Στο πλαίσιο του Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών, τιμήθηκε η μνήμη του ακαδημαϊκού καθηγητή της Ιατρικής Δ. Τριχόπουλου, του οποίου η ζωή και το έργο ήταν συνυφασμένα με την αριστεία. Ο ίδιος πίστευε ότι η αριστεία είναι λιγότερο προϊόν ευφυΐας, αλλά κυρίως αποτέλεσμα προσπάθειας, αφοσίωσης, επιμονής και υπομονής, καθώς και αντοχής στην αποτυχία. Θεωρούσε ότι η αριστεία δεν είναι ο στόχος για μια επιτυχία, αλλά η καθημερινή προσπάθεια και πράξη. Ο άριστος προσφέρει πολύτιμο παράδειγμα στον συνάνθρωπό του.

Η αριστεία, κατά την αντίληψη του Δ. Τριχόπουλου, ήταν στενά συνδεδεμένη με την αντίληψη της κλασικής αρχαιότητας για την παιδεία των νέων. Στην αρχαία Ελλάδα η αριστεία (αιέν αριστεύειν) ήταν στάση ζωής, που στόχευε στην εκδήλωση των ανθρωπίνων ικανοτήτων ηθικών, πνευματικών και σωματικών, σε ανώτατο βαθμό και σε αρμονία πάντα με το μέτρο. Συνδεόταν με την ανδρεία και στο Ομηρικό πρότυπο, η αριστεία ταυτιζόταν με την ηρωική αρετή και το κλέος, ενώ στην κλασική περίοδο μετατοπίστηκε από την απλή πολεμική ικανότητα στην ηθική αρετή, ως ικανότητα του ανθρώπου να πραγματώνει σε μέγιστο βαθμό τις ικανότητές του. Ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας συνέδεσαν την αριστεία με την ψυχική καλλιέργεια και τη σωφροσύνη. Οι άριστοι αναδεικνύονται μέσα από τον αγώνα, τον ανταγωνισμό και επιβραβεύονται. Στην αρχαιότητα, τα «Αριστεία» ήταν τα βραβεία που δίνονταν στους καλύτερους, προτρέποντας τους άλλους στην επιδίωξη της διάκρισης και όχι της μετριότητας.

Αυτές ήταν και οι αρχές του αλησμόνητου Δ. Τριχόπουλου για την αριστεία, αλλά και της συναδέλφου και συντρόφου της ζωής του, καθηγήτριας της Ιατρικής Αντωνίας Τριχοπούλου, που ενέπνευσαν τους μαθητές τους. Αποφοιτήσαντες αριστούχοι της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, των τελευταίων 20 ετών, που ακολούθησαν το παράδειγμά τους, συμμετείχαν στην εκδήλωση και οι ομιλίες τους συγκίνησαν όσους από εμάς αναπολήσαμε το παρελθόν με τις αξίες, τα ιδεώδη και την έκφραση ευγνωμοσύνης των μαθητών στον δάσκαλο. Σήμερα, δυστυχώς, τα κίνητρα και οι στόχοι αρίστευσης θεωρούνται φαινόμενα αναχρονιστικά, η αξιοκρατία… τρομάζει και ο σεβασμός στον δάσκαλο εξέλιπε.

Η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ δίνει το παράδειγμα της αριστείας, αλλά και το μήνυμα ότι αυτή δεν είναι ατομική αλλά συλλογική. Οι δείκτες της Σχολής το αποδεικνύουν: 19218 μόρια είναι ο μέσος όρος βαθμολογίας εισαγωγής (2020-2026), και η μέση βαθμολογία αποφοίτων (2020-2025): 8,1. Ο θεσμός της αριστείας κρατά ζωντανή την αριστεία στην πράξη, και η αριστεία στην ιατρική εκπαίδευση θα θυμίζει πάντα τον δάσκαλο Δημήτρη Τριχόπουλο, που ενσάρκωσε την έννοια της αριστείας, την δίδαξε και την καθιέρωσε.

*Η κυρία Στέλλα Πριόβολου είναι ομότιμη καθηγήτρια, πρόεδρος Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών ΕΚΠΑ, έφορος Σχολών Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός.