Νέες Εποχές

Τον περασμένο Σεπτέμβριο η υπουργός Παιδείας ανακοίνωσε την πρόθεση της κυβέρνησης να θεσπίσει έναν νέο νόμο-πλαίσιο για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ), οι βασικοί άξονες του οποίου φαίνεται πως στοχεύουν στη σωστή κατεύθυνση: ενίσχυση της αυτονομίας και αυτοδιοίκησης, στροφή προς την εξωστρέφεια και την ανταγωνιστικότητα. Παντελώς απούσα από τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση είναι, ωστόσο, η διάσταση […]

Τα κόμματα υπάρχουν ως τέτοια, μόνο όταν έχουν πρόταση εξουσίας και διακυβέρνησης. Σχηματισμοί που επαγγέλλονται μόνο την αντιπολίτευση δεν είναι κόμματα. Δεν ισχύει όμως το ίδιο με τους διανοούμενους, όταν αυτοί εμπλέκονται στην κομματική ζωή. Ο Νικόλας Σεβαστάκης σ’ ένα εξαιρετικό κείμενό του στο «Βήμα» (15.9.2019) με τίτλο σε «τι χρησιμεύουν οι διανοούμενοι» – ειρήσθω εν […]

ΗΙσπανία έχει εισέλθει από καιρό σε μια περίοδο «δεύτερης μετάβασης» («The Economist», 26.6.2004) σε ό,τι αφορά το πολιτικό και κομματικό της σύστημα. Η δεύτερη μετάβαση ακολουθεί την πρώτη, η οποία ξεκίνησε με την πτώση της δικτατορίας του Φράνκο και ολοκληρώθηκε με την οικοδόμηση μιας σταθερής δημοκρατίας, χαρακτηριστικά της οποίας ήταν ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός και τα […]

Και να θέλεις να απομακρύνεις το βλέμμα σου από τον ΣΥΡΙΖΑ, η στοιχειώδης ευθύνη του πολίτη απέναντι στην απειλή που το κόμμα αυτό αντιπροσωπεύει σε αποθαρρύνει και σε αποτρέπει. Ο κ. Νίκος Φίλης φαντάζεται τον εαυτό του οργανωτή της επανάστασης μπροστά στις πύλες της ΑΣΟΕΕ, ο κ. Ευκλείδης Τσακαλώτος ξεδιπλώνει κατά καιρούς τη θεωρητική του […]

Αγαπητέ κύριε Στίγκλιτζ, Ενιωσα δυσάρεστη έκπληξη για τις δηλώσεις σας ότι συμμετείχατε μαζί με άλλους ακαδημαϊκούς από τις ΗΠΑ στην εκπόνηση του σχεδίου εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ το 2015. Ακόμα περισσότερο που και σήμερα θεωρείτε ότι ήταν «προσεκτικά μελετημένο» και δείχνετε μάλλον απογοητευμένος που τελικά δεν εφαρμόστηκε. Επειδή η συντριπτική πλειοψηφία των ελλήνων […]

Τις προάλλες μού ζητήθηκε να (συν)υπογράψω κείμενο, σχετιζόμενο με την ποινική εμπλοκή του άλλοτε «τσάρου» της εθνικής μας οικονομίας, διατελέσαντος και υπουργού Αμυνας Γιάννου Παπαντωνίου. Εκεί, μεταξύ άλλων, αναφερόταν πως η εναντίον του ποινική δίωξη βασίστηκε – αποκλειστικά – «σε εικασίες». Και πως «η διετής ανάκριση περατώθηκε χωρίς να προκύψει απολύτως κανένα στοιχείο για την τεκμηρίωσή τους». […]

Οταν ήμουν μικρός ευχόμουν να εφευρεθεί κάποτε μια μηχανή που να της λες τον τίτλο μιας ταινίας και να την παίζει αμέσως στην τηλεόραση. Η ευχή μου έχει γίνει πλέον πραγματικότητα και ο κύριος φορέας της λέγεται Netflix. Το Netflix άλλαξε ολοσχερώς τον τρόπο που βλέπουμε τηλεόραση αλλά και σινεμά. Με ένα αμελητέο κόστος μπορεί […]

Ας φανταστούμε ένα σενάριο. Θέλετε, σκοτεινό, δυστοπικό, μη ρεαλιστικό, πείτε το οτιδήποτε. Κάποια μέρα αρχίζουν να τυφλώνονται όλοι οι γύρω σου. Το σενάριο έχει γίνει βέβαια εξαιρετικό βιβλίο από τον Ζοζέ Σαραμάγκου. Στην παραβολή του Σαραμάγκου, ο μοναδικός που διατηρεί την όρασή του αναλαμβάνει να βοηθήσει και να οδηγήσει τους υπόλοιπους. Στο δικό μας σενάριο […]

Η σωστή διαχείριση του δημόσιου πλούτου θα μπορούσε να αποφέρει στα κράτη πρόσθετα έσοδα 3% του ΑΕΠ. Η αξία της εμπορικά αξιοποιήσιμης δημόσιας περιουσίας του συνόλου των κρατών είναι περίπου ίση με το παγκόσμιο ΑΕΠ (που σύμφωνα με το ΔΝΤ εκτιμάται σε 75 τρισεκατομμύρια δολάρια) και αρκετά ανώτερη από το παγκόσμιο δημόσιο χρέος (54 τρισεκατομμύρια […]

Τη λέξη «εθνομηδενιστής» δεν την έχει ούτε το τελευταίο λεξικό της Ακαδημίας. Χρησιμοποιείται συχνά από δεξιούς και (περισσότερο) από ακροδεξιούς σαν ψόγος (ή και ύβρις) για να χαρακτηρίσουν κάποιον που δεν πιστεύει (μηδενίζει) την αξία του έθνους. Ετσι τη διάβασα σε ρεπορτάζ που χαρακτήριζαν ιστορικούς οι οποίοι συμμετέχουν στην επιτροπή των 31 για τον εορτασμό […]

Δεν βλέπω να γίνονται τολμηρές κινήσεις στη σκληρά δοκιμασθείσα  Παιδεία μας κατά την προηγηθείσα διακυβέρνηση τής χώρας. Η άρση τού ασύλου και η σημαία στους αρίστους καθώς και η ενίσχυση τής λήψης αποφάσεων από τα ίδια τα Πανεπιστήμια ήταν γενναίες, σωστές και αποδεκτές πολιτικές ενέργειες, αλλά μέχρι εκεί. Ουσιαστικές, τολμηρές, αναπτυξιακές παρεμβάσεις για ενίσχυση τής […]

Μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’80 το πανεπιστήμιο ήταν μια κοινότητα μερικών εκατοντάδων καθηγητών και μερικών χιλιάδων φοιτητών. Ο θεσμός του πρύτανη, του κοσμήτορα και της Συγκλήτου, όπως και η εκλογή τους, ήταν μια εσωτερική υπόθεση του ολιγάριθμου σώματος των καθηγητών. Διοικούσαν ένα πανεπιστήμιο που είχε περιορισμένη αυτονομία από το κράτος και είχαν […]

Το πρώτο πράγμα που σε πιάνει από τον λαιμό, όταν προσγειώνεσαι από το εξωτερικό στην Αθήνα, είναι μια βουβή επιθετικότητα που σιγοβράζει γύρω σου. Στην επιφυλλίδα μου στο «Βήμα» το ’84 την είχα ονομάσει «Η Εθνική Τσαντίλα». (Αλλαξα τίτλο αλλά κράτησα πολλά.) Ολοι είναι σφιγμένοι, αγανακτισμένοι, έτοιμοι για καβγά. Κάθε λίγο αυτή η επιθετικότητα ξεσπάει […]

Με βάση στοιχεία του Οκτωβρίου 2019, η Τουρκία φιλοξενεί στο έδαφός της 3,67 εκατομμύρια σύρους πρόσφυγες. Παρατηρώντας κανείς τη δυναμική των αφίξεών τους στην Τουρκία, διαπιστώνει ότι από 38 χιλιάδες τον Ιούνιο του 2012 εκτοξεύτηκαν στα 1,7 εκατομμύρια τον Ιούνιο του 2015 και αργότερα στα 3,6 εκατομμύρια τον Ιούνιο του 2019. Από αυτούς το 30% […]

Για άλλη μία φορά η Ελλάδα βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα εξαιτίας της γεωγραφικής της γειτνίασης με τη Μέση Ανατολή, που μαζί με την αφρικανική ήπειρο αποτελούν τις κυριότερες πηγές προσφυγικών/μεταναστευτικών ροών με κατεύθυνση την Ευρώπη. Είναι σημαντικό στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι η χρήση του όρου «πρόσφυγας/μετανάστης» σε πολλές των περιπτώσεων είναι εξαιρετικά […]

Ζούμε μια εποχή ρηγμάτων που δεν κλείνουν εύκολα και ούτε αφήνουν περιθώρια για περισσότερη πολιτική ελαφρότητα. Τα όσα συμβαίνουν λοιπόν με τις αντιδράσεις πολιτών στο ενδεχόμενο εγκατάστασης προσφύγων-μεταναστών στους τόπους τους ξαναπιάνουν τον μίτο μιας ακόμα κρίσης: η ρητορική της «εισβολής» από τους «λαθραίους» επεκτείνεται, στην αρχή σε ιδιωτικές κουβέντες και στη συνέχεια σε δημόσιες […]

«Χαμένος στ’ αδιάφορα πλήθη θα λες κρυφά “θέλω να ησυχάσω”, ενώ ο κόσμος καίγεται. Το μόνο που θυμάμαι από σένα είναι εκείνο που θα ‘δινες αν ζούσες». Κώστας Κοβάνης, «Οταν χάνονται οι νέοι» Η Ιστορία δεν είναι αθώα [in+nocens], δηλαδή απαλλαγμένη από βλαπτικές για κάποιους ή για πολλούς συνέπειες, ούτε απαλλάσσεται ενοχών και αμαρτημάτων. Από […]

Εις την άρνηση του Εμανουέλ Μακρόν να δεχτεί την άμεση έναρξη μιας συζήτησης που θα οδηγούσε κάποτε δύο χώρες των Βαλκανίων στην ΕΕ, οι αντιδράσεις υπήρξαν κατακριτικές. Μια άλλη υπόθεση όμως δεν θα πρέπει να εξετασθεί; Μήπως δηλαδή ο Εμανουέλ Μακρόν έχει στρατηγικά δίκιο; Και αυτό ανεξάρτητα από τη Συμφωνία των Πρεσπών. Η συμφωνία αυτή […]

Ο λόγος είναι για το ροκ του ’60 – αρχών ’70. Το ροκ που ακούστηκε στο Woodstock μισόν αιώνα πριν από τον Αύγουστο που πέρασε. Τότε που ξεκινούσαν όλα εκείνα τα συγκροτήματα, όπως τα πασίγνωστα Beatles, Rolling Stones, Led Zeppelin, Pink Floyd, Doors, άλλα πολύ γνωστά, όπως Jefferson Airplane, Grateful Dead, Cream, Fleetwood Mac, Greedence, […]

Σαν σήμερα, πριν από 30 χρόνια, με την κατάρρευση του Τείχους του Βερολίνου ξεκινούσε μια αχαρτογράφητη πορεία προς την ελευθερία και την ευημερία για εκατομμύρια Ανατολικοευρωπαίους. Τριάντα χρόνια μετά, χρήσιμος είναι ένας απολογισμός, αλλά και η εξαγωγή κάποιων βασικών συμπερασμάτων που αφορούν και την Ελλάδα και την προσπάθεια μεταρρύθμισής της. Η πρώην Ανατολική Ευρώπη παραμένει […]