Βαγγέλης Πρατικάκης

Έξι γονίδια που εμπλέκονται στη νόσο του Αλτσχάιμερ δείχνουν να σχετίζονται και με την εξέλιξη του ανθρώπινου εγκεφάλου, ένδειξη ότι η νευροεκφυλιστική ασθένεια ίσως είναι το τίμημα για την υψηλή νοημοσύνη μας -αυτό τουλάχιστον εκτιμούν ερευνητές στην Κίνα.

Μαθηματικός γίγαντας της Θεωρίας των Παιγνίων, ο Τζον Νας έγινε ευρέως γνωστός ως «Υπέροχος Άνθρωπος». Πράγματι, οι ιδέες που ξεπήδησαν από το ταραγμένο μυαλό του εφαρμόζονται παντού γύρω μας, από τα οικονομικά μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη και την πολεμική στρατηγική. Η αλήθεια όμως είναι ότι το κινηματογραφικό πορτρέτο του Νας δεν ασχολήθηκε με τη σκοτεινή πλευρά του. Ο 86χρονος Νας σκοτώθηκε μαζί με τη σύζυγό του το Σάββατο σε ένα φρικτό τροχαίο ατύχημα στο Νιου Τζέρσι. Το ηλικιωμένο ζευγάρι, το οποίο είχε χωρίσει το 1963 για να ξαναπαντρευτεί το 2001, εκτινάχθηκε από ένα ταξί όταν ο οδηγός έχασε τον έλεγχο και προσέκρουσε σε κιγκλίδωμα.

Πολυεθνική ερευνητική ομάδα που πέρασε 3,5 χρόνια ταξιδεύοντας στους ωκεανούς με μία σκούνα παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ως σήμερα ανάλυση για το πλαγκτόν, την αόρατη βιομάζα που θρέφει τις φάλαινες και παράγει το μισό από το οξυγόνο που αναπνέουμε.

Ο γκουρού της τεχνητής νοημοσύνης που προσέλαβε η Google πριν από δύο χρόνια αναπτύσσει τώρα αλγορίθμους που κωδικοποιούν τα νοήματα της γλώσσας σε «διανύσματα σκέψης». Εντός μιας δεκαετίας, λέει, οι μηχανές θα έχουν αναπτύξει «κοινή λογική».

Μια ανυπόστατη είδηση που διέσπειραν άγνωστοι χάκερ μέσω παραβιασμένου λογαριασμού του Associated Press προκάλεσε πανικό στις χρηματαγορές το 2013. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones υποχώρησε κατά 143,5 μονάδες και η αξία του δείκτη Standard & Poor's 500 μειώθηκε κατά 136 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ένα γνώριμο ψάρι των ελληνικών νερών αποδεικνύεται πιο έξυπνο από τους ψαράδες: η θαλασσινή πέρκα Serranus scriba αποφεύγει το αγκίστρι σε περιοχές όπου καραδοκούν πολλοί αλιείς.

Από τα χταπόδια μέχρι τις σουπιές, το δέρμα των κεφαλόποδων μαλακίων είναι γεμάτο με τις φωτοευαίσθητες πρωτεΐνες που υπάρχουν και στα μάτια -και αυτό εξηγεί γιατί ακόμα και ένα κομμένο πλοκάμι μπορεί να αλλάζει χρώμα για να καμουφλάρεται στο περιβάλλον.

Οι εκτάσεις με βιολογικές καλλιέργειες φιλοξενούν μεγαλύτερη ποικιλία αγριόχορτων και επομένως μπορούν να συντηρήσουν και περισσότερα είδη εντόμων και άλλων ζώων, υποδεικνύει μελέτη σε περιοχή εντατικής γεωργίας στη Γαλλία.

Μια σπάνια μετάλλαξη που επηρεάζει την παραγωγή μιας κρίσιμης ορμόνης στον εγκέφαλο αποκαλύπτεται ότι μπλοκάρει την έναρξη της εφηβείας αλλά και την αίσθηση της όσφρησης.

Περισσότεροι από 100 επιστήμονες και ειδικοί από όλο τον κόσμο συνεργάστηκαν για την κατάρτιση σχεδίου δράσης για τη σωτηρία του γίββωνα του Χαϊνάν -το σπανιότερο πρωτεύον θηλαστικό του κόσμου, το οποίο κινδυνεύει να γίνει ο πρώτος πίθηκος που εξαφανίζεται λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Ένα μικρό νησί που γεννήθηκε από ηφαιστειακές εκρήξεις νότια του Τόκιο δίνει μια μοναδική ευκαιρία στους οικολόγους να παρακολουθήσουν από κοντά τον αποικισμό αυτής της άγονης νέας γης. Είναι μια διαδικασία στην οποία θα παίξουν βασικό ρόλο οι κουτσουλιές που αφήνουν τα θαλασσοπούλια.

Η διαρροή πετρελαίου από μια υπεράκτια πλατφόρμα που κατέρρευσε σε καταιγίδα πριν από μια δεκαετία στον Κόλπο του Μεξικού είναι μεγαλύτερη από ό,τι υποστηρίζει η ιδιοκτήτρια εταιρεία και θα μπορούσε να συνεχιστεί για έναν αιώνα, αποκαλύπτει έρευνα του Associated Press.

Οι σημερινοί άνθρωποι μπορεί να είναι παχύτεροι από τους νεολιθικούς προγόνους τους, τα οστά τους όμως είναι ελαφρύτερα και αδύναμα. Αιτία είναι το καθισιό που απολαμβάνουμε χάρη στην επινόηση της γεωργίας, επιβεβαιώνει μια ακόμα μελέτη. Το θετικό είναι ότι αυτή η σκελετική αδυναμία δεν είναι γραμμένη στα γονίδιά μας, και θεωρητικά μπορεί να αποκατασταθεί.

Νέα μέθοδος που βασίζεται στη φασματοσκοπία ανιχνεύει τη χρήση κοκαΐνης από χημικά ίχνη στα δακτυλικά αποτυπώματα, και μάλιστα μπορεί να ξεχωρίσει αν ο εξεταζόμενος χρησιμοποίησε ή απλά άγγιξε τη διεγερτική ουσία.

Μια ακόμα από τις απέραντες πλάκες πάγου που επιπλέουν γύρω από τις ακτές της Ανταρκτικής, η οποία έχει έκταση όσο το νησί της Λέσβου, εξασθενίζει ταχύτατα και πιθανότατα θα έχει διαλυθεί πριν από το τέλος της δεκαετίας, προειδοποιεί μελέτη της NASA.

Από τις 33 σελίδες που καταλαμβάνει η τελευταία μελέτη για το περίφημο μποζόνιο Χιγκς, μόνο οι εννέα περιγράφουν την ίδια την έρευνα. Οι υπόλοιπες 24 αφιερώνονται στα ονόματα 5.154 ερευνητών, το μεγαλύτερο αριθμό συγγραφέων στα χρονικά της επιστημονικής βιβλιογραφίας.

Τα σαγόνια των μυρμηγκιών του γένους Οδοντομάχος θεωρούνται από τα ταχύτερα κινούμενα εξαρτήματα στο ζωικό βασίλειο, καθώς κλείνουν απότομα με ταχύτητες που φτάνουν τα 230 χιλιόμετρα την ώρα. Νέα μελέτη αποκαλύπτει τώρα ότι τα φονικά σαγόνια δεν χρησιμεύουν μόνο στην επίθεση αλλά και στην άμυνα.

Οι μύγες διαθέτουν σύστημα προσανατολισμού παρόμοιο με αυτό που έχει ανακαλυφθεί στον πολύ μεγαλύτερο ανθρώπινο εγκέφαλο, αποκαλύπτει πείραμα εικονικής πραγματικότητας.

Γιατί ορισμένοι γαλαξίες σταματούν να παράγουν άστρα και εκφυλίζονται σε κοσμικά λείψανα; Κάτι πρέπει να τους στραγγαλίζει αποκόπτοντας την τροφοδοσία τους με ζωογόνο αέριο υδρογόνο, υποψιάζονται βρετανοί ντεντέκτιβ.

Νέο οργανικό υλικό που αναπτύχθηκε σε αμερικανικό εργαστήριο έχει την ασυνήθιστη ιδιότητα να παραμένει υγρό ακόμα και σε θερμοκρασίες 90 βαθμών Κελσίου κάτω από το σημείο πήξης. Επιπλέον, έχει ασυναγώνιστη ευαισθησία στην πίεση, και λάμπει όταν πέσουν πάνω του ακόμα και λίγα ζωντανά κύτταρα.