουν μεταφραστεί σε δέκα γλώσσες. Ολα – εκτός από ένα – έχουν ανατυπωθεί πολλές φορές. Ενα – «Η δυστυχία του να είσαι Ελληνας» – βρίσκεται στην 40ή ανατύπωση. Τα τελευταία […]

Επιτέλους, γενική απεργία ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ-ΠΑΜΕ και λοιπών συνδικαλιστικών δυνάμεων… Με πλημμυρίζουν γλυκές νοσταλγικές αναμνήσεις κάθε φορά που, σπάνια πια, προκηρύσσεται γενική απεργία… Θυμάμαι εκείνες τις ωραίες ημέρες 2010-15 που είχαμε 1η και 15 του μηνός γενική απεργία… διαδηλώσεις… συγκρούσεις… ΜΑΤ… μολότοφ… οδοφράγματα… καιγόταν η Αθήνα… έκλειναν μαγαζιά… έκλειναν επιχειρήσεις… φτώχεια… ανεργία… Χρυσή Αυγή… απόπειρες κατάληψης της […]

Ο Ρόμπερτ Κέιγκαν στο βιβλίο του «Παράδεισος και Εξουσία. Η Αμερική και η Ευρώπη στη Νέα Τάξη Πραγμάτων» (Μετάφραση Ελένη Αστερίου, Καστανιώτης, 2003) υποστήριζε πως υπάρχει αξιακό χάσμα μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης. Σύμφωνα με αυτόν η Αμερική και η Ευρώπη ανήκουν, συμβολικά, σε δύο διαφορετικούς πλανήτες, τον Αρη και την Αφροδίτη, ενσαρκώνοντας ο ένας πόλος […]