Καλλιτεχνικό κυρίως το μενού στις νέες ταινίες της εβδομάδας με την υποψήφια για Οσκαρ διεθνούς ταινίας ισπανική ταινία «Sirat» να ξεχωρίζει. Για όσους επιθυμούν περιπέτεια χωρίς πολλές σκέψεις, ο Τζέισον Στέιθαμ είναι και πάλι εδώ.

Βαθμολογία

5: εξαιρετική

4: πολύ καλή

3: καλή

2: ενδιαφέρουσα

1: μέτρια

0: απαράδεκτη

Sirat

Παραγωγή: Ισπανία, Γαλλία, 2025

Σκηνοθεσία: Σέρχι Λόπεζ, Μπρούνο Νουνέζ Αρχονά κ.α.

Ο κάθε άλλο παρά χθεσινός σκηνοθέτης Ολιβερ Λαξ, είναι ένας γνήσιος καλλιτέχνης στον «δικού του κόσμου», στις παρυφές του εμπορικού κυκλώματος της χώρας του. Ο Λαξ έχει ήδη καταθέσει έργο και μάλιστα, βραβευμένο: «Todos vós sodes capitáns», Βραβείο FIPRESCI στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στο Φεστιβάλ Καννών το 2010, «Mimosas», Μεγάλο Βραβείο της Εβδομάδας Κριτικής στις Κάννες το 2016, «Θα έρθει η φωτιά» Βραβείο της Επιτροπής στο τμήμα Un Certain Regard του Φεστιβάλ Καννών το 2019.

Με το «Sirat» όμως, που επίσης παίχθηκε στο περσινό φεστιβάλ των Καννών κερδίζοντας το βραβείο της επιτροπής ο Λαξ κατάφερε να ξεπεράσει τον εαυτό του. Αξιοποιώντας με όρεξη το ερημικό αφρικανικό τοπίο του Μαρόκου ο Λαξ παρακολουθεί έναν πατέρα (Σέρχι Λόπεζ) και τον ανήλικο γιο του (Μπρούνο Νουνέζ Αρχονά) ενώ αναζητούν την εξαφανισμένη κόρη του πρώτου. Με ευγένεια, ο σκηνοθέτης αφουγκράζεται την σιωπηλή αγωνία του πατέρα τον οποίο θα «ενώσει» (όπως και τον γιο του) με μια ομάδα περιπλανώμενων τύπων, ravers, οι οποίοι διοργανώνουν συναυλίες με δυνατή rave μουσική στην έρημο.

Σώματα και ψυχές που έχουν τραυματιστεί από ατυχίες και αναποδιές, τα μέλη αυτής της ομάδας του περιθωρίου, τα οποία, με τον φακό του ο Λαξ ανιχνεύει απροκάλυπτα ένα προς ένα, κουβαλούν τον δικό του «σταυρό» στην ανηφόρα της ζωής. Και αυτήν την ανηφόρα καλείται τώρα να ανέβει και ο πατέρας • μια δοκιμασία μέσα από την οποία η ασχήμια, η απόλυτη ασχήμια θα τον οδηγήσει στην αυτογνωσία.

Ο τρόπος με τον οποίο η κάμερα του Λαξ καταγράφει την δράση, σε συνάρτηση με τον σκηνικό χώρο, το απέραντο τοπίο της ερήμου, δίνει στην εικόνα της ταινίας μια μετα αποκαλυπτική «Mad Max αίσθηση», την ώρα που ο Λαξ επιτρέπει στο «Sirat» να ξεφύγει προς μια αλλόκοτη, σχεδόν εξωπραγματική διάσταση, παρότι το ταξίδι του πατέρα με το παιδί περιέχει τα στοιχεία μιας πέρα για πέρα ρεαλιστικής συνθήκης.

Σε μια εποχή που οι φρέσκιες, πρωτότυπες κινηματογραφικές «φωνές» μοιάζουν με είδος υπό εξαφάνιση, η υποψήφια φέτος για το Οσκαρ διεθνούς ταινίας όπως και ήχου γαλλοισπανική αυτή συμπαραγωγή πέφτει σαν «βόμβα» στο κινηματογραφικό τοπίο και το αναταράσσει.

Βαθμολογία: 4

ΑΘΗΝΑ: CINOBO ΟΠΕΡΑ – CINOBO ΠΑΤΗΣΙΩΝ – ΑΘΗΝΑΙΟΝ – ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ – ΔΑΝΑΟΣ – ΖΕΑ – ΤΡΙΑΝΟΝ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΝ

Yunan

Παραγωγή: 2025

Σκηνοθεσία: Αμίρ Φακίρ Ελντίν

Ηθοποιοί: Ζορζ Καμπάζ, Χάνα Σιγκούλα κ.α

Ολοι το έχουμε νιώσει. Ολοι έχουμε νιώσει τελειωμένοι, άδειοι, ακόμα και απελπισμένοι, έτοιμοι να τα παρατήσουμε όλα, χωρίς καν να γνωρίζουμε τι θέλουμε, ή προς τα που να κινηθούμε. Σε αυτή ακριβώς την κατάσταση βρίσκεται ο Μουνίρ (Ζορζ Καμπάζ), ο κεντρικός ήρωας στο «Yunan», ένας καταθλιπτικός συγγραφέας που απλώς υπάρχει, χωρίς να ζει στο σύγχρονο Αμβούργο. Σαν ζωντανός – νεκρός ο Μουνίρ περιφέρεται, μηχανικά μετακινείται από το ένα σημείο στο άλλο.

Ο Μουνίρ έχει στερέψει. Μέσα του δεν υπάρχει ρανίδα ανάγκης για δημιουργία ή ζωή. Τι κι αν επισκέπτεται στους γιατρούς, ούτε στη μάνα του που του τηλεφωνεί δεν μπορεί να μιλήσει. Ένας άνθρωπος στην πλήρη κατάρρευση. Και να που ξαφνικά, ο Μουνίρ αποφασίζει να κάνει ένα ταξίδι, έτοιμος για όλα – ακόμα και για το χειρότερο. Αλλά ταξίδι μπορεί επίσης να σημάνει νέες γνωριμίες, επικοινωνία…

Μια κινηματογραφική περιπλάνηση λοιπόν, όχι ακριβώς στο ύφος (και το ύψος) μιας ταινίας «αλλαγής ταυτότητας» όπως το «Επάγγελμα: Ρεπόρτερ» του Μικελάντζελο Αντονιόνι αλλά περισσότερο μια ταινία που πατά πάνω στα φιλοσοφικά χνάρια του στοχασμού της μοναξιάς που έχουν αφήσει πίσω τους με το έργο τους άλλοι μεγάλοι δάσκαλοι στις ταινίες τους • είτε λέγονται Αντρέι Ταρκόφσκι, είτε Νούρι Μπίλγκε Τζεϊλάν.

Στο δεύτερο μέρος της «τριλογίας της πατρίδας» του Συριο-παλαιστίνιου σκηνοθέτη Αμίρ Φακίρ Ελντίν, ο παράγοντας του νόστου και της επιστροφής στις ρίζες παίζει καίριο ρόλο, αρκεί να έχει κανείς την υπομονή να ακολουθήσει το βαρόμετρο της ιστορίας, αυτόν τον συνηθισμένο άνθρωπο σε κατάσταση σύγχυσης, ο οποίος ενώ έχει χάσει τα «πατήματά» του, για κάποιον μυστηριώδη λόγο δεν παρατάει τελικά τα όπλα, ακριβώς όπως «επιβάλλει» το ανθρώπινο ένστικτο.

Βαθμολογία: 3

ΑΘΗΝΑ: NEWMAN CINEMA

Σας πιστεύουμε (On Vous Croit)

Παραγωγή: Βέλγιο, 2025

Σκηνοθεσία: Σαρλότ Ντεβιλέρς και Αρνό Ντιφεΐ

Ηθοποιοί: Μιριέμ Ακεντιού, Λοράν Καπελούτο κ.α.

Μια δικαστική διαμάχη για κηδεμονία παιδιών, πέρα από τα ίδια τα παιδιά βέβαια, είναι μια τρομερά επώδυνη διαδικασία και για τους αντιδίκους, τους χωρισμένους γονείς. Και μια τέτοια διαδικασία βάζουν κάτω από το μικροσκόπιο τους οι σκηνοθέτες Σαρλότ Ντεβιλέρς και Αρνό Ντιφεΐ, στο «Σας πιστεύουμε» που αποτελεί και το ντεμπούτο του ντουέτου στην μεγάλου μήκους κινηματογραφική μυθοπλασία.

Ανοίγοντας από την αρχή τα χαρτιά τους οι δυο σκηνοθέτες ιχνηλατούν το πρόσωπο που τους ενδιαφέρει σ’ αυτή την αντιδικία (και του οποίου το μέρος παίρνουν): είναι η μητέρα, η Βελγίδα ηθοποιός Μιριέμ Ακεντιού. Πάνω της, σχεδόν εξαντλητικά οι σκηνοθέτες, εστιάζουν και αυτή κατά κάποιο τρόπο είναι η πρωτοτυπία της ταινίας. Αν και η ίδια η υπόθεση έχει την σημασία της, είναι η ψυχολογία της μητέρας το ουσιαστικό θέμα εδώ.

Στην αγωνία του βλέμματος, στον ξαφνικό θυμό, στον τρόμο που μετατρέπεται σε οργή (ή το αντίθετο). Ο πατέρας βρίσκεται επίσης στον χώρο όμως η παρουσία του είναι σχεδόν άφαντη μπροστά στην αεικίνητη μάνα – αυτό το αγρίμι της ζούγκλας έτοιμο ανά πάσα στιγμή να δείξει νύχια και δόντια. Η σκηνοθεσία αυστηρή και απέριττη, όμως από κάποια στιγμή και μετά νιώθεις τις καταστάσεις να επαναλαμβάνονται, η μονοτονία παραμονεύει. Οι σκηνοθέτες δεν είναι έμπειροι Βέλγοι αδελφοί Ζαν Πιερ και Λυκ Νταρντέν. Είναι όμως δύο καλοί «μαθητές» τους.

Βαθμολογία: 3

ΑΘΗΝΑ: ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΕΛΛΑΔΑΣ – ΓΑΛΑΞΙΑΣ – ΔΙΑΝΑ

Το καταφύγιο (Shelter)

Παραγωγή: Αγγλία/ ΗΠΑ, 2026

Σκηνοθεσία: Ρικ Ρόμαν Γουό

Ηθοποιοί: Τζέισον Στέιθαμ, Μπιλ Νάι, Χάριετ Γουόλτερ κ.α.

Oπως ακριβώς τον γνωρίσαμε μέσα από δεκάδες ταινίες – αμίλητος, ανήσυχος, αγέλαστος και αποτελεσματικός – , ο Τζέισον Στέιθαμ επιστρέφει με μια ακόμη περιπέτεια «μόνος εναντίον όλων», παραλλαγή φυσικά των περισσότερων από τις προηγούμενες περιπέτειές του μεσω των οποίων έχει κατακτήσει την θέση του top action star κατά την διάρκεια της τελευταίας 25ετίας.

Και παρότι έχει πια μεγαλώσει, στην πραγματικότητα εξακολουθεί να είναι ο ίδιος παίζοντας εδώ τον πρώην στρατιωτικό που έχει εγκατασταθεί σε ένα νησί της Σκωτίας και χωρίς ακριβώς να ζει, απλώς επιβιώνει παρέα με τον μοναδικό φίλο του, έναν σκύλο. Ξέρουμε πολύ καλά βέβαια ότι όλα αυτά σύντομα θα αλλάξουν, ότι το παρελθόν του Μέισον (όπως είναι το όνομά του), από το οποίο έχει καταφέρει να ξεφύγει, θα ξαναβρεθεί μπροστά του.

Οπότε η ταινία του Ρικ Ρόμαν Γουό παίρνει μπρος και δείχνει τα δόντια της καθώς με τις μεθόδους του Μέισον (που θυμίζει λίγο Τζέισον Μπορν χωρίς τον παράγοντα της μνήμης) κανείς δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα. Οσο επίμονες και αν είναι οι προσπάθειες του παλιού αφεντικού του που υποδύεται με μοχθηρό φλέγμα ο Μπιλ Νάι. Συγχρόνως, η ταινία φτιάχνει μια ενδιαφέρουσα (αν και πολυπαιγμένη – βλέπε «Leon») σχέση πατέρα – κόρης ανάμεσα στον Μέισον και το κοριτσάκι που έχει αποφασίσει να προστατεύσει και που υποδύεται η Μπάντι Ράε Μπρέθνατς.

Καλή, έντιμη ψυχαγωγία παρά τις όσες υπερβολές που βεβαίως ανήκουν στη συνθήκη του συγκεκριμένου είδους και με τον συγκεκριμένο ηθοποιό.

Βαθμολογία: 2 ½

ΑΘΗΝΑ:ΟΛΑ ΤΑ VILLAGE – ΟΛΑ ΤΑ OPTIONS – ΑΕΛΛΩ – ΝΑΝΑ – ΑΘΗΝΑΙΟΝ – ΓΑΛΑΞΙΑΣ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: VILLAGE – ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ κ.α.

Ελληνικά ντοκιμαντέρ

Eκτός εαυτού (Ελλάδα, 2025)

Μια αξιοπερίεργη καταγραφή της εμπειρίας του ελληνικού παγανισμού στη Βόρεια Ελλάδα, σε αντιδιαστολή με τα δεδομένα της σύγχρονης κοινωνίας αποπειράθηκε ο σκηνοθέτης Τάσος Γκολέτσος στο (και διακεκριμένο) ντοκιμαντέρ «Εκτός εαυτού» όπου ανιχνεύει, με όλες τις λεπτομέρειές του, το τελετουργικό της παραπάνω διαδικασίας.

Μουσικά όργανα, παραγγελίες στολών από προβιές ζώων, τραγούδια και χοροί, συνδράμουν στην εκπλήρωση μιας (ανεξήγητα;) βαθιάς, ανθρώπινης ανάγκης, η οποία αποκωδικοποιείται ως εθιστική πράξη ελευθερίας χωρίς να αναλύεται με συνεντεύξεις (κάτι που πολύ πιθανόν θα έκανε το όλο εγχείρημα κουραστικό).

Παρακολουθώντας «στεγνά» όλες τις (ενοχλητικές και μη) λεπτομέρειες του τελετουργικού, είναι λίγο σαν να συμμετέχεις και συ στην όλη διαδικασία και να καταλαβαίνεις καλύτερα αυτό που προσφέρει σε αυτούς που το προσφέρει. Όπως επίσης καταλαβαίνεις ότι αυτό που εσύ θεωρείς «παράξενο» οι άνθρωποι που το ζουν αναζητώντας το θαύμα, το θεωρούν απολύτως φυσιολογικό σαν κομμάτι της καθημερινής ρουτίνας τους (οι προβολές θα γίνουν το Σάββατο 31 Ιανουαρίου και την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου, στις 17:00 στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας).

Βαθμολογία: 2 ½

Η καρδιά του ταύρου (Ελλάδα, 2025)

Μόνο με την ψύχραιμη ματιά μιας έμπειρης κινηματογραφίστριας που εδώ και χρόνια παίζει το ντοκιμαντέρ στα δάχτυλα του ενός χεριού, μια ταινία τεκμηρίωσης για τον χορογράφο – χορευτή – σκηνοθέτη Δημήτρη Παπαϊωάννου θα μπορούσε να ξεφύγει τελείως από τον ακαδημαϊσμό και να καταλήξει σε αν όχι μια πρωτοποριακή, σίγουρα πρωτότυπη ματιά πάνω στην Τέχνη του, με κάποιες πινελιές για την ζωή του.

Ακολουθώντας με χαλαρά βήματα την προετοιμασία του Παπαϊωάννου για την ευρωπαϊκή περιοδεία της παράστασης «Εγκάρσιος Προσανατολισμός», η Στεφανή καταφέρνει να φτιάξει ένα πολύ όμορφο, προσωπικό πορτρέτο του σπουδαίου καλλιτέχνη, προσηλωμένη, κυρίως στον τρόπο με τον οποίο ο Παπαϊωάννου αντιμετωπίζει την Τέχνη και τους συνεργάτες του την ώρα της δημιουργίας ή όπως συμβαίνει εδώ, των προβών (που και αυτές στην δημιουργική διαδικασία ανήκουν).

Το επίτευγμα; Ενώ η κάμερα βρίσκεται κολλημένη σχεδόν σαν βδέλλα πάνω στον Παπαϊωάννου, ποτέ, ούτε σε μία στιγμή, δεν νιώθεις ότι η σκηνοθέτις θέλει να τον καλακέψει – ή ακόμα χειρότερα να τον αγιοποιήσει.

Και αν τελικά κάτι νιώθεις εδώ, είναι το γιατί αυτός ο καλλιτέχνης, είναι πράγματι μια σπάνια προσωπικότητα. Γιατί κανείς δεν μιλάει γι’ αυτόν, ούτε ο ίδιος μιλάει για αυτόν. Πρωταγωνιστές είναι μόνο η σκέψη του, οι μέθοδοί του, ο χορός του, η σκηνοθεσία του. Πρωταγωνιστής είναι το όραμα του καλλιτέχνη (επιλεγμένες προβολές στον κινηματογράφο ΔΑΝΑΟ).

Βαθμολογία: 3

Προβάλλεται επίσης η ιαπωνική παιδική ταινία κινουμένων σχεδίων του Χιτόσι Τακεκίγιο «Τα ονειροζωακια: Η ταινια» (Dream Animals: The movie/ Tabekko Doubutsu, 2025). Σύμφωνα με το δ. τύπου της ταινίας «η θρυλική σειρά μπισκότων «Dream Animals», που έχει μεγαλώσει γενιές παιδιών σε πάνω από 20 χώρες, μεταφέρεται πρώτη φορά στον κινηματογράφο σε μια θεαματική CGI περιπέτεια για όλη την οικογένεια».