Το δημοψήφισμα, ο πανικός και το αμάρτημα του τραπεζίτη

Η κίνηση στα τραπεζικά καταστήματα τις πρώτες ημέρες του φθινοπώρου του 2011 ήταν ασυνήθιστα αυξημένη. Είχε εισέλθει πλέον για τα καλά σε κάθε σπίτι ο φόβος για την επιστροφή στη δραχμή, ο κίνδυνος «να χαθούν οι καταθέσεις στις τράπεζες» και χρειαζόταν απλώς μία σπίθα για να «ανάψει η φωτιά». Η αφορμή δεν άργησε να δοθεί. Η προκήρυξη δημοψηφίσματος για την επικύρωση των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ για το «κούρεμα» στο ελληνικό χρέος από τον πρώην πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου και η πολιτική κρίση που ακολούθησε, λόγω της έντονης αντίδρασης των ευρωπαίων εταίρων, προκάλεσαν μια 10ήμερη αναστάτωση, που σαν κι αυτήν δεν είχαν ξαναβιώσει οι εργαζόμενοι στο δίκτυο των τραπεζών.

Η κίνηση στα τραπεζικά καταστήματα τις πρώτες ημέρες του φθινοπώρου του 2011 ήταν ασυνήθιστα αυξημένη. Είχε εισέλθει πλέον για τα καλά σε κάθε σπίτι ο φόβος για την επιστροφή στη δραχμή, ο κίνδυνος «να χαθούν οι καταθέσεις στις τράπεζες» και χρειαζόταν απλώς μία σπίθα για να «ανάψει η φωτιά». Η αφορμή δεν άργησε να δοθεί. Η προκήρυξη δημοψηφίσματος για την επικύρωση των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ για το «κούρεμα» στο ελληνικό χρέος από τον πρώην πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου και η πολιτική κρίση που ακολούθησε, λόγω της έντονης αντίδρασης των ευρωπαίων εταίρων, προκάλεσαν μια 10ήμερη αναστάτωση, που σαν κι αυτήν δεν είχαν ξαναβιώσει οι εργαζόμενοι στο δίκτυο των τραπεζών.
Κανένας δεν φανταζόταν ότι μεταξύ των φοβισμένων καταθετών βρισκόταν και ο πρώην διοικητής της Αγροτικής Τράπεζας Θεόδωρος Πανταλάκης. Της πρότασης Παπανδρέου είχε προηγηθεί η αποχώρηση της τρόικας από την Ελλάδα στο τέλος του καλοκαιριού, μετά τη διαφωνία των εκπροσώπων της με τον τότε υπουργό Οικονομικών Ευάγγελο Βενιζέλο για τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν για την απελευθέρωση της 6ης δόσης του δανείου ΕΕ – ΔΝΤ. Είχε αρχίσει να γίνεται σαφές σε Αθήνα και Βρυξέλλες ότι το ελληνικό πρόγραμμα δεν «βγαίνει». Η προοπτική ακυβερνησίας και η απειλή για στάση πληρωμών και άμεση αποπομπή της χώρας από την ευρωζώνη έμοιαζαν πιο πραγματικές από κάθε άλλη φορά.
Η αντίδραση των καταθετών στις πολιτικές εξελίξεις ήταν άμεση. Το διάστημα που μεσολάβησε από την ομιλία Παπανδρέου στη Βουλή για το δημοψήφισμα ως και την εκλογή του Λουκά Παπαδήμου στο «τιμόνι» της χώρας οι τραπεζικοί υπάλληλοι είδαν από πρώτο χέρι τι σημαίνει πανικός, καθώς εξελίχθηκαν μπροστά στα μάτια τους σκηνές που ως εκείνη τη στιγμή είχαν δει μόνο στις τηλεοράσεις από περιπτώσεις χρεοκοπίας σε χώρες που φάνταζαν πολύ μακρινές.
«Πρόκειται για το πρώτο γερό crash test για τον κλάδο, ο οποίος κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια κατάσταση εκτάκτου ανάγκης λόγω του φόβου των καταθετών για το ενδεχόμενο επιστροφής στη δραχμή» σημειώνουν τραπεζικά στελέχη. Μέσα σε έναν μήνα, τον Οκτώβριο του 2011, οι τράπεζες έχασαν καταθέσεις 3,5 δισ. ευρώ, ενώ συνυπολογιζομένων και των αναλήψεων του Σεπτεμβρίου η συνολική απώλεια ρευστότητας στο σύστημα ξεπέρασε μέσα σε ένα δίμηνο τα 16 δισ. ευρώ.
Εκείνη την περίοδο, εκτός από τους μικροκαταθέτες, η πλειονότητα των οποίων απέσυρε τις αποταμιεύσεις σε θυρίδες και προσωπικές κρυψώνες, οι μεγαλοκαταθέτες είχαν διέξοδο σε τράπεζες του εξωτερικού. Μεταξύ τους και ο ως πρόσφατα διοικητής της Αγροτικής Τράπεζας Θεόδωρος Πανταλάκης. Σύμφωνα με όσα ο ίδιος αποκάλυψε, μετά τις δηλώσεις του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργου Προβόπουλου στη Βουλή περί ελέγχων σε κινήσεις ανώτατου στελέχους της ΑΤΕ, το ποσό που διακίνησε τους προηγούμενους μήνες έφθασε τα 8 εκατ. ευρώ, προοριζόμενο, κατά τον ίδιο, για την αγορά ενός ακινήτου στη Βρετανία.
Η νομιμότητα των εμβασμάτων ελέγχεται από τις αρμόδιες αρχές, αν και δεν αναμένεται να βρεθεί κάτι μεμπτό, μια και ο κ. Πανταλάκης, χρόνια στέλεχος στον τραπεζικό τομέα, είχε πάντοτε υψηλές αμοιβές, που δικαιολογούν τις παραπάνω συναλλαγές. Οπως σημειώνουν τραπεζικοί κύκλοι, το θέμα είναι ηθικό, υπογραμμίζοντας ότι σε μια περίοδο όπου το σύστημα δοκιμάζεται από μαζικές αναλήψεις δεν μπορεί ο διοικητής μιας κρατικής τράπεζας να εξάγει στο εξωτερικό κεφάλαια τέτοιου ύψους, επιδεινώνοντας ακόμη περισσότερο το πρόβλημα, ενώ την ίδια ώρα καλεί τους απλούς καταθέτες να εμπιστευθούν το σύστημα.
Οι ίδιες πηγές πάντως σημειώνουν ότι είναι δύσκολο ο κ. Πανταλάκης να είναι ο μόνος από τις διοικήσεις των τραπεζών που έβγαλε καταθέσεις εκτός Ελλάδας. Οπως τονίζουν σχετικά, οι κινήσεις όλων των τραπεζικών στελεχών έχουν καταγραφεί από την Τράπεζα της Ελλάδος. «Ο κ. Προβόπουλος έχει πλήρη εικόνα, ωστόσο αν δεν υπάρξει καταγγελία ή δεν διαπιστωθεί ύποπτη κίνηση μέσω των ελέγχων που διενεργούν οι υπηρεσίες της νομισματικής αρχής ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε όλες τις τράπεζες δεν έχει τη δικαιοδοσία να προβεί σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια» σημειώνουν χαρακτηριστικά.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk