Τάσος Μαντικίδης

Καθώς η «χαμένη ελληνική δεκαετία» της αποκαλούμενης «Ελληνικής Μεγάλης Υφεσης» που οδήγησε σε μια σωρευτική πτώση του ΑΕΠ κατά 26,5% αποτελεί πλέον μία από τις ισχυρότερες που έχουν καταγραφεί ιστορικά από το 1870

Συνεχίζονται οι πιέσεις στην τουρκική λίρα, με την ισοτιμία της να κινείται στα 6,19 δολάρια, καθώς η τουρκική οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση υπερθέρμανσης και υπερβολικής μόχλευσης και είναι ευάλωτη εδώ και καιρό, την ώρα που επενδυτές σταθμίζουν τις προσπάθειες της Αγκυρας να διαχειρισθεί τη ρήξη της με τις ΗΠΑ.

Μπορεί ο Οδυσσέας ύστερα από μία δεκαετή περιπλάνηση να βρήκε τελικά τον δρόμο για την Ιθάκη, η οικονομική οδύσσεια της Ελλάδας ωστόσο, ύστερα από μία οδυνηρή δεκαετία πρωτοφανούς σε διάρκεια και ένταση κρίσης και 8 χρόνια, 3 μήνες και 20 ημέρες διαδοχικών μνημονίων, είναι δύσκολο να υποστηρίζει κανείς, παρά το διάγγελμα του Αλέξη Τσίπρα, ότι φθάνει σύντομα στη δική της Ιθάκη.

Με τη συμμετοχή 33 εισηγμένων και κατ' ιδίαν συναντήσεις με κορυφαία επενδυτικά funds, αναλυτές και διαχειριστές χαρτοφυλακίων θα διεξαχθεί στις 19-20 Σεπτεμβρίου το 13ο Συνέδριο Ελληνικών Επιχειρήσεων (13th Annual Greek Roadshow) στο Λονδίνο.

Σε αντίθεση με τη συγκυρία που θέλει τις μεγαλύτερες επενδυτικές τράπεζες να μειώνουν την παρουσία τους στην Ελλάδα, η Storm Harbour, ένας σχετικά νέος χρηματοπιστωτικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2009, στην αιχμή της οικονομικής κρίσης, ενισχύει την παρουσία της στη Νότια Ευρώπη και στη χώρα μας.

Τροχοπέδη για την επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές μετά την «έξοδο από τα μνημόνια» αποτελούν τα «μαύρα σύννεφα» που συγκεντρώνονται στο διεθνές επενδυτικό σκηνικό, καθώς οι βασικές κεντρικές τράπεζες αυξάνουν τα επιτόκια πιέζοντας το κόστος δανεισμού, την ώρα που οι εμπορικοί πόλεμοι, η τουρκική κρίση και η ιταλική αναταραχή δεικνύουν πως οι ελληνικοί τίτλοι παραμένουν ευάλωτοι στην πρώτη διεθνή κρίση που θα μπορούσε να προκύψει. Για τις αγορές εξάλλου η Ελλάδα παραμένει αδύναμος κρίκος.

Μπορεί η 20ή Αυγούστου να θεωρείται ιστορική για την Ελλάδα αφού σηματοδοτεί για ορισμένους το «τέλος των μνημονίων», ή το τέλος της εποχής της Ελλάδας ως de facto αποικία της ΕΕ όπως παρατηρεί το Politico, εν τούτοις για μεγάλο μέρος της αγοράς δεν υπάρχουν πολλοί λόγοι για πανηγυρισμούς, ενώ η «μεγάλη έξοδος» θεωρείται μάλλον συμβολική.

Την ερχόμενη Δευτέρα η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς αναμένεται να αποστείλει τη μηνυτήρια αναφορά στον οικονομικό εισαγγελέα Γιάννη Δραγάτση, ο οποίος και έχει αναλάβει να διαλευκάνει πλήρως την πολύκροτη «υπόθεση Folli Follie», που κόστισε 950 εκατ. ευρώ σε μετόχους και ομολογιούχους, ενώ συντέλεσε στη μείωση της αξιοπιστίας των ελληνικών επιχειρήσεων και του συνόλου της κεφαλαιαγοράς.

Υστερα από μία δεκαετία πρωτοφανούς σε διάρκεια και ένταση κρίσης, με βαρύτατο κοινωνικό και οικονομικό κόστος και οκτώμισι χρόνια διαδοχικών μνημονίων, και ενώ η «Ελληνική Μεγάλη Υφεση» πήρε τη θέση της στην Ιστορία ως μία από τις ισχυρότερες που γνώρισε ποτέ ο κόσμος, η χώρα ετοιμάζεται τη Δευτέρα να εξέλθει από το πρόγραμμα διάσωσης.

Με τη σωρευτική πτώση του ΑΕΠ να ξεπερνά τελικά το 26%, η «Ελληνική Μεγάλη Υφεση» παίρνει τη θέση της στην Ιστορία καθώς μπορεί να συγκριθεί εν καιρώ ειρήνης μόνο με τη Μεγάλη Υφεση στις ΗΠΑ το 1929 αλλά και την εποχή της Βαϊμάρης στη Γερμανία μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αναταράξεις προκαλεί στις διεθνείς αγορές η κρίση στην Τουρκία, καθώς εκφράζονται φόβοι για διάχυση της κρίσης την ώρα που η τουρκική λίρα χάνει περισσότερο από 40% της αξίας της έναντι του δολαρίου από τις αρχές του έτους.

Μεταξύ 1999 και 2009, οι τράπεζες και το Δημόσιο δανείστηκαν πάνω από 60 δισ. ευρώ και 200 δισ. ευρώ αντίστοιχα, συντηρώντας έτσι το ελληνικό μοντέλο ανάπτυξης με δανεικά, το οποίο τελικά κατέρρευσε, ενώ η κοντόφθαλμη και ορισμένες φορές ανίκανη πολιτική ελίτ μαζί με τις «σύνθετες» ευθύνες και της οικονομικής ελίτ έφεραν την αποπομπή της Ελλάδας από τις αγορές, τα μνημόνια και την τρόικα-κουαρτέτο.

Αν και το μεγάλο στοίχημα της Ελλάδας παραμένει η επιστροφή σε ισχυρούς και διατηρήσιμους ρυθμούς ανάπτυξης ώστε να επουλωθούν σε εύλογο διάστημα οι πληγές της δεκαετούς κρίσης, εν τούτοις η πραγματική μάχη της χώρας ίσως θα πρέπει να δοθεί στο δημογραφικό μέτωπο.

Το 2ο τρίμηνο 2019 θα λειτουργήσει το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας που συστάθηκε πρόσφατα και αναμένεται να μετασχηματίσει την ηλεκτρική αγορά ενέργειας, φυσικού αερίου και ΑΠΕ της χώρας συμμετέχοντας και στην ενοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς.

Κατά 8 τρισ. δολάρια το α' τρίμηνο του 2018, κατά περισσότερο από 30 τρισ. δολάρια από το τέλος του 2016, κατά 98 τρισ. δολάρια την τελευταία 10ετία και κατά 197 τρισ. δολάρια την τελευταία 20ετία αυξήθηκε το ιδιωτικό και κρατικό χρέος του πλανήτη.

Ενώ 231 fund managers με υπό διαχείριση κεφάλαια 663 δισ. δολ. στην τελευταία μηνιαία έρευνα της Bank of America Merrill Lynch δηλώνουν ότι έχουν μειώσει τις θέσεις τους στις μετοχές στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2016, το επενδυτικό κλίμα και στην ελληνική κεφαλαιαγορά συνεχίζει να προβληματίζει.

Το μόνο σίγουρο είναι πως τα επόμενα χρόνια ο κόσμος θα αλλάξει. Ο παγκόσμιος πληθυσμός θα αυξηθεί και θα αστικοποιηθεί.

Απαισιόδοξο για την πορεία των αγορών και των οικονομιών το ερχόμενο 12μηνο εμφανίζεται το 50% των 400 θεσμικών επενδυτών σε έρευνα της Barclays.

Ενώ η Rothschild συνεχίζει τα road shows με μεγάλα «επενδυτικά σπίτια» με στόχο την έκδοση δεκαετούς ομολόγου ως σημείου αναφοράς για την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια, στην αγορά εκτιμάται ότι μπορεί το Ελληνικό Δημόσιο να πουλήσει σχετικά εύκολα και με καλύτερο επιτόκιο και ένα πενταετές ομόλογο αφού είναι ήδη τιμολογημένο. Χρονικά, οι αγορές αναμένουν η επόμενη έκδοση ομολόγων να λάβει χώρα ως το τέλος του Ιουλίου, ενώ αν κάτι δεν πάει καλά θα μετατεθεί για τον Σεπτέμβριο.

Η φυγή των νέων, και ειδικότερα η «εκροή εγκεφάλων», έλαβε δραματικές διαστάσεις στην Ελλάδα μετά το 2010. Σύμφωνα με υπολογισμούς μελέτης της Eurobank, πάνω από 450.000 άτομα ηλικίας κάτω των 45 ετών, κατά μεγάλο ποσοστό υψηλού μορφωτικού επιπέδου και τεχνικής κατάρτισης, βρέθηκαν εκτός Ελλάδας (brain drain), με την ετήσια συμμετοχή στο ΑΕΠ των χωρών υποδοχής από Ελληνες να ανέρχεται σε 12,9 δισ. ευρώ, το φορολογικό αποτέλεσμα να ξεπερνά τα 9 δισ. ευρώ, την ώρα που τα κόστη της εκπαίδευσής τους για το ελληνικό κράτος ανέρχονταν σε 8 δισ. ευρώ.