Βαγγέλης Πρατικάκης

Οι πρόγονοί μας ανέπτυξαν την πρώτη γλώσσα πριν από περίπου 1,8 εκατομμύρια χρόνια για να μαθαίνουν στους συντρόφους τους πώς να κατασκευάζουν εργαλεία, υποδεικνύει το ασυνήθιστο πείραμα διεθνούς ομάδας ψυχολόγων.

Για πρώτη φορά, αμερικανοί ερευνητές δημιούργησαν στο εργαστήριο ανθρώπινους σκελετικούς μυς που συσπώνται και αντιδρούν σε ηλεκτρικά και χημικά ερεθίσματα. Ο καλλιεργημένος ιστός θα μπορούσε τώρα να χρησιμοποιηθεί για δοκιμές φαρμάκων και τη μελέτη μυϊκών παθήσεων.

«Και μόνο που σε βλέπω κρυώνω». Η συνηθισμένη αυτή φράση φαίνεται πως έχει μια δόση αλήθειας, δείχνει πείραμα βρετανών ψυχολόγων. Η μελέτη τους δείχνει ότι το να κοιτάμε έναν άνθρωπο που κρυώνει δημιουργεί και σε μας την αίσθηση του κρύου.

Τα αισθητήρια όργανα που διαθέτουν τα ψάρια για να αντιλαμβάνονται κινήσεις και δονήσεις στο νερό λειτουργούν ως «υδροδυναμική κεραία» που καταγράφει τη ροή του νερού γύρω από όλο το σώμα τους, αναφέρουν αμερικανοί ιχθυολόγοι και φυσικοί.

Γονίδια αρχαίων ιών που ενσωματώθηκαν στα κύτταρα των προγόνων μας πριν από εκατομμύρια χρόνια περιέργως δείχνουν να ρυθμίζουν τη δημιουργία νευρικών κυκλωμάτων στον εγκέφαλο, αναφέρουν ερευνητές στη Σουηδία.

Κινεζικό σκάφος που εκτοξεύτηκε τον Οκτώβριο τέθηκε αυτή την εβδομάδα σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, στο πλαίσιο μιας «πρόβας» για τη φιλόδοξη αποστολή μεταφοράς δειγμάτων από το φεγγάρι, η οποία προγραμματίζεται για το 2017.

Η αποψίλωση των δασών για τη δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων επιτάχυνε κατά 100 φορές τη διάβρωση των εδαφών στις νοτιοδυτικές ΗΠΑ, διαπιστώνει γεωλογική μελέτη. Σε διάστημα μόλις μίας δεκαετίας, ο άνθρωπος διέβρωσε το έδαφος περισσότερο από ό,τι είχε διαβρωθεί από τη φύση την προηγούμενη χιλιετία.

Πολλοί αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι ο λαός των Ράπα Νούι κατέρρευσε στο Νησί του Πάσχα λόγω της απερίσκεπτης αποψίλωσης του δάσους. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι ο απομονωμένος πολιτισμός τους καταστράφηκε λόγω της άφιξης των Ευρωπαίων. Νέα μελέτη προσφέρει τώρα μια εναλλακτική εξήγηση: οι Ράπα Νούι ίσως έπεσαν θύματα κλιματικών αλλαγών.

Ο αρσενικός χιμπατζής αρπάζεται από τον κορμό ενός δέντρου και τον χτυπά ρυθμικά και με τα δύο πόδια, παράγοντας έναν ήχο που ταξιδεύει σε απόσταση άνω του ενός χιλιομέτρου. Ποιο όμως είναι το νόημα αυτού του τυμπανίσματος; Το πιθανότερο είναι ότι οι χιμπατζήδες θέλουν να ενημερώσουν τους συντρόφους τους για το πού βρίσκονται, αναφέρουν ερευνητές που μελέτησαν κοινότητες χιμπατζήδων στην Ουγκάντα.

Και οι πέντε πλανήτες που είναι ορατοί στο γυμνό μάτι κάνουν την εμφάνισή τους αυτό το μήνα μαζί με έναν περαστικό επισκέπτη, τον κομήτη Lovejoy Q2. Καιρού επιτρέποντος, βγείτε έξω το απόγευμα, λίγο μετά το ηλιοβασίλεμα, για να θαυμάσετε τον Ερμή, τον Άρη την Αφροδίτη και τον Δία. Αν πάλι είστε πρωινός τύπος, ο Κρόνος θα σας περιμένει λίγες ώρες πριν από την ανατολή.

Οι υπεύθυνοι ενός ενυδρείου στην Καλιφόρνια κατάλαβαν ότι κάτι περίεργο συνέβαινε όταν είδαν ζωντανά έμβρυα μέσα σε αβγά καρχαρία. Ήταν περίεργο επειδή όλοι οι καρχαρίες της δεξαμενής ήταν θηλυκοί, και δεν είχαν συναντήσει αρσενικό για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια.

Ένα βακτήριο που μεταφέρθηκε από τις ΗΠΑ και προσβάλλει ελαιόδεντρα στη νότια Ιταλία απειλεί να προκαλέσει «μείζονες επιπτώσεις» αν εξαπλωθεί σε άλλες χώρες της ΕΕ, προειδοποιεί η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων.

Αν η ανθρωπότητα θέλει να κρατήσει κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου την αύξηση της θερμοκρασίας μέχρι τα τέλη του αιώνα, το μεγαλύτερο μέρος των γνωστών αποθεμάτων υδρογονανθράκων πρέπει να παραμείνουν στο υπέδαφος, προειδοποιεί μελέτη στην επιθεώρηση «Nature».

Το πρόγραμμα έτρεχε επί δύο δύο μήνες σε μια συστοιχία ισχυρών υπολογιστών. Όταν οι υπολογισμοί τέλειωσαν, το Cepheus ήταν πια ο καλύτερος παίκτης του κόσμου σε μια παραλλαγή του πόκερ. Μπορείτε μάλιστα να το δοκιμάσετε, αν είστε προετοιμασμένος για την ήττα.

Τα άστρα φαίνεται πως λείπουν από αυτή την αχανή, σκοτεινή τρύπα στον αστερισμό του Όφη. Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι κενός χώρος, αλλά ένα αδιαφανές νεφέλωμα που κυοφορεί άστρα στο κρυμμένο εσωτερικό του.

Περισσότεροι από δέκα χιλιάδες χρήστες του Διαδικτύου έσπευσαν να κατεβάσουν τα αρχεία για την τρισδιάστατη εκτύπωση ενός βίαιου κοσμικού φαινομένου: την εκρηκτική αλληλεπίδραση ανάμεσα σε δύο γιγάντια, αλλόκοτα άστρα. Το τρισδιάστατο μοντέλο αφορά το Ήτα της Τρόπιδας, ένα ζευγάρι άστρων που κινούνται σε τροχιά το ένα γύρω από το άλλο σε απόσταση 7.300 ετών φωτός από τη Γη.

Μην το παρακάνετε με τη μάσκαρα: οι βλεφαρίδες πρέπει να έχουν το φυσικό τους μήκος για να προστατεύουν τα μάτια από τη σκόνη και την απώλεια υγρασίας -αυτό τουλάχιστον δείχνουν οι δοκιμές ψεύτικων ματιών σε αεροσήραγγα.

Η διεθνής υπηρεσία που παρακολουθεί την περιστροφή της Γης ανακοίνωσε ότι το 2015 προγραμματίζεται να διαρκέσει ένα επιπλέον δευτερόλεπτο -μια αλλαγή που απειλεί να φέρει αναστάτωση στις υποδομές του Διαδικτύου, όπως συνέβη και την προηγούμενη φορά.

Πριν από δύο δεκαετίες, οι βιολόγοι πίστευαν ότι η φάλαινα της Γροιλανδίας ζει γύρω στα 70 χρόνια, όπως άλλα είδη φαλαινών. Αυτό όμως άλλαξε με την ανακάλυψη καμακιών του 19ου αιώνα σφηνωμένα μέσα σε κήτη που σκοτώθηκαν πρόσφατα. Όπως φαίνεται, η μεγαλόσωμη αυτή φάλαινα είναι το μακροβιότερο θηλαστικό του κόσμου, με ηλικία που φτάνει τα 200 χρόνια. Και τα γονίδιά της ίσως μπορούν να προσφέρουν μακροζωία και στον άνθρωπο.

Για τους τυχερούς που βρίσκονται σε περιοχές χωρίς φωτορύπανση, μια πρασινωπή φωτεινή κουκκίδα κάνει ποδαρικό στον ουρανό λίγες νύχτες μετά την Πρωτοχρονιά. Είναι ο κομήτης Lovejoy 20014 Q2, ο οποίος θα παραμείνει στο στόχαστρο των αστρονόμων μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου.